I SA/Bd 761/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.-T. Sp. z o.o. w P. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. K.-T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia nienależnie pobranej kwoty dotacji podlegającej zwrotowi postanawia odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę K.-T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie określenia nienależnie pobranej kwoty dotacji podlegającej zwrotowi. Pismem z dnia 8 stycznia 2017 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną podpisaną przez profesjonalnego pełnomocnika. Wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej uzasadniając to niekompetencją pełnomocnika wcześniej prowadzącego sprawę. Podkreśliła, że otrzymywała ustne zapewnienia, iż skarga kasacyjna od wskazanego wyroku została złożona. Dopiero po czasie strona skarżąca dowiedziała się, że pracownik pełnomocnika tego nie zrobił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) dalej powoływanej jako P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przesłankami przywrócenia terminu są: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a.), złożenie przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.), dochowanie siedmiodniowego terminu do złożenia takiego wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.), dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin (art. 87 § 4 P.p.s.a.) i wystąpienie ujemnych skutków uchybienia terminu (art. 86 § 2 P.p.s.a.). Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W tych ramach należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik procesowy musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 601/08; cbois.nsa.gov.pl). Nadmienić trzeba jednocześnie, że zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu traktować należy tak, jak zawinienie samej strony (por. postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 3122/02, dostępne na stronie www.nsa.gov.pl). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. Należy przypomnieć, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik – tenże pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Dopuszczenie się natomiast choćby lekkiego niedbalstwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99,niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Analiza przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pełnomocnik uczestnika nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym należy podkreślić, iż to na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu. W świetle zaistniałych okoliczności faktycznych należy stwierdzić, że pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu było niezawinione. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona lub jej pełnomocnik dopuścił się choćby lekkiego niedbalstwa lub wykazała niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, takie natomiast okoliczności nie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie. Z powyższych względów, z uwagi na fakt, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.