I SA/Bd 772/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-12-19

Skład orzekający: Mirella Łent, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup paliwa, udokumentowane fakturami od firmy, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada odpowiednich koncesji, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?
Ratio decidendi
Wydatki udokumentowane fakturami od podmiotu, który nie prowadzi faktycznej działalności gospodarczej, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Podatnik ma obowiązek udowodnić, że wydatek został rzeczywiście poniesiony i pozostaje w związku przyczynowym z osiągniętym przychodem, a same wyciągi bankowe nie stanowią wystarczającego dowodu zapłaty za konkretne towary, jeśli nie ma pewności co do przeznaczenia pobranej gotówki.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup paliwa, udokumentowanych fakturami od firmy, która zdaniem organów podatkowych nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej i nie posiadała wymaganych koncesji. Skarżący podnosili również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i przedwczesnego wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Referent-stażysta Monika Kosteczko-Grajek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. i K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. w kwocie 12.803,00 W uzasadnieniu wskazano na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W 2005r. K.K. prowadził działalność gospodarczą w spółce cywilnej z M.K. w zakresie transportu ciężarowego (udziały po 50 %). Działalność gospodarcza opodatkowana była na zasadach ogólnych, a zapisów zdarzeń gospodarczych dokonywano w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W dniu 13 lutego 2006r. złożono, w Urzędzie Skarbowym w S., zeznanie roczne o wysokości dochodów małżonków osiągniętych w 2005r., tj. PIT - 36. W zeznaniu tym wykazano: przychody z tytułu prowadzonej przez męża działalności gospodarczej w kwocie 927.148,80zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 910.009,95 zł, dochód w kwocie 17,138,85zł. Należny podatek dochodowy od osób fizycznych, z uwagi na odliczenie składek na ubezpieczenie zdrowotne, nie wystąpił. W wyniku czynności kontrolnych, przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji stwierdzono występowanie szeregu nieprawidłowości w ewidencjonowaniu przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów, które następnie miały wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za ten rok. W konsekwencji powyższego - koszty uzyskania przychodów spółki cywilnej ostatecznie ustalono w wysokości 1.682.786,92zł (koszty przypadające na 1 wspólnika 841.393,46zł). Natomiast wykazany przez spółkę przychód z działalności gospodarczej ustalono w kwocie 1.853.486,25zł (przychód przypadający na 1 wspólnika 926.743,13zł). Zatem dochód spółki za 2005r. ustalono w wysokości 170.699,33zł, a dochód przypadający na K.K. wyniósł 85.349,67zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia, przy uwzględnieniu pozostałych odliczeń, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., decyzją z dnia [...] nr [...] określił podatnikom, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. W odwołaniu od powyższej decyzji podważono prawidłowość wyłączenia z kosztów, prowadzonej przez spółkę cywilną M.K., K.K. - działalności gospodarczej, wydatków poniesionych na zakup paliwa od firmy PPHU "P " K.K. w G. [...] - na łączną kwotę netto 51.640,20 zł. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik w piśmie z dnia 16 sierpnia 2007r. w całości podtrzymał zawarte w odwołaniu argumenty oraz wskazał, iż analizy dokonane przez pracowników Urzędu Skarbowego w S. opierają się na uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] . Sygn. akt I SA/Bd [...] , od którego wniesie kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniósł, iż istotną luką dowodową jest również brak przesłuchania świadka M.S., właściciela firmy "A", gdyż wezwania dotyczące jego przesłuchania kierowano jedynie na adres zamieszkania, zamiast na adres firmy w S. [...] . Niesłusznie odstąpiono też od przesłuchania - w charakterze świadków, pracowników spółki T.C. – M. i K. K. którzy mogliby potwierdzić fizyczne dostawy paliwa. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrane w sprawie materiały dowodowe, a zwłaszcza protokóły przesłuchania K.K. z dnia [...] 2005r., jak i [...] .2005r., wskazują na nierzetelność dokonanych transakcji zakupu paliwa. K.K. zeznał bowiem, iż działalność gospodarcza firmy "P." polegała na pośrednictwie w sprzedaży paliw i innych towarów, jednakże on sam nie posiadał koncesji na obrót paliwami wydawanej przez Urząd Regulacji Energetyki w Warszawie. Ponadto nie dokonywał osobiście zakupów i sprzedaży paliwa, nie posiadał środków pieniężnych na jego zakup, nie przechowywał paliwa oraz nie dysponował odpowiednimi środkami transportowymi do jego przewozu. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza, polegała jedynie na wystawianiu dokumentów KP i WZ oraz faktur sprzedaży, na podstawie zestawienia otrzymanego od firmy "A", która była odpowiedzialna za dostawę paliwa do nabywcy, zresztą według sporządzonego przez siebie zestawienia oraz odbiór gotówki. Jednakże, w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w firmie PPUH "P" K.K. ustalono, iż faktury zakupu paliwa pochodziły od firm: Zakład Produkcyjno - Handlowy "A" M. S. w S. [...] oraz "M-P" Sp. z o.o. w G [...],- które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie składają do właściwych urzędów skarbowych żadnych deklaracji. Jak zatem ustalono, firma "P" K.K. - nie posiadając koncesji na handel paliwami, wystawiała faktury na sprzedaż paliwa zakupionego od firm, które praktycznie nie istniały i nie prowadziły działalności gospodarczej. Wobec powyższych ustaleń, za zasadne uznano stanowisko organu pierwszej instancji, iż transakcje gospodarcze, udokumentowane trzema spornymi fakturami VAT, nie miały miejsca, a w konsekwencji faktury te nie mogą być podstawą do zaliczenia powyższych wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23, co oznacza, iż warunkiem uznania określonego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest to, aby został on rzeczywiście poniesiony przez podatnika i pozostawał w związku przyczynowym z osiągniętym przychodem. Na potwierdzenie zawarcia wyżej wymienionych transakcji dotyczących zakupu paliwa od PPUH "P." K.K., podatnik przedłożył organowi podatkowemu pierwszej instancji zestawienie pobranej gotówki z Banku Spółdzielczego w N. za okres 6.12 - 17.12.2004r., kserokopie wyciągów bankowych z rachunku gospodarczego prowadzonego dla rozliczeń związanych z działalnością gospodarczą przez Bank Spółdzielczy w N. dla s.c. M.K. K. T.C. oraz kserokopie odcinków czeków gotówkowych. W ocenie organu odwoławczego przedstawione dokumenty nie są wystarczającym dowodem potwierdzającym rzeczywiste zawarcie transakcji określonych w zakwestionowanych fakturach i poniesienie spornych wydatków. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.) ,podstawa zapisów w księgach podatkowych są dowody księgowe, ti. faktury. rachunki i noty korygujące oraz inne dokumenty wymienione w tych przepisach. stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej wiarygodne określenie wystawcy i wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, dane zatem nie mogą być fikcyjne. Analiza wyciągów bankowych wskazała, iż transakcję z dnia 22 stycznia 2005r. (faktura nr [...] na kwotę 13.473,68 zł brutto) oraz z dnia 9 lutego 2005r. (faktura nr [...] na kwotę 5.953.60 zł brutto) i z dnia 28 lutego 2005r. (faktura nr [...] na kwotę 9.442,80 zł brutto) poprzedza wypłata gotówki z konta z dnia 18.01.2005r. w wysokości 20.000,00 zł. Natomiast zarówno transakcję z dnia 5 kwietnia 2005r. (faktura nr [...] na kwotę 14.054.40 zł brutto), jak i transakcję z dnia 12 kwietnia 2005r. (faktura nr [...] na kwotę 13.615.20 zł brutto) poprzedza wypłata gotówki z konta z dnia 02.04.2005r. na kwotę 20.000,00 zł. Z kolei, transakcja z dnia 29 marca 2005r. (faktura nr [...] na kwotę 16.714.00 zł brutto) poprzedzona jest wypłatami gotówki z dnia 21.03.2005r. w wysokości 20.000,00 zł, jak i z dnia 29.03.2005r. w kwocie 10.000,00 zł. W świetle powyższego, zdaniem organu drugiej instancji bezsporne jest, że same wyciągi bankowe nie świadczą o tym, że pobrana gotówka została przeznaczona na zapłacenie należności za paliwo, lecz wskazują na regulowanie tymi środkami również innych zobowiązań. Ponadto, w dniu 23 sierpnia 2006r.podatnik zeznał, iż nie posiada żadnego dowodu dokumentującego wpłatę pieniędzy za dostarczone paliwo, a jedynie przedłożone, faktury VAT i dowody wpłat KP, które otrzymywano pocztą z firmy "P" w ciągu 2 - 3 dni od daty zakupu paliwa. Organ nie dał wiary twierdzeniom, iż nie znając kierowców obcej firmy, strona wręczała im, bez żadnego pokwitowania, gotówkę w wysokościach wynikających z faktur, tj. 16.714,00 zł, 14.054,40 zł i 13.712,80 zł. Takie postępowanie pozostaje w sprzeczności z racjonalnym działaniem podmiotu gospodarczego. Wobec tego, iż z przedłożonego wyciągu nie wynika jednoznacznie, aby wypłaty gotówki z konta dotyczyły zapłaty za kupione od K.K.ł paliwo, organ nie przyjął, iż nastąpił zakup paliwa, a spółka poniosła określony wydatek. Przedłożone faktury VAT, dowody WZ, jak i KP wystawione przez firmę "P", nie mogą zatem stanowić podstawy do zaliczenia spornej kwoty w koszty. Podkreślono, iż w postępowaniu podatkowym zasadnicze znaczenie mają dowody z dokumentów. Związane to jest bowiem z koniecznością dokumentowania określonych czynności, będących przedmiotem podatkowo - prawnego stanu faktycznego, w określonej formie. Zatem dowód księgowy musi oddawać stan rzeczy, co oznacza zgodność z rzeczywistością zarówno w aspekcie podmiotowym (prawdziwy kontrahent), jak i przedmiotowym (m.in. zakres i cena usług). Odnosząc się do zarzutów strony, odnośnie odstąpienia od przesłuchania świadka M.S., właściciela firmy "A", organ odwoławczy wyjaśnił, iż z pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] 2005r. wynika, iż kontrola przeprowadzona przez właściwy dla M. S. organ podatkowy stwierdziła, iż firma "A" M. S. w S. [...] jest podmiotem, który nie składa żadnych deklaracji i nie prowadzi działalności. Powyższe, potwierdza również pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w G.z dnia [...] 2005r. Nr [...] . Wprawdzie z dniem 01 stycznia 1996r. Pan M.S., zam.[...] w G., zgłosił rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej - Zakład Produkcyjno - Handlowy "A" z siedzibą w G. [...] , jednakże z dniem 2 stycznia 1997r. zawiesił prowadzoną działalność i do dnia 21 lipca 2005r. nie poinformował o jej wznowieniu. Podmiot ten nie figuruje również w ewidencji podatników VAT, a jedynym zeznaniem jakie złożył jest zeznanie PIT - 30 za 1996r. Ustalenia te dowodzą, iż skoro wskazana na fakturach zakupu firma "A" nie prowadzi legalnej działalności gospodarczej, to dokumenty, na których firma ta widnieje jako wystawca nie mogą być rzetelne. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących odstąpienia od przesłuchania w charakterze świadków, pracowników spółki T.C. – M. i K.K. wyjaśniono, iż w ocenie organu odwoławczego, ustalony na podstawie zebranego materiału dowodowego stan faktyczny wskazuje, że przeprowadzenie tego dowodu stało się zbędne, gdyż przedmiotem postępowania jest wiarygodna ocena dokumentów na podstawie których doszło do legalnego nabycia paliwa. Za niezasadne uznano również stwierdzenie, iż korzystną okolicznością dla spółki K. jest to, iż w 2005r. zakupili ogółem 336.659,47 litrów paliwa, z czego na "P" przypada jedynie 53.400 litrów, w kwocie 144.694,00 zł. Bowiem warunkiem zaliczenia każdego wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest jego prawidłowe udokumentowanie i nie ma znaczenia ilość zakupionego paliwa. Z kolei, stosunkowo wysoki udział kosztów zakupu paliwa w uzyskanym przychodzie spółki (62,93%) ma znaczenie w sprawie, gdyż dowodzi, że część transakcji zakupu paliwa w ogóle nie miała miejsca. Tym bardziej, że dokonany w krótkim odstępie czasu (od 11 stycznia do 31 maja 2005r.) zakup 53.400 litrów paliwa z firmy "P" stanowi 41% zakupów paliwa w tych 5 miesiącach. Poza tym dokonywano bieżących zakupów z pozostałych firm w ilościach zbliżonych do zakupów realizowanych w poszczególnych miesiącach 2005r. Powyższe nie znajduje też odzwierciedlenia w zwiększonej sprzedaży usług transportowych, które w tych miesiącach nie były szczególnie wyższe od uzyskanych w większości miesięcy tego roku. Zatem, w niniejszej sprawie zaistniały wszelkie podstawy faktyczne i prawne do wyłączenia tych wydatków z kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej za 2005r. Wydatki te bowiem nie zostały udokumentowane w sposób określony prawem, a w toku postępowania nie przedłożono innych wiarygodnych dowodów, potwierdzających faktyczne przeprowadzenie transakcji wynikających z zakwestionowanych faktur oraz nie wskazano okoliczności wskazujących na legalne nabycie towarów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając: - naruszenie art., 2 Konstytucji RP z uwagi na sposób rozpoznania sprawy pozostający w sprzeczności ze standardami demokratycznego państwa prawnego i zasadami sprawiedliwości społecznej, - obrazę przepisów prawa procesowego a w szczególności art. 121 § 1 i art. 122 oraz art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w wyniku zlekceważenia podstawowych zasad i nakazów wynikających z tych przepisów. W uzasadnieniu skarżący podnoszą, iż w ich ocenie zaskarżona decyzja jest przedwczesna. Zdaniem strony należało wstrzymać postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] 2007r. . Wyrok ten dotyczył decyzji podatkowej określającej spółce cywilnej M. i K.K. T.C. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Dochód uzyskany przez skarżącego z działalności tej spółki bezpośrednio wpływa na dochód podlegający rocznemu rozliczeniu z małżonką. Bez ostatecznego rozpoznania kwestii związanych z podatkiem VAT nie może być mowy o trafności decyzji w zakresie zobowiązań odnoszących się do podatku dochodowego. Strona podkreśla, iż aktualne pozostają uwagi i zastrzeżenia przekazane Izbie Skarbowej przez pełnomocnika podatników przy piśmie z dnia [...] 2007r. Jednocześnie wskazano, iż wszystkie argumenty wspierające zarzuty skarżącego sprowadzają się do twierdzenia, że organy podatkowe I i II instancji oparły swoje decyzje na niepełnym i nie wyjaśnionym do końca stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, ocenione według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Skarżący jako podstawowy zarzut podnoszą okoliczność przedwczesnego wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie strony postępowanie w sprawie podatku dochodowego powinno być zawieszone do czasy rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku sądu I instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu zarzut ten jest całkowicie bezpodstawny. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego w przypadku, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego należącego do kompetencji sądu lub innego organu. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie" wskazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem spawu i wydaniem decyzji , nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003r. w sprawie sygn. akt I S.A./Łd 970/2003, niepubl.). Rozstrzygnięcie w sprawie wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług nie stanowi zagadnienia wstępnego od którego zależy wydanie decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym. Chociaż pożądane jest aby ustalenie wielkości obrotu w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług było skorelowane z ustaleniami wielkości przychodu w toczącym się postępowaniu w sprawie podatku dochodowego to jednak postępowania te są odrębnymi postępowaniami i w każdym z nich organy podatkowe powinny dokonać odpowiednich odrębnych ustaleń, w jednym dotyczących obrotu w drugim - przychodu. Oczywiście nie ma przeszkód aby organy podatkowe w jednym postępowaniu korzystały z materiałów dowodowych zebranych w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 03 listopada 2000r. sygn. akt I S.A./Łd 594/98, LEX 47100). Sąd musi zatem dokonać kontroli w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie podatku dochodowego. Sporem objęto ustalenia dotyczące działalności męża rozliczającego się wraz z żoną. Konkretnie, możliwości rozliczenia w kosztach wydatków wykazanych w fakturach wystawionych na sprzedaż paliwa od jednego dostawcy. W odpowiedzi na zarzuty skargi należy wskazać po pierwsze, iż zasada prawdy materialnej (art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa), zobowiązuje organ do poszukiwania okoliczności faktycznych w sposób zapewniający rozstrzygnięcie oparte na prawdziwych elementach tego stanu. Natomiast zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 cyt. ustawy) służy dokonywaniu ustaleń prawdziwych, gdyż tylko możliwość swobodnego wyciągania logicznych wniosków z zebranego materiału dowodowego pozwala na obiektywne i bezstronne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. To oznacza, że aby ocena materiału nie przekroczyła granic swobody, materiał musi być zgromadzony w sposób zupełny, uwzględnione wszystkie dowody, ustalenia dokonywane w świetle pełnego kontekstu sprawy. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie, podstawę stanowił art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. t.j. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Ordynacja podatkowa ani tym bardziej ustawa o podatku dochodowym nie wskazuje w sposób jednoznaczny na kim spoczywa ciężar dowodzenia. Podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentnie korzyści albowiem ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. Ma on obowiązek nie tylko udokumentować, że wydatek został poniesiony (prawidłowo zarachowany), ale wykazać także, iż poniesiony został w celu osiągnięcia przychodu. Oczywiście nie oznacza to całkowitego zwolnienia organu podatkowego od podejmowania czynności procesowych mających na celu ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń. W ocenie Sądu, organ nie uchybił prawu w sposób, który dawałby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Protokoły przesłuchania rzekomego dostawcy paliwa wskazują na nierzetelność dokonanych transakcji sprzedaży. Kontrahent zeznał, iż jego działalność gospodarcza polegała na pośrednictwie w sprzedaży paliw i innych towarów, jednakże on sam nie posiadał koncesji na obrót paliwami wydawanej przez Urząd Regulacji Energetyki w Warszawie. Ponadto nie dokonywał osobiście zakupów i sprzedaży paliwa, nie posiadał środków pieniężnych na jego zakup, nie przechowywał paliwa oraz nie dysponował odpowiednimi środkami transportowymi do jego przewozu. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza, polegała jedynie na wystawianiu dokumentów KP i WZ oraz faktur sprzedaży, na podstawie zestawienia otrzymanego od innej firmy, która była odpowiedzialna za dostawę paliwa do nabywcy, według sporządzonego przez siebie zestawienia oraz odbiór gotówki. Ustalono, że faktury zakupu paliwa pochodziły od firm, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie składają do właściwych urzędów skarbowych żadnych. Jedyne przedstawione przez skarżących dowody w postaci wyciągów bankowych, nie pozwalają na przyjęcie, że istniał logiczny związek pomiędzy następującymi chronologicznie wypłatami gotówki z konta, a płatnościami za sporne faktury. Organ mógł przyjąć, że wyciągi te nie świadczą o tym, że pobrana gotówka została przeznaczona na zapłacenie należności za paliwo, lecz wskazują na regulowanie tymi środkami również innych zobowiązań. Materiał dowodowy był zupełny. Wszystkie dowody zebrane w sprawie zostały ocenione, a odmowa przeprowadzenia dowodów wnioskowanych została przez organ uzasadniona. Uzasadnienia te zostały ocenione przez Sąd w świetle art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60), zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W orzecznictwie przyjmuje się, iż jeżeli strona zgłasza dowód, to w świetle art. 188 Ordynacji organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony. Organ podatkowy władny jest nie dać wiary świadkom, ale nie wolno mu dezawuować ich bez przesłuchania. Skoro zatem wniosek dowodowy dotyczący istotnych okoliczności sprawy został złożony w toku postępowania podatkowego, to organ podatkowy nie mógł żądania jego przeprowadzenia nie uwzględnić, skoro okoliczności, które miały być stwierdzone przez zgłoszone dowody, nie były stwierdzone za pomocą innych dowodów. Jednakże Sąd uznał, że organ prawidłowo merytorycznie zaniechał przeprowadzenia dowodów z przesłuchań wskazanych przez podatnika świadków, gdyż istotną okolicznością w sprawie było poniesienie wydatku w związku z zapłatą za konkretne paliwo, co obejmują zebrane dokumenty; a nie jedynie fizyczna dostawa paliwa, co z kolei było podstawą wniosku (pismo strony z 14 sierpnia 2007r.). Jak zauważył organ, przedmiotem postępowania była wiarygodna ocena dokumentów na podstawie których doszło do legalnego nabycia paliwa. Zatem pozostawały jedynie faktury, wystawione i przyjęte w tak wątpliwych okolicznościach. Mając również na uwadze zasady doświadczenia życiowego, skarżący nie mógł oczekiwać, iż będą one mogły stanowić podstawę do obniżenia przychodu, nawet jeśli chodziło jedynie o cząstkę zakupów dokonanych ogółem. Dodatkowo należy wskazać, iż z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż M.S. nie prowadził działalności gospodarczej. Pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] 2005r. nr [...] (k – 3 akt administracyjnych) wskazuje, iż pan M.S. zgłosił, iż od dnia 02 stycznia 1997r. zawiesza zgłoszoną działalność na czas nieokreślony i do dnia sporządzenia pisma nie poinformował o jej wznowieniu. Sąd natomiast stwierdził uchybienie proceduralne, jakim był brak odpowiedniej formy odmowy przeprowadzenia dowodu, jednakże nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło