I SA/Bd 809/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-02-08
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, gdy strona powołała się na rzekomo fałszywe dowody lub nowe okoliczności faktyczne/dowody, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i jego zakres jest ściśle ograniczony do badania przesłanek wskazanych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Nowe dowody lub okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia tylko wtedy, gdy są istotne dla sprawy, czyli mają wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie przedłożone przez stronę dowody nie spełniały kryterium istotności, a zatem organy prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
Skarżący A. S. wystąpił o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną, powołując się na art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na wąski zakres postępowania wznowieniowego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania podatkowego i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę
I SA/Bd 809/11
UZASADNIENIE
A. S. powołując się na art. 128 i art 240 § 1 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia [...] lutego 2011 roku wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] listopada 2010 roku Nr [...] ustalającą Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004 rok w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu niniejszego wniosku jako dowody nieznane organowi wydającemu decyzję powołał nowe dokumenty.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] marca 2011 roku Nr [...] wznowił postępowanie w sprawie i po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku Nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] listopada 2010 roku nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. wskazał, iż w świetle przedłożonych dowodów nie było podstaw do stwierdzenia istnienia wykazanych we wniosku przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej.
Od wyżej wymienionej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji strona złożyła odwołanie. Argumentacja odwołania dotyczyła przede wszystkim oceny materiału dowodowego, dokonanej przez organ podatkowy w postępowaniu zwykłym. W uzasadnieniu złożonego dowołania A. S. wnioskował o sprostowanie kosztów związanych z gospodarstwem domowym, albowiem w pierwszym półroczu 2004 roku mieszkał w mieszkaniu wynajętym, opłaconym z góry w czerwcu 2002 roku. Natomiast w drugim półroczu 2004 roku mieszkał w domu położonym w T. przy ulicy P. i koszty jego utrzymania za okres sześciu miesięcy wynosiły łącznie [...] zł. Ponadto strona wskazała, iż w całym badanym roku nie ponosiła opłat związanych z abonamentem radiowo-telewizyjnym, zaś dopiero w drugiej połowie 2004 roku został abonentem [...] i wynikające z zawartej umowy koszty wynosiły [...] zł miesięcznie. Zarazem A. S. podniósł, iż pochodzące ze sprzedaży nieruchomości i ulokowane środki finansowe w wysokości [...] zł nie stanowiły poniesionego wydatku, albowiem poniesienie wydatku nie było celem założonej przez stronę lokaty. A. S. zakwestionował również przyjętą przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w decyzji z dnia [...] listopada 2010 roku wielkość wydatków poniesionych na remont nieruchomości. Wskazał, iż ustalenie ich w wysokości [...]zł jest niewłaściwe. Ponadto strona zaznaczyła, iż nie ponosiła wydatków związanych z zakupem odzieży, transportem oraz zdrowiem. Na poparcie swoich twierdzeń A. S. załączył stosowne dokumenty. Wskazując na powyższe strona wniosła o zmianę decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] listopada 2010 roku.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 roku Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż zakres postępowania wznowieniowego jest węższy niż postępowania zwykłego i ogranicza się jedynie do badania podstaw wznowienia wskazanych we wniosku przez wnioskodawcę, czy przez organ w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu. Postępowanie wznowieniowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły okoliczności wymienione w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa. Kwestie związane z zarzutami co do oceny zebranego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną materiału dowodowego nie mogą być zatem brane pod uwagę w postępowaniu wznowieniowym.
Kluczową zatem kwestią jest rozstrzygnięcie, czy przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania dowody stanowią wystarczającą podstawę do uznania podnoszonych okoliczności za udowodnione, a tym samym do uchylenia ostatecznej decyzji stanowiącej przedmiot wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej w B. dokonał oceny istnienia przesłanek wskazywanych przez podatnika, określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa i podzielił stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji. Zdaniem organu A. S. nie powołał żadnych okoliczności i nie wskazał żadnych dowodów, które wskazywałyby na istnienie przesłanek z art. 240 par. 1 pkt 1 i 5
Do wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] listopada 2010 roku, Strona dostarczyła umowę o świadczenie telefonicznych usług powszechnych z dnia 18 czerwca 2004 roku zawartą pomiędzy A. S. a [...] oraz fakturę VAT za usługi telekomunikacyjne z dnia 14 lipca 2004 roku wystawioną przez [...] na rzecz A. S.
Organ podkreślił, iż przedmiotowe dowody są dowodami nowymi, istniejącymi w dniu wydania ostatecznej decyzji, których nie było w zgromadzonym materiale dowodowym stanowiącym podstawę jej wydania. Jednakże zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ pierwszej instancji słusznie podniósł, że nie są one dowodami istotnymi, pozwalającymi na zmianę decyzji organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2010 roku. W aktach sprawy znajdują się bowiem złożone przez A. S. w dniu [...] sierpnia 2010 roku oświadczenie co do ponoszonych w 2004 roku kosztów z tytułu opłat za telefon oraz RTV. Zgodnie ze złożoną przez podatnika deklaracją wysokość ponoszonych opłat z wymienionego powyżej tytułu wynosiła [...]zł miesięcznie. W toku prowadzonego przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowania A. S. nie przedłożył, żadnych dokumentów wskazujących na wysokość ponoszonych na powyższy cel wydatków. Zatem ustalając wielkość poniesionych wydatków, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. uznając złożone przez Stronę zeznania za wiarygodne dokonał przeliczenia wskazanej kwoty 101,03 zł (101,03x12 miesięcy) i uznał kwotę 1.212,36 zł jako wydatek poniesiony z tytułu opłat za telefon oraz RTV. Przedłożona natomiast przez A. S. faktura opiewa na kwotę 106,43 zł i dotyczy okresu od dnia 22 czerwca do 31 lipca 2004 roku (39 dni) a zatem dowód ten nie mógłby spowodować wydania odmiennej decyzji, albowiem niewątpliwie potwierdza składane w toku postępowania zeznania.
Biorąc, także za dowód załączoną umowę świadczenia telefonicznych usług powszechnych z dnia 18 czerwca 2004 roku, której stroną jest A. S., zdaniem organu, nie można było dokonać ustaleń innych niż zawarte w decyzji z dnia [...] listopada 2010 roku. Przedłożona bowiem wyżej wymieniona umowa wskazuje jedynie, iż w roku 2004 Strona korzystała z usług telefonicznych. Przedłożone również jako uzasadnienie podnoszonych twierdzeń dokumenty: umowa abonencka nr [...] z dnia 8 lipca 2004 roku zawarta pomiędzy A. S. a [...] Sp. z o. o. oraz polecenie przelewu z dnia 9 sierpnia 2004 roku na rzecz [...]Sp. z o. o. gdzie zleceniodawcą była A. S., nie mogły być podstawą do wydania odmiennej decyzji niż zapadła, bowiem świadczą one o ponoszonych w 2004 roku kosztach, jednakże osoby niebędącej stroną prowadzonego postępowania.
Zatem w świetle powyższych argumentów dokonaną przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. ocenę uznano za prawidłową.
W ocenie organu, waloru istotności nie posiadały również dokumenty: faktura VAT nr [...] z dnia 21 lipca 2004 roku wystawiona przez Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe [...] oraz faktura VAT nr [...] z dnia 22 lipca 2004 roku wystawiona przez Biuro Handlowe Zakładu Zaplecza Technicznego [...], albowiem stanowiły one potwierdzenie wydatków wymienionych przez A. S. w załączonym do pisma z dnia [...] września 2010 roku zestawieniu "wydatków poniesionych w 2004 roku na dom przy ulicy P. w T.". W wyżej wymienianym zestawieniu podatnik wskazał między innymi montaż termy gazowej wraz z instalacją ciepłej wody, instalację umywalki wraz z baterią umywalkową, zlewu dwukomorowego wraz z osprzętem oraz wymianę dwóch sztuk osadników deszczowych 100 s wraz z instalacją. Przedłożone natomiast faktury świadczą o poniesionych wydatkach na zakup rur oraz osadników deszczu. A zatem stanowią one potwierdzenie złożonych w toku postępowania oświadczeń będących podstawą wydanego przez organ podatkowy pierwszej instancji rozstrzygnięcia. Niewątpliwie bowiem do wykonania wskazywanych w zestawieniu prac posłużyły materiały wymienione na fakturach.
W związku z powyższym, po dokonaniu analizy przedłożonych dowodów i wskazywanych okoliczności za zasadne uznano stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji również w tej kwestii.
Końcowo organ podniósł, iż rozpoznając odwołanie ograniczył się do jego rozpatrzenia w zakresie wyznaczonym wnioskiem o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło bowiem na wniosek Strony, w którym powołując istnienie przesłanek z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 ustawy Ordynacja podatkowa, wskazano konkretne dowody, które miały stanowić podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. Przedstawione natomiast przez Stronę dopiero na etapie odwołania nowe dowody i okoliczności, które nie były powołane we wniosku o wznowienie postępowania nie mogły być przedmiotem rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Wykraczałoby to bowiem poza zakres postępowania wyznaczonego wnioskiem. Jednocześnie wskazano, że powoływane nowe dowody i okoliczności mogą być przedmiotem nowego wniosku o wznowienie postępowania.
W dniu [...] października 2011 roku strona złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
W uzasadnieniu złożonej skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania podatkowego, prowadzonego zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygnatura akt I SA/Pd 1342/99 A. S. zarzucił zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. naruszenie zasad postępowania podatkowego poprzez naruszenie przepisów art. 122, 187 i 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Uzasadniając swoje twierdzenie strona wskazała, iż nie podjęto wszelkich niezbędnych działań, których celem było ustalenie rzeczywistych wydatków (kosztów - nakładów) poniesionych przez Skarżącego. Zdaniem A. S. organy podatkowe dokonując oceny spornej sprawy "zdały się zapomnieć o sensie i treści" wyżej wymienionego wyroku Najwyższego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym organ podatkowy przy ocenie dowodów nie jest skrępowany kryteriami formalnym, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby jednak w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowód winien m. in. kierować się prawidłowościami logiki, zgodności oceny z zasadami doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych i oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia dla toczącej się sprawy.
Ponadto skarżący wskazał, iż żądał wznowienia postępowania albowiem wszedł w posiadanie wiadomości faktycznych i dowodów, które miały wpływ na wynik sprawy, a z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Strona zaznaczyła, iż wykaz dokumentów ściśle powiązanych z "zestawieniem zakupów oraz napraw w kamienicy przy ul. P. w 2004 roku" został załączony do odwołania z dnia [...] maja 2011 roku wniesionego do organu podatkowego drugiej instancji.
Argumentacja pozostałej części skargi dotyczy oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ podatkowy pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu zwykłym. Wskazując na zgromadzone i przedłożone przed organami podatkowymi dowody - faktury podkreślono, iż dokonana w toku postępowania zwykłego, ocena poniesionych w roku 2004 wydatków była nieprawidłowa. Zdaniem Skarżącego dokonane wyliczenia były fałszywe, natomiast interpretacja faktów i dowodów, pomimo przedłożenia tylu nowych dokumentów i złożenia wyjaśnień jest działaniem na jego szkodę, co wyczerpuje art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa zarzucić nie można.
Mając na uwadze treść skargi należy na wstępie poczynić kilka ogólnych uwag. Postępowania podatkowe uregulowane w Ordynacji podatkowej można podzielić na zwykłe i nadzwyczajne. Przedmiotem postępowania zwykłego jest rozpoznanie i rozstrzygniecie w przewidzianym przez przepisy prawa procesowego trybie i formie sprawy podatkowej przez organ podatkowy pierwszej i drugiej instancji. Natomiast postępowaniami nadzwyczajnymi przewidzianymi w tej ustawie jest: postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji, jak i postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przedmiotem tego postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, prowadzonym przez organ podatkowy, a sprawa wznowienia postępowania stanowi samoistne zagadnienie ( patrz: W. Dawidowicz "Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu", PWN Warszawa 1962, str. 234 ).
Głównym i zasadniczym trybem weryfikacji decyzji w postępowaniu podatkowym jest odwołanie. W trybie nadzwyczajnym przedmiotem wznowienia postępowania podatkowego jest, zgodnie z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 240 § 1 tej ustawy. Ostatni z wymienionych przepisów, mając na względzie zasadę generalną trwałości decyzji podatkowej wyrażoną w art. 128 Ordynacji podatkowej, zawiera wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to nie tylko niedopuszczalność wznowienia na podstawie nie przewidzianej w tym przepisie ale również brak podstaw do rozszerzającej wykładni tych podstaw.
Przyjmuje się, że naruszenie tak zakreślonych ram wznowienia postępowania stanowi rażące naruszenie prawa, a decyzja wydana z takim przekroczeniem daje podstawę do stwierdzenia jej nieważności. W wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2005r., sygn. akt II FSK 47/05, Sąd ten stwierdził, że instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, gdyż nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, lecz postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych, a więc na jego podstawie nie można czynić rozważań o charakterze merytorycznym. Podobnie w wyroku z dnia 22 lutego 2006r., sygn. akt II FSK 361/05, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wzruszenie decyzji ostatecznej organu w drodze wznowienia postępowania, decyzji, której przysługuje przymiot domniemania prawdziwości ustaleń faktycznych poczynionych w danej sprawie i stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, zgodnie z przywołanym wyżej art. 128 Ordynacji podatkowej, może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych i dlatego przepisy określające zakres stosowania tej instytucji nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały w trybie przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Przepis art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej enumeratywnie wylicza podstawy wznowienia postępowania. Ich istnienie albo brak ich istnienia jest przedmiotem badania w postępowaniu wszczętym postanowieniem wydanym w trybie przepisu art. 243 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z przepisu § 2 art. 243, postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Forma i treść rozstrzygnięcia organu podatkowego w tym postępowaniu determinowana jest treścią przepisu art. 245 Ordynacji.
W niniejszej sprawie przedmiotem ustaleń organów podatkowych w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącego było stwierdzenie istnienia albo też nieistnienia przesłanek, o których stanowi przepis art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji, tj. ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe oraz wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję.
W rozumieniu przywołanego przepisu – art. 240 § 1 pkt 1, zaistnienie wskazanej w nim podstawy wznowienia postępowania zachodzi o tyle, o ile: 1) fałsz dotyczy dowodu istotnego, tj. dowodu który miał wpływ na wynik sprawy; 2) fałsz został stwierdzony orzeczeniem sądu, chyba że, ziszczą się przesłanki określone w przepisie art. 240 § 2 lub § 3 ordynacji podatkowej umożliwiające wznowienie postępowania wobec oczywistego sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa albo w związku z brakiem możliwości wszczęcia postępowania sądowego w sprawie sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa.
We wniosku z dnia [...] lutego 2011r. (data wpływu do urzędu – k-105 akt administracyjnych) oprócz powołania się na art. 240 § 1 pkt 1 strona nie wskazała żadnych faktów ani okoliczności , które uzasadniałyby zaistnienie tej właśnie przesłanki. Organy po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego także nie stwierdziły w przedmiotowej sprawie aby dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. W tym względzie podkreślić należy, iż strona wnosząca o wznowienie postępowania na wskazanej podstawie zobowiązana jest przedłożyć organowi podatkowemu dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany (wyroki WSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. III SA 1924/03; z dnia 23 marca 2004 r., sygn. III SA 2545/02) chyba, że - jak to już wyżej wyjaśniono, a co nie miało jednak miejsca w przedmiotowej sprawie – zrealizuje się hipoteza przepisu art. 240 § 2 lub § 3 Ordynacji. Zatem stwierdzić należy, że brak jest podstaw, aby uznać, iż organy podatkowe w toku postępowania wznowieniowego naruszyły przepis art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż wymieniona w nim podstawa wznowienia postępowania nie zaistniała. Według Sądu, stanowisko organów podatkowych uznać należy za trafne i prawidłowe.
Brak jest również jakichkolwiek podstaw, aby uznać, że w toku postępowania wznowieniowego doszło do naruszenia przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji. W związku z treścią wniosku o wznowienie postępowania determinował on postępowanie w zakresie odnoszącym się do stwierdzenia istnienia albo też nieistnienia określonych nim przesłanek, tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Dla ustalenia istnienia wskazanej tym przepisem podstawy wznowienia postępowania istotne jest kumulatywne ziszczenie się przesłanek: 1) wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów; 2) ich istotności dla sprawy, w sensie wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) brak wiedzy o nich organu, który wydał decyzję, mimo że; 4) istniały w dniu wydania decyzji.
W tym kontekście, stwierdzić należy, iż z wypowiedzi formułowanych na gruncie orzecznictwa sądowego i doktryny prawa wynika, iż sytuacje uzasadniające wznowienie postępowania, w związku z wyjściem na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, mogą wystąpić wtedy, gdy: a) w toku postępowania organ zaniedbał ustalenia istotnych okoliczności faktycznych i nie zebrał dowodów na te okoliczności; b) organ pominął w toku prowadzonego postępowania istotne dla sprawy okoliczności faktyczne z braku dowodów na nie; c) po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniono nowe okoliczności faktyczne, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym już w toku postępowania; d) po wydaniu ostatecznej decyzji ujawniono nowe okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie, nie znane organowi; e) po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniono nowe okoliczności faktyczne nie znajdując jednak dowodów na ich potwierdzenie (K. Sobieralski, Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego, Wrocław 2005, s.95). Wskazać przy tym należy, iż jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego nowymi faktami lub dowodami są te, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element faktyczny rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., w sprawie sygn. akt SA 198/85). Zwrot "wyjścia na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienie ich organowi (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia). W tym kontekście ponownie podkreślić należy, iż hipoteza przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, podobnie jak w zakresie odnoszącym się do podstawy wznowienieniowej objętej przepisem art. 240 § 1 pkt 1, odnosi się do dowodów i okoliczności "istotnych". Za takie uznaje się tylko i wyłącznie takie, które miały wpływ na wynik sprawy. Istotnymi okolicznościami faktycznymi są fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy podatkowej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną i które mają znaczenie prawne.
Według Sądu, konfrontując przepis art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, określone nim przesłanki, spełnienie których uzasadnia wznowienie postępowania na jego podstawie oraz wskazane wyżej sytuacje mieszczące się w hipotezie tego przepisu z podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i argumentacją zawartą w uzasadnieniach tych rozstrzygnięć, stwierdzić należy, że stanowisko organów jest zasadne i prawidłowe.
Z treści zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej jednoznacznie wynika, iż analiza dowodów zgłoszonych przez stronę w postępowaniu wznowieniowym uzasadnia stanowisko o braku istnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej przepisem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Dowody załączone do wniosku o wznowienie postępowania przez skarżącego, dotyczyły kwestii wysokości wydatków ponoszonych 2004r. w związku z : opłatami za telefon i sprzęt RTV, remontem domu przy ul. P. w T., przetargiem na nabycie własnościowych praw do lokali ogłoszonym przez SM [...]. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji dwa z przedłożonych dokumentów nie mają przymiotu "nowości" -polecenie przelewu kwoty [...] zł z dnia 30 grudnia 2003 roku na rachunek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" oraz pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia 7 stycznia 2004 roku o negatywnym rozpatrzeniu oferty, albowiem wpłynęły one do urzędu skarbowego już w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie wymiaru podatku w dniu 21 września 2010 roku .
Odnosząc się zaś do pozostałych dokumentów złożonych przez skarżącego w dniu 16 lutego 2011r. organy po ich przeanalizowaniu stwierdziły, iż są to dowody nowe, nieznane organowi, który wydał decyzję i zgodnie z datami na nich widniejącymi istniejące w dniu wydania decyzji, nie mniej nie są to dokumenty istotne dla sprawy. Ocenę tą Sąd w pełni aprobuje.
Jak wskazuje organ pierwszej instancji ogłoszenie przetargu na nabycie własnościowych praw do lokali oraz oferta dotycząca nabycia własnościowego prawa do lokalu przy ul. D. to dokumenty, które pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie organu podatkowego w przedmiotowej sprawie. W toku prowadzonego postępowania podatkowego, w szczególności w trakcie przesłuchania w dniu 20 sierpnia 2010 roku, podatnik wskazywał, iż miał zamiar zakupić lokal mieszkalny w drodze przetargu (k-28-30 akt administracyjnych). Na potwierdzenie powyższej okoliczności zostały przedłożone stosowne dokumenty w dniu 21 września 2010 roku. Powyższa okoliczność nie była kwestionowana przez organ podatkowy.
Prawidłowo także organ ocenił, iż zaświadczenie [...] z dnia [...] czerwca 2003 roku o stanie oszczędności na należącej do skarżącego książeczce mieszkaniowej oraz potwierdzenie wpłaty opłaty za zaświadczenie o książeczce mieszkaniowej to dokumenty, którym również nie można przypisać cechy istotności, bowiem ich uwzględnienie przez organy podatkowe nie mogłoby spowodować wydania odmiennej decyzji w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, a także co wskazano w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, w momencie wydania decyzji wymiarowej organ podatkowy dysponował informacjami o fakcie posiadania przez skarżącego książeczki mieszkaniowej z premią ( pisma Banku [...] z dnia [...] sierpnia 2010 roku , które wpłynęło do urzędu w dniu 19 sierpnia 2010 roku, k-24-27 akt admin.). Natomiast stan oszczędności na tej książeczce na dzień 25 czerwca 2003 roku, wynikający ze złożonego zaświadczenia, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż środki te nie zostały przez skarżącego wypłacone i w związku z tym nie mogły stanowić źródła finansowania wydatków poniesionych w 2004 roku (co wynika z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu skarbowego T. z dnia [...] listopada 2010r.; k-62-67 akt admin.).
Zasadne jest stanowisko organów, iż przedłożone przez skarżącego faktury nr [...] z dnia 21 lipca 2004 roku i nr [...] z dnia 22 lipca 2004 roku, nr [...] z dnia 09 lipca 2004r. dotyczące remontu nieruchomości położonej w T. przy ul. P., nie mają waloru istotności, tj. nie mogą skutkować podważeniem ustaleń poczynionych w tym zakresie. Organ przyjął wysokość wydatków poniesionych na remont wskazanej nieruchomości zgodnie z zestawieniem sporządzonym przez skarżącego a załączonym do pisma z dnia 17 września 2010 r. (k-39-41 akt admin.). Obecnie przedłożone faktury mieszczą się w kwotach wykazanych w tym zestawieniu , natomiast twierdzenie skarżącego, iż zbiorcze kwoty zawierają także koszt robocizny własnej jest tylko próbą podważenia ustaleń faktycznych , która zresztą dokonane zostały w postępowaniu wymiarowym w oparciu o twierdzenia i dokumenty przedłożone przez stronę .
Odnosząc się do kolejnego dokumentu, załączonego do wniosku tj. faktury VAT nr [...] z dnia 03 lipca 2010 roku wystawionej przez [...] S.A., trafnie podkreślono, iż pozostaje on bez związku z przedmiotową sprawą. Organ wskazał, iż faktura została wystawiona na nazwisko A. S., a nie skarżącego . A ponadto dotyczy ona czerwca i lipca 2010 roku, a postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2010 roku nr [...] dotyczyło roku 2004. Skoro więc dokumenty te nie dotyczą strony postępowania i przedmiotu sprawy, a więc nie mają znaczenia prawnego w niniejszej sprawie, co w konsekwencji powoduje, iż organ prawidłowo uznał, iż nie mogą mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Również umowa abonencka nr [...] zawarta w dniu 08 lipca 2004 roku oraz potwierdzenie wpłaty kwoty 15,80 zł na rachunek [...] S.A. z dnia 09 sierpnia 2004 roku to dokumenty, które dotyczą wydatków ponoszonych przez inną osobę – A. S.
Oceniając umowę o świadczenie telefonicznych usług powszechnych nr [...] z dnia 18 czerwca 2004 roku, której stroną jest skarżący, oraz fakturę VAT z dnia 14 lipca 2004 roku, wystawioną przez [...] S.A. na kwotę 106,43 zł organ prawidłowo uznał, iż w oparciu o powyższe dokumenty nie można dokonać ustaleń innych niż zawarte w decyzji z dnia [...] listopada 2010 roku nr [...]. Z umowy z dnia 18 czerwca 2004 roku niewątpliwie wynika, iż w 2004 roku skarżący korzystał z usług telefonicznych, co jednak nie budziło wątpliwości organu podatkowego, bowiem fakt ten został potwierdzony przez podatnika w trakcie przesłuchania w dniu 20 sierpnia 2010 roku. Skarżący zeznał wówczas, iż wydatki ponoszone w 2004 roku tytułem opłat za telefon, sprzęt RTV wyniosły 101.03 zł miesięcznie. Jednocześnie nie poczynił zastrzeżenia, iż opłaty te dotyczyły tylko kilku miesięcy , czy też że nie uiszczał ich przez cały rok. W związku z powyższym organ podatkowy ustalił wysokość wydatków poniesionych na powyższy cel ogółem w 2004 roku na kwotę 1.212,36 zł (101,03 zł x 12 miesięcy), na podstawie złożonych przez stronę zeznań, które uznał za wiarygodne. Przedłożona obecnie faktura opiewa na kwotę 106,43 zł i dotyczy okresu od 22 czerwca 2004 roku do 31 lipca 2004 roku. W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organów, iż dokument ten nie pozwala na podważenie wysokości wydatków poniesionych za telefon i RTV w 2004 roku, ustalonej w decyzji z dnia [...] listopada 2010r. nie tylko mając na uwadze zeznania złożone przez skarżącego ale także z uwagi na fakt, iż z akt sprawy wynika, że skarżący w 2004r. zamieszkiwał w T. przy ul. S. a także w tym roku był właścicielem nieruchomości położonej w N. przy ul. B. (k-98 akt admin.). Organ miał zatem podstawy by stwierdzić , iż fakt ponoszenia opłat za usługi telefoniczne świadczone pod adresem T., ul. P. dopiero od sierpnia 2004r. nie wyklucza możliwości ich ponoszenia wcześniej w związku z usługami świadczonymi pod innymi adresami.
W związku z powyższym brak jest więc podstaw, aby uznać, iż w sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu doszło do naruszenia przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie potwierdza zasadności zarzutu o naruszeniu przepisów art. 191, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
W tym zakresie za punkt wyjścia uznać należy przepis art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz bezpośrednio z nim związany przepis art. 122 ordynacji podatkowej formułujący zasadę prawdy obiektywnej. Analiza treści uzasadnienia skargi nie wskazuje jednak na to, aby w tym względzie skarżący formułował konkretne zarzuty, zwłaszcza zaś, aby wskazywał, jakie konkretnie dowody nie zostały zebrane przez organy administracji, bądź w stosunku do których nie przeprowadziły one żadnej oceny. W tej mierze, argumentacja uzasadnienia skargi ogranicza się wyłącznie do prezentacji odmiennej oceny dowodów zebranych i przeprowadzonych w sprawie. Organy podatkowe, zgodnie z przepisami art. 122 i 187 § 1 ordynacji podatkowej mają obowiązek zebrać cały materiał dowodowy, jednakże jego gromadzenie nie może polegać na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń, a jedynie tych, które są przedmiotem postępowania dowodowego. Postępowanie to winno doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, czyli winno obejmować te fakty i dowody, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, co w sprawie niniejszej uczyniły (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., w sprawie sygn. akt I FSK 391/05). W tym kontekście, w szczególny sposób zaakcentować i podkreślić należy, że zakres ustaleń organów podatkowych ściśle determinowany był rodzajem postępowania, w którym ustalenia te były prowadzone. Było to postępowanie nadzwyczajne.
Według Sądu, analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie prowadzi także do wniosku, iż organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 ordynacji. Zasadność tego stanowiska potwierdza analiza uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Przytoczono w nich wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, przedmiotem której było ustalenie ziszczenia się podstaw (przesłanek) wznowieniowych, które mogłyby uzasadniać uchylenie pierwotnie wydanej w sprawie decyzji ostatecznej. Podkreślić co prawda należy, iż w kwestii odniesienia się do wszystkich dokumentów przedłożonych przez skarżącego organ pierwszej instancji zrobił to w sposób wyczerpujący i kompleksowy zaś organ odwoławczy skoncentrował się na tych dokumentach, które miały przymiot "nowości". Nie mniej w swoim uzasadnieniu zaakceptował wnioski i oceny zawarte w decyzji organu pierwszej instancji. Za prawidłowe Sąd uznał także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące rozpatrzenia odwołania w zakresie wyznaczonym wnioskiem o wznowienie postępowania.
W świetle powyższego, zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji uznać należy za prawidłowe i zgodne z prawem. W związku z tym, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
I. Najda – Ossowska H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło