I SA/Bd 838/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 03 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie P. P. S..A.. z dnia [...] września 2016r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. D. P. (Skarżący) w związku z prowadzonym wobec niego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. postępowaniem egzekucyjnym obejmującym należności z tytułu abonamentu RTV wniósł zarzuty dotyczące tego postępowania. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej – wierzyciel egzekwowanych od Skarżącego należności, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. uznał za uzasadniony: zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o nr 4. za okres od stycznia do grudnia 2008r., tytułami wykonawczymi o nr [...] za okres od maja do października 2013r. i w części tytułu wykonawczego o nr [...] za okres marzec-kwiecień 2013r. oraz za nieuzasadniony: zarzut nieistnienia obowiązku za okres od stycznia 2009r. do grudnia 2012r. objęty tytułami wykonawczymi o nr od 4. do nr [...] oraz o nr [...] za okres styczeń-luty 2013r. Wskutek złożonego przez stronę zażalenia zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2016r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2015r. Pismem z dnia 31 lipca 2017r. Skarżący wniósł do Sądu skargę na wyżej wskazane postanowienie, dołączając do niej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. We wniosku Skarżący podniósł, że wydając postanowienie Poczta Polska S.A. błędnie pouczyła go w zakresie niedopuszczalności skargi. Wyjaśnił, że informację o tym, iż został wprowadzony w błąd co do możliwości złożenia skargi na powyższe postanowienie z dnia [...] września 2016r., powziął od prawnika w dniu 29 lipca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015r., sądy administracyjne były uprawnione w tym czasie do orzekania w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. Jednakże w dniu 15 sierpnia 2015r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r., poz. 658, zwanej dalej ustawa nowelizującą), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Dotyczy to wszystkich rozstrzygnięć organu drugiej instancji, niezależnie od tego, czy stanowią one merytoryczne, czy też procesowe zakończenie takiego postępowania zażaleniowego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 stycznia 2016r., sygn. akt I SA/Gl 1388/15). Każde bowiem z tych rozstrzygnięć organów drugiej instancji zapada w sprawie, w której w pierwszej instancji wierzyciel (niebędący zarazem organem egzekucyjnym) wypowiada się w kwestii dopuszczalności lub zasadności zgłoszonych zarzutów. W konsekwencji rozstrzygnięcia w nich podejmowane uznać należy za objęte wyłączeniem z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, iż wskazane regulacje p.p.s.a., w tym art. 3 § 2 pkt 3 w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, mają zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015r. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest zaś dzień doręczenia skargi organowi, którego działalność, bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania są przedmiotem skargi (zob. R.Hauser, Komentarz do p.p.s.a., Wydawnictwo Beck 2015r., wersja elektroniczna Legalis, czy też postanowienia NSA z 16 lipca 2013r., II FSK 1775/13, z 29 maja 2015r., I OZ 544/15). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte wniesieniem przez stronę skargi w dniu 4 sierpnia 2017r. (data stempla pocztowego na kopercie – k. 86 akt sądowych). Przedmiotem skargi jest zaś postanowienie z dnia 21 września 2016r. zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, w związku z czym skarga na wskazane postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego jako podlegające odrębnemu zaskarżeniu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na marginesie należy zaznaczyć, że podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, podobnie jak postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, mają charakter incydentalny, a skuteczną ochronę praw strony w ich przypadku zapewnia możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie głównej, tj. postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. postanowienie NSA z 25 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1005/16). Nie oznacza to zatem braku w ogóle kontroli tego postanowienia, ponieważ zostaje ona dokonana w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia organu egzekucyjnego, a zatem prawo Skarżącego do obrony nie zostanie naruszone. Jednocześnie Sąd w punkcie 2 postanowienia odrzucił wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowił art. 88 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu, na niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie wskazuje omówiony we wcześniejszej części uzasadnienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., który wyłącza z kognicji sądu administracyjnego skargę na postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonego zarzutu. W takim przypadku, skoro sama skarga jest niedopuszczalna, również złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia także należy uznać za niedopuszczalny. Sąd nie może przywrócić terminu do dokonania czynności, która nie może być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślić przy tym należy, że Skarżący nie mógł uchybić terminowi do wniesienia skargi, gdyż termin ten nigdy nie rozpoczął biegu. Odnośnie do pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia - w sytuacji, gdy na postanowienie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. służy skarga kasacyjna, natomiast na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przysługuje zażalenie w myśl art. 88 p.p.s.a. - Sąd prezentuje stanowisko, że wówczas właściwym środkiem zaskarżenia jest skarga kasacyjna. Na tle zbiegu środków zaskarżenia (skargi kasacyjnej i zażalenia) w doktrynie wyrażany jest pogląd, że w takiej sytuacji służy skarga kasacyjna "jako środek odwoławczy o znaczeniu podstawowym, uregulowany w p.p.s.a. w sposób bardziej wyczerpujący niż zażalenie" – zob.: R.Hauser, A.Skoczylas, W.Piątek, "Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym w świetle ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015r. – analiza najistotniejszych zmian", ZNSA 2015, nr 4, s. 11; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz pod red. T. Wosia, Wolters Kluwer W-wa 2016r., 1029-1030. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 88 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji orzeczenia.