I SA/Bd 840/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Inne z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanowił: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa w pozostałym zakresie. W dniu [...] lutego 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że zamieszkuje wraz z matką, na której jest utrzymaniu. Poza tym oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z powołanym unormowaniem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa, w której strona skarżąca wniosła skargę, mieści się w wymienionej kategorii spraw, a zatem strona jest w tej sprawie zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy (art. 262 p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym, żądanie strony dotyczące przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc się do wniosku strony w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika wskazać należy, że decydując o udzieleniu stronie prawa pomocy w tym zakresie, należy kierować się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jak również odnośnie wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego powinno uwzględnić się procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie sąd bierze pod uwagę, w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 62/10). Ponadto jak wynika z orzecznictwa ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Skarga dla sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 987/10, z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 227/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 387/10). Podkreślenia również wymaga, że skarżący wykonuje terminowo i w sposób prawidłowy polecenia sądu. Treść jego pism wskazuje, że skarżący nie ma problemu z formułowaniem logicznych wniosków. Okoliczności te powodują, że przynajmniej na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy skarżący jest w stanie działać samodzielnie bez uszczerbku dla swojego interesu. Z tych powodów na podstawie art. 249a i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji