I SA/Bd 843/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-11-24
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona do sądu administracyjnego na postanowienie organu pierwszej instancji, podczas gdy stronie przysługuje jeszcze środek zaskarżenia do organu drugiej instancji, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga wniesiona do sądu administracyjnego na postanowienie organu pierwszej instancji, gdy stronie przysługuje jeszcze środek zaskarżenia do organu drugiej instancji, jest niedopuszczalna. Sąd administracyjny może rozpoznać sprawę tylko po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniesienie skargi na postanowienie organu odwoławczego uruchamia kontrolę sądowoadministracyjną obejmującą zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postępowanie.Stan faktyczny
J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] dotyczące zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym. Skarżący jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżący złożył zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, które nie zostało jeszcze rozpoznane. Skarżący wniósł skargę na postanowienie organu pierwszej instancji, a nie na postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę. 2. Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. odrzucić skargę 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] nr [...] oddalił skargę J.S. z dnia 03 sierpnia 2011r. na czynność egzekucyjną Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty
w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. Postanowienie to zawierające pouczenie o przysługującym stronie prawie złożenia zażalenia do Ministra Finansów w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia zostało prawidłowo doręczone adresatowi w dniu 26 września 2011r.
Pismem z dnia 10 października 2011r. J. S. wniósł na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wraz ze skargą strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uzasadniając go trudną sytuacją materialną i rodzinną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał ponadto, że J. S. skorzystał z prawa wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] nr [...] składając ten środek odwoławczy w dniu 27 września 2011r. Zażalenie to zostało przez Dyrektora Izby Skarbowej przekazane celem rozpatrzenia Ministrowi Finansów. Organ odwoławczy do dnia wniesienia niniejszej skargi nie rozpoznał złożonego środka zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; (...); 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zakres tej kontroli został jednak przez prawodawcę ograniczony treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wskazać przy tym należy, że dopóki wniesiony przez stronę środek zaskarżenia nie zostanie rozpoznany i nie zapadnie rozstrzygnięcie kończące postępowanie zainicjowane jego wniesieniem, dopóty nie można mówić, że stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.150). Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W konsekwencji obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu I instancji, jeżeli równocześnie nie zostało zaskarżone rozstrzygnięcie organu II instancji. Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji nie będzie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Wniesienie skargi na decyzję/postanowienie organu odwoławczego uruchamia kontrolę sądowoadministracyjną, obejmującą zarówno zaskarżoną decyzję/postanowienie, jak i poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne, a więc również rozstrzygnięcie organu I instancji - art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrola ta uwarunkowana jest jednak wniesieniem skargi na rozstrzygnięcie organu II instancji.
Odnosząc powyższe do zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, stwierdzić należy, że skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], czyli rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Bezsporna jest również okoliczność, że zaskarżone postanowienie wskutek wniesionego zażalenia podlega ocenie organu odwoławczego.
W związku z powyższym, skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowe została wniesiona na postanowienie organu I instancji i, jako taka, jest skargą niedopuszczalną.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w punkcie pierwszym sentencji. Na marginesie należy jedynie wskazać, że do momentu wydania niniejszego postanowienia, w 2011r skarżący w Wydziale Finansowym tut. Sądu złożył 57 skarg, z których 15 podlegało odrzuceniu a 17 zostało oddalonych.
Jednocześnie w punkcie drugim postanowienia, w odpowiedzi na złożony przez skarżącego wraz ze skargą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, Sąd orzekł o jego oddaleniu. Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie skarżący wbrew pouczeniu zawartemu w postanowieniu organu pierwszej instancji o przysługującym mu zażaleniu, wniósł skargę do sądu administracyjnego, narażając się na zarzut pominięcia toku instancji w zaskarżaniu orzeczenia. W takich okolicznościach skarga odpowiada wymogom skargi oczywiście bezzasadnej, określonym w art. 247 p.p.s.a. (podobnie NSA w postanowieniach z 8 listopada 2011r. I FZ 349/11, postanowieniu z 4 listopada 2011r., postanowieniu z 21 października 2010r. II OZ 295/11)
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 247 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło