I SA/Bd 850/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-11-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona na postanowienie organu pierwszej instancji, podczas gdy strona skorzystała z prawa do zażalenia i organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, a następnie wniesiono skargę do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga wniesiona na postanowienie organu pierwszej instancji, które zostało następnie utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, a na które wniesiono skargę do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postępowanie, a nie samo postanowienie organu pierwszej instancji, jeśli zostało ono zaskarżone w kolejnej instancji.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. o przekazaniu pisma według właściwości. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 października 2010 r. Skarżący wniósł również o przyznanie prawa pomocy. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, które zostało utrzymane w mocy przez Ministra Finansów, a na postanowienie Ministra Finansów skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości postanawia: 1. odrzucić skargę 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. przekazał pismo skarżącego stanowiące zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., jako organowi właściwemu w sprawie. Postanowienie to, zawierające pouczenie o przysługującym stronie prawie złożenia zażalenia do Ministra Finansów w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, zostało prawidłowo doręczone adresatowi w dniu 18 października 2010 r.
Pismem z dnia 10 października 2011 r. J. S. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wraz ze skargą strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuacją materialną i rodzinną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał ponadto, że J. S. skorzystał z prawa wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. składając ten środek odwoławczy w dniu 19 października 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Ponadto organ podał, że skarżący na powyższe postanowienie Ministra Finansów złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przez co strona skorzystała z prawa sądowej kontroli orzeczeń wydanych w sprawie przekazania pisma według właściwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; (...); 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zakres tej kontroli został jednak przez prawodawcę ograniczony treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wskazać przy tym należy, że dopóki wniesiony przez stronę środek zaskarżenia nie zostanie rozpoznany i nie zapadnie rozstrzygnięcie kończące postępowanie zainicjowane jego wniesieniem, dopóty nie można mówić, że stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.150). Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W konsekwencji, obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu I instancji, jeżeli równocześnie nie została zaskarżone rozstrzygnięcie organu II instancji. Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji nie będzie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Wniesienie skargi na decyzję/postanowienie organu odwoławczego uruchamia kontrolę sądowoadministracyjną, obejmującą zarówno zaskarżoną decyzję/postanowienie jak i poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne, a więc również rozstrzygnięcie organu I instancji - art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrola ta uwarunkowana jest jednak wniesieniem skargi na rozstrzygnięcie organu II instancji.
Odnosząc powyższe do zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, stwierdzić należy, że skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r., czyli rozstrzygnięcie organu I instancji. Bezsporna jest również okoliczność, że zaskarżone postanowienie wskutek wniesionego zażalenia podlegało ocenie organu odwoławczego, który utrzymał je w mocy. Na skutek zaś wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlega również ocenie sądowoadministracyjnej.
W związku z powyższym skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowe została wniesiona na postanowienie organu I instancji i, jako taka, jest skargą niedopuszczalną.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w punkcie pierwszym sentencji. Na marginesie należy jedynie wskazać, że do momentu wydawania niniejszego postanowienia, w 2011 r. skarżący w Wydziale Finansowym tut. Sądu złożył 57 skarg, z których 15 podlegało odrzuceniu a 17 zostało oddalonych.
Jednocześnie w punkcie drugim postanowienia, w odpowiedzi na złożony przez skarżącego wraz ze skargą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, Sąd orzekł o jego oddaleniu. Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie skarżący wbrew pouczeniu zawartym w postanowieniu organu I instancji o przysługującym mu zażaleniu, wniósł skargę do sądu administracyjnego, narażając się na zarzut pominięcia toku instancji w zaskarżaniu orzeczenia. W takich okolicznościach skarga odpowiada wymogom skargi oczywiście bezzasadnej, określonym w art. 247 p.p.s.a. (podobnie NSA w postanowieniach z dnia 08 listopada 2011 r. I FZ 349/11, postanowieniu z dnia 04 listopada 2011 r., postanowieniu z dnia 21 października 2010 r. II OZ 295/11).
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając w oparciu o art. 247 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło