I SA/Bd 862/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-01-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jeśli wcześniej wydał postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać odrębnego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeśli wcześniej wydał postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W takiej sytuacji postanowienie odmawiające przywrócenia terminu już stwierdza uchybienie terminu, a kolejne postanowienie jest zbędne i narusza przepisy prawa procesowego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca nie odebrała decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego doręczonej w trybie zastępczym. Złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, a następnie wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, określił, że nie może być wykonane w całości i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz W. R. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz W. R. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. Decyzja przesłana została na adres strony, jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 26 lutego 2010 r. oraz 08 marca 2010 r. nie została podjęta w terminie. W odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowieniem z dnia [...] stwierdził, że odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] organ powołując się na treść art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa wskazał, że zaskarżona decyzja doręczona została w trybie zastępczym w dniu 15 marca 2010 r. Warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, dlatego też zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1 powołanej ustawy, odwołanie należało wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, tj. najpóźniej w dniu 29 marca 2010 r. Organ podał, że postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest rozstrzygnięciem zamykającym drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy rozpoznał wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i po przeanalizowaniu wskazanych przez stronę argumentów nie znalazł podstaw na jego pozytywne rozpatrzenie, gdyż okoliczności wskazane w niniejszym wniosku nie wypełniły warunków określonych w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, świadczących o braku zawinienia strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Okoliczności wskazane w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia jednoznacznie potwierdzają, że strona składając w dniu 06 kwietnia 2010 r. odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] doręczonej w trybie zastępczym w dniu 15 marca 2010 r., uchybiła 14 dniowemu terminowi do jego złożenia, bowiem termin ten upłynął w dniu 29 marca 2010 r. W konsekwencji uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skarżący nie podzielił stanowiska organu, że doręczenie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] spełnia wymogi określone w art. 150 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony, listonosz doręczając przesyłkę powinien był w pierwszej kolejności doręczyć ją sąsiadowi stosownie do art. 149 Ordynacji podatkowej. Tymczasem zawiadomienie o awizowaniu przesyłki zostało umieszczone w drzwiach domu na otwartej przestrzeni, co mogło spowodować jego zagubienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 27 grudnia 2010 r. strona wniosła o zwrot kosztów postępowania, przedstawiając ich listę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych . Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi narusza przepisy prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W stanie faktycznym sprawy istotne jest to, że skarżący składając odwołanie od decyzji organu I instancji, złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]. Podkreślenia wymaga, że postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, gdyż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Postanowienie w przedmiocie uchybienia terminowi oparte zostało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60), zwanej dalej O.p. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W takim stanie faktycznym organ podatkowy drugiej instancji nie mógł wydać postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie wskazanego przepisu. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie tylko wtedy, gdy strona nie składa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi uchybienie terminowi do złożenia odwołania. Zauważyć przy tym należy, że stwierdzenie przez organ podatkowy uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie stoi na przeszkodzie złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu i do rozpoznania wniosku przez organ zgodnie z treścią art. 162 i art. 163 § 2 O.p. Regulacje zawarte w Ordynacji podatkowej tworzą pewien model kolejności czynności, jakie organ podatkowy powinien wykonać w toku postępowania zainicjowanego samym odwołaniem. Po pierwsze, organ powinien zbadać odwołanie wnoszone przez stronę pod kątem jego dopuszczalności i terminowego wniesienia oraz spełnienia warunków określonych przepisem art. 222 O.p. Po drugie, w razie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w dalszej zaś kolejności, w razie złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 162 i 163 § 2 O.p. Natomiast w sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w wydanym postanowieniu w przedmiocie tego wniosku przyjmuje, iż nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzającego to uchybienie. Podobny pogląd jest prezentowany w orzecznictwie sądowym, np. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2007 r., I GSK 1221/06; wyrok WSA z dnia 2 listopada 2009 r., I SA/Bd 428/09; wyrok WSA z dnia 21 września 2010 r., I SA/Bd 570/10. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wydanie przez podatkowy postanowienia z dnia [...] stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji wcześniejszego wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania, było zbędne, bowiem już samo postanowienie, odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu stwierdzało, że został uchybiony termin do wniesienia odwołania. Tym samym nie zachodziła konieczność powtórnego stwierdzenia tejże okoliczności w osobnym postanowieniu opartym o art. 228 § 1 pkt 2 O.p., który w sprawie nie miał już zastosowania. Skoro zatem strona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wydanego w sytuacji, w której złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, a organ odmówił przywrócenia terminu, to zasadnym było wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Mając zatem na względzie przedstawioną argumentację Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W przedmiocie braku możliwości wykonania postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 205 § 1 i 3 w zw. 200 p.p.s.a. Do niezbędnych kosztów postępowania Sąd zaliczył: 1) wpis sądowy w kwocie 100 zł; 2) wynagrodzenia za utracony zarobek w wysokości wynikającej z art. 2 ust. 2 w zw. z art. 13 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym, tj. 30 zł. Sąd nie przyznał tego wynagrodzenia w wysokości wnioskowanej przez stronę, ponieważ nie udowodniła ona utraty zarobku w wysokości 70 zł; 3) koszty podróży w wysokości wynikającej z art. 4 ust. 1 w zw. z art.13 cyt. dekretu, tj. pociągiem osobowym drugiej klasy relacji [...] i z powrotem, w kwocie 23 zł Do niezbędnych kosztów postępowania nie należą natomiast opłaty za przelew pobrane w związku z dokonaniem wpłaty wpisu od skargi (por. wyrok z dnia 18 grudnia 2007 r., III SA/ Gl 1007/07; wyrok z dnia 5 marca 2008 r., III SA/Wa 142/08). Pozostałe koszty wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 27 grudnia 2010 r. dotyczą sprawy I SA/Bd 861/10 i nie mogą być uwzględnione w tym postępowaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło