I SA/Bd 870/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2017 r. w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2013 r. postanawia: zmienić pkt 2 postanowienia z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 870/16 i ustanowić dla skarżącego radcę prawnego Wraz ze skargą wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od wpisu od skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 16 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 2013 r. W dniu 17 lipca 2017 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał tożsame informacje jak w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2017 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie podając, że do skargi sporządzonej przez radcę prawnego dołączono pełnomocnictwo, z którego wynika, że skarżący upoważnił pełnomocnika do występowania w jego imieniu przed sądami administracyjnymi w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług. Powyższe pełnomocnictwo nie zostało odwołane i rozciąga się na wszystkie instancje, łącznie z postępowaniem kasacyjnym. Referendarz podkreślił, że sam fakt ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru automatycznie wyklucza jego ustanowienie w ramach prawa pomocy. W sprzeciwie z dnia 11 sierpnia 2017 r. skarżący podał, że w złożonym formularzu oświadczył, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani z rzecznikiem patentowym. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w części, co do punktu 2 i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie stanowienia radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu podał, że złożone przez niego oświadczenie było zgodne z prawdą, gdyż w dniu 11 lipca 2017 r., a więc przed dniem złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, wypowiedział pełnomocnictwo dotychczasowemu radcy prawnemu i z tym dniem zwolnił ją od działania w jego imieniu. Do sprzeciwu skarżący dołączył wypowiedzenie pełnomocnictwa (pismo opatrzone datą 11 lipca 2017r.). Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Referendarz w punkcie 1 postanowienia z dnia 28 lipca 2017 r. zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, a skarżący wniósł sprzeciw wyłącznie na punkt 2 tego postanowienia, czyli odmówienie mu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. przyznania mu radcy prawnego. Zatem do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Odmawiając stronie ustanowienia zawodowego pełnomocnika referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 28 lipca 2017r. stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący pozostaje z radcą prawnym w stosunku prawnym w rozumieniu art. 246 § 3 p.p.s.a., zatem wniosek strony w tym zakresie należało uznać za niezasadny. Zgodnie z treścią przepisu art. 42 § 1 p.p.s.a., wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Dniem zawiadomienia sądu jest przy tym dzień, w którym sąd rzeczywiście powziął wiadomość o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, co w wypadku zawiadomienia pisemnego oznacza dzień doręczenia lub złożenia go w biurze podawczym sądu (postanowienie NSA z dnia 29.01.2009 r., sygn. akt II FZ 633/08, postanowienie NSA z dnia 30.01.2015 r., sygn. akt I FZ 471/14, orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać w tym miejscu należy skarżącemu, że cofnięcie pełnomocnictwa jest czynnością odwrotną do jego udzielenia i tryb jego składania i cofania winien być taki sam. W sprawie skarżący pisemnie umocował pełnomocnika do reprezentowania go przed Sądem. Zatem wypowiedzenie pełnomocnictwa również powinno mieć formę pisemną, a nie dorozumianą jak tego chce skarżący. Mając jednak na uwadze, że wraz ze sprzeciwem skarżący przedłożył wypowiedzenie pełnomocnictwa – pismo z dnia 11 lipca 2017 r. – z którego wynika, że przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy wypowiedział pełnomocnictwo wniosek o ustanowienie radcy prawnego należało zatem rozstrzygnąć w oparciu o przesłanki wskazane w art. 246 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu przesłanki wskazane w tym przepisie zostały przez skarżącego spełniona, albowiem, z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów, które skarżący nadesłał na etapie pierwotnie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący obecnie nie uzyskuje żadnego dochodu. Korzysta ze wsparcia finansowego rodziny – brata oraz rodziców. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Jak wynika z postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2016r. nieruchomość skarżącego położona w K. obciążona jest hipoteką na łączną kwotę [...]zł. Na koniec wyjaśnić należy skarżącemu, że wyznaczenie imienne radcy prawnego jest wyłączną prerogatywą właściwych organów samorządu zawodowego. Z tego względu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji i zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2017 r. w punkcie 2, ustanawiając dla skarżącego radcę prawnego.