I SA/Bd 879/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. O. na niewykonanie wyroku sądu przez S. T. w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu oddala skargę Wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 168/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził bezskuteczność czynności Starosty T. w przedmiocie odmowy zwrotu opłat za karty pojazdu oraz uznał uprawnienie K. O. do otrzymania zwrotu opłat za karty pojazdu w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] r. skarżący wezwał Starostę T. do wykonania powyższego prawomocnego wyroku poprzez zapłatę należności w kwocie [...] zł tytułem nienależnie pobranych opłat za karty pojazdów, w terminie 7 dni od dnia otrzymania przedmiotowego pisma. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] r. Starosta T. odmówił stronie zwrotu kwoty [...] zł z tytułu nienależnie pobranych opłat za karty pojazdów. Organ wskazał, że nie kwestionuje prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2011 r. Podniósł jednak, że Sąd w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, odnosząc się do kwestii przedawnienia roszczenia skarżącego wskazał, iż pobranie opłat nastąpiło na gruncie przepisów prawa administracyjnego oraz że nie jest władny do rozpatrzenia roszczenia cywilnoprawnego uprawnionego o zwrot świadczenia nienależnego i rozstrzygania czy nastąpiło przedawnienie roszczenia z tego tytułu. Organ zaznaczył, że Sąd dalej wskazał, iż jeśli organ administracji nie dokona zwrotu nadpłaty, to wówczas nie jest wykluczone dochodzenie roszczenia na drodze postępowania sądowego. Wówczas powództwo winno być rozpatrzone przez sąd powszechny. Mając na uwadze powyższe stanowisko, Starosta T. stwierdził, że roszczenie o zwrot żądanej kwoty nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonych opłat uległy przedawnieniu, bowiem wszystkie te opłaty były uiszczone w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. W tej sytuacji organ odmówił zapłaty żądanej w wezwaniu kwoty z powodu przedawnienia. W razie podtrzymywania żądania, organ wskazał na możliwość skierowania sprawy o zapłatę powyższej kwoty na drogę postępowania sądowego przed właściwym sądem powszechnym. Pismem z dnia [...] r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Starosty T. w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2011 r. i zażądała wymierzenia temu organowi grzywny. Skarżący stwierdził, że organ nie realizując ww. wyroku narusza konstytucyjne zasady państwa prawa oraz zasadę zaufania obywatela do organów państwa. Zdaniem skarżącego, organ pozostając w bezczynności, ignoruje obywatela oraz niezawisły sąd wydający wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Starosta T. wniósł o jej odrzucenie z powodu niedopuszczalności, ewentualnie oddalenie na podstawie wcześniej zaprezentowanej argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 168/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w punkcie l sentencji wyroku - stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności; w punkcie II - uznał uprawnienie skarżącego do otrzymania zwrotu opłat za karty pojazdów w kwocie [...] zł; w punkcie III - zasądził od Starosty T. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten w wyniku braku zaskarżenia stał się prawomocny. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na niewykonanie powyższego wyroku. W skardze strona skarżąca domagała się wymierzenia Staroście Powiatu T. grzywny z powodu niewykonania wyroku WSA w Bydgoszczy. W myśl art. 154 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z akt sprawy wynika, iż przed skierowaniem skargi do Sądu skarżący, stosownie do treści przytoczonego powyżej przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a., pismem z dnia [...] r. wezwał organ do wykonania punktu II wyroku, tj. zażądał zapłaty kwoty [...] zł. Pismem z dnia [...] r. Starosta T. odmówił stronie skarżącej wypłaty żądanej kwoty, zauważając, że WSA w Bydgoszczy w swym orzeczeniu stwierdził, iż nie jest władny do rozpatrzenia roszczenia cywilnoprawnego uprawnionego o zwrot świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 410 k.c. WSA dalej wskazał, że jeśli organ nie dokonana zwrotu nadpłaty, to wówczas nie jest wykluczone dochodzenie roszczenia na drodze postępowania sądowego. Wówczas powództwo winno być rozpatrzone przez sąd powszechny. Wywód ten został wsparty przez Sąd wyrokami sądowymi i uchwałą NSA z dnia 04 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07. Przez niewykonanie orzeczenia sądu w rozumieniu art. 154 § 1 należy rozumieć niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz bezczynność organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. A zatem skarga o wymierzenie organowi grzywny przysługuje w dwóch sytuacjach: 1) gdy organ nie wykonuje wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz 2) gdy organ pozostaje bezczynny po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Bezczynność organu po wyroku uchylającym decyzję zachodzi wtedy, gdy organ, pomimo upływu stosownych terminów, nie załatwia sprawy, to jest zasadniczo - nie wydaje nowego rozstrzygnięcia w sprawie. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 2 lipca 2008 r., sygn. akt l SA/Wr 1811/ 07, Lex nr 479268 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1111/10, LEX nr 952609). W przekonaniu Sądu, druga z wymienionych w art. 154 p.p.s.a. sytuacji zachodzi w przypadku, gdy w sprawie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej, np.: wszczęcia postępowania administracyjnego, wydania aktu, czy też dokonania czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości. Inaczej mówiąc, gdy sprawa administracyjna nie została zakończona stosownym aktem lub czynnością. Potwierdza powyższe orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe na kanwie art. 154 § 1 p.p.s.a., z którego to wynika, że zastosowanie omawianego artykułu występuje w przypadku zajścia konieczności podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej poprzez wszczęcie postępowania, wydanie aktu, czy też dokonanie innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 70/08, LEX nr 513173 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1258/06, LEX nr 301759). W okolicznościach faktycznych sprawy odmowę zwrotu wspiera treść art. 154 § 2 p.p.s.a. Wynika z niej, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zauważyć należy, że w stanie faktycznym sprawy Sąd w wyroku z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 168/11, uznał już uprawnienie strony do otrzymania zwrotu opłaty za karty pojazdu w kwocie [...] zł. Dokonał bowiem rozstrzygnięcia nie tylko kasacyjnego, ale i reformatoryjnego w oparciu o art. 146 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, po powrocie akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu do organu, nie zachodziła potrzeba kontynuacji sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA/2015/00). Sprawa administracyjna została zakończona. Nie ma zatem w okolicznościach faktycznych sprawy możliwości zastosowania art. 154 p.p.s.a., przewidującego nałożenie na organ grzywny. W przekonaniu Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do niewykonania przez organ administracyjny wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 168/11. Mocą wskazanego powyżej wyroku, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, uznał uprawnienie skarżącego do otrzymania zwrotu opłat za karty pojazdów oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok nie dotyczył bezczynności organu, na jego mocy nie uchylono lub nie stwierdzono nieważności aktu lub czynności. Wykładnia gramatyczna przepisu art. 154 § 1, prowadzi do wniosku, iż w analizowanej sprawie nie miała miejsca żadna z sytuacji, o których mowa w tym przepisie. Treść wyroku (pkt l i II sentencji) uprawnia skarżącego do wystąpienia z żądaniem zapłaty kwoty z tytułu zwrotu opłaty za karty pojazdów. W tym względzie Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 04 lutego 2008 r. sygn. akt l OPS 3/07, przywołanej zresztą przez WSA w Bydgoszczy w orzeczeniu z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 168/11. W uzasadnieniu tejże uchwały Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że określony obowiązek strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę. Powyższe stanowisko zostało również przyjęte jako prawidłowe, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt l OSK 590/09. Podkreślić zatem z mocą w tym miejscu należy, że w wyroku z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 168/11 Sąd uznał uprawnienie skarżącego do zwrotu nadpłaty, nie orzekł zaś o zwrocie kwoty [...] zł. Ta kwestia, jak wcześniej już wskazano, winna być przedmiotem powództwa cywilnego. Wypada też zauważyć, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zatem zarówno organ, jak i Sąd rozpoznający aktualnie niniejszą sprawę związany jest swym wcześniejszym stanowiskiem wyrażonym w wyroku z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 168/11. Między innymi tym, iż uznając uprawnienie strony do otrzymania zwrotu opłaty za karty pojazdu, przywołując orzecznictwo Sądów Administracyjnych, skonstatował, że jeśli organ nie wykona świadczenia, to nie jest wykluczone dochodzenie roszczenia o zapłatę przed sądem powszechnym. Wskazaną zatem w uzasadnieniu wyroku drogą dochodzenia nadpłaty w opłatach za karty pojazdu, Sąd rozpoznający aktualnie skargę, jest związany. Wobec powyższego wszystkie argumenty skargi należało uznać za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić. M. Łent L. Kleczkowski D. Dudra