I SA/Bd 923/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-04-08
Skład orzekający: Sędzia Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego może zostać uwzględniony, jeśli pełnomocnik skarżącego twierdzi, że nie otrzymał pisma wzywającego do uiszczenia wpisu, a dowody doręczenia wskazują na prawidłowe zastosowanie procedury fikcji doręczenia?Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Mimo twierdzeń o niedoręczeniu pisma, dowody doręczenia potwierdziły prawidłowe zastosowanie procedury fikcji doręczenia zgodnie z art. 73 PPSA, w tym dwukrotne awizowanie przesyłki. Wyjaśnienia pełnomocnika nie były wystarczająco przekonujące, aby obalić domniemanie prawidłowości doręczenia.Stan faktyczny
Skarżący K. P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, twierdząc, że nie otrzymał wezwania do jego zapłaty, a awizo zostało zniszczone przez psy. Wniosek został złożony wraz z dowodem uiszczenia wpisu.Rozstrzygnięcie
Sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 08 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przywrócenie terminu uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2005r. do marca 2007r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2005r. do marca 2007r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że powodem odrzucenia skargi jest nieuiszczenie wpisu od skargi przez skarżącego. Zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, opatrzone stosownym pouczeniem, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 03 grudnia 2010r. w oparciu o przepis art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)dalej p.p.s.a. - w formie podwójnego awiza. Pismo zostało złożone w placówce pocztowej dnia 19 listopada 2010r., awizowane powtórnie dnia 29 listopada 2010r. i - w związku z niepodjęciem w terminie - zwrócone na adres Sądu (k. 46-47). Ostatnim dniem do uiszczenia wpisu był dzień 10 grudnia 2010r. jednak w zakreślonym terminie wpis nie został uiszczony. Odpis postanowienia o odrzuceniu skargi został doręczony pełnomocnikowi skarżącego doradcy podatkowemu B. .-S. dnia 11 stycznia 2011 r. (k. 56).
Dnia 17 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Podniosła, że z otrzymanego odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 grudnia 2010 r. o odrzuceniu skargi dowiedziała się, iż przyczyną odrzucenia skargi było niewniesienie wpisu sądowego. Wyjaśniła, że pisma wzywającego do uiszczenia opłaty nie otrzymała. Pełnomocnik podała, że po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, starała się wyjaśnić dlaczego korespondencja do niej nie dotarła. Podała, że właściciel budynku, w którym wynajmuję lokal oświadczył że przez pomyłkę zabrał w listopadzie awizo kierowane do niej z zamiarem oddania go. Jednak zapomniał o tym. Po czasie okazało się, że korespondencja ta uległa zniszczeniu, wskutek porwania i pogryzienia przez psy i jako niezdatna do odczytania została wyrzucona. O fakcie tym właściciel przypomniał sobie, gdy pełnomocnik skarżącego szukała zaginionej korespondencji - awiza. Stwierdziła, ponadto, że sytuacja braku odebrania pisma w terminie miała miejsce po raz pierwszy w ciągu jej działalności i w ciągu 11 lat wynajmowania lokalu. Powyższe okoliczności świadczą w ocenie pełnomocnika o braku winy jego oraz skarżącego w nieuiszczeniu wpisu w terminie. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu przedłożono dowód uiszczenia w dniu 17 stycznia 2011r. wpisu w kwocie 34.344,00 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W świetle postanowień zawartych w art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 §1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r. odrzucił skargę K. P. Jak wynika z akt sprawy, odpis niniejszego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 stycznia 2011 r. W konsekwencji Sąd uznał datę 11 stycznia 2011r. za datę, w której pełnomocnik strony dowiedziała się, iż uchybiono terminowi do uiszczenia wpisu i przyjął, iż zachowała ona siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wniosek złożyła bowiem w ciągu siedmiu dni od dowiedzenia się o fakcie wydania postawienia o odrzuceniu skargi. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu uiszczono wpis sądowy, a więc dokonano czynności, której strona nie dokonała w terminie.
Podkreślić należy, że art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to zatem Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22.07.1999 r., sygn. akt I PKN 273/99, OSNAP 2000 nr 20, poz. 757).
W tym miejscu Sąd pragnie przywołać również postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r. sygn. akt I SAB/Wa 78/2005, w którym czytamy - brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Wskazać jednocześnie należy, iż wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy.
Mając na uwadze powyższe wywody w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, rozpatrując złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę braku winy Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie kryterium to nie zostało spełnione ponieważ strona/pełnomocnik nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
W orzecznictwie wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się nadzwyczajne okoliczności, takie jak np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma, czy nieprawidłowe doręczenie pisma sądowego.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku strona skarżąca nie uiściła wpisu z uwagi na fakt, że jej pełnomocnik nie otrzymał zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, które w przestawionej w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2010 r. ocenie Sądu zostało mu doręczone w dniu 03 grudnia 2010r. w oparciu o przepis art. 73. Jak wskazano wyżej obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma jest okolicznością faktyczną uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu jednak w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła.
Przepis art. 73 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli doręczenie nie może nastąpić w sposób właściwy lub zastępczy, pismo, po uprzednim zawiadomieniu adresata, umieszcza się w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy na okres czternastu dni, po upływie których ustanawia się fikcję prawną doręczenia. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni od dnia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w ww. terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
W konsekwencji aby przyjąć, że nie ma żadnych wątpliwości co do prawidłowości doręczenia w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a., z dowodu doręczenia powinno wynikać: jaka była przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia "właściwego", że zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 73 §2 p.p.s.a. oraz że upłynął 14-dniowy termin przechowywania przesyłki. Prawidłowe zawiadomienie adresata o miejscu przechowywania korespondencji ma umożliwić adresatowi jej odbiór w terminie 14 dniowym od momentu pierwszego zawiadomienia.
Na podstawie analizy znajdującej się w aktach sprawy zwróconej przez pocztę przesyłki zawierającej zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego stwierdzić należy, że w trakcie jej doręczenia zostały zachowane wszystkie wymogi pozwalające na jednoznaczne przyjęcie, że pełnomocnik skarżącego został dwukrotnie zawiadomiony o przesyłce.
Sąd pragnie podkreślić, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie ich podważenie może nastąpić jedynie w drodze udowodnienia, że stwierdzają one nieprawdę co z kolei powoduje, że dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego, mające uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga fakt, iż na zwróconej przez pocztę przesyłce (k. nr 46 akt sądowych) zawarto informację, iż ze względu na brak możliwości doręczenia jej adresatowi pozostawiono ją w placówce pocztowej. Jednocześnie widnieje tam informacja, że o fakcie tym umieszczono zawiadomienie (awizo) w skrzynce listowej. Zgodnie z odpowiednimi zapisami na zwróconej przesyłce awizowano ją dwukrotnie: w dniu 19 listopada 2010r. oraz powtórnie dnia 29 listopada 2010r.
Podkreślić należy, że prócz wyjaśnień zawartych we wniosku pełnomocnik strony skarżącej nie przedstawił, żadnych dowodów mogących je potwierdzać (np. oświadczenia administratora domu), czy chociażby informacji jak osoba postronna weszła w posiadanie zawiadomienia (awiza), skoro z informacji na zwróconej przesyłce wynika, że zostało ono umieszczone w skrzynce listowej. Wiarygodność tych wyjaśnień budzi również wątpliwości w konfrontacji z faktem, że nawet gdyby przyjąć za prawdziwą okoliczność, iż awizo zostało zabrane przez administratora i zniszczone przez psa, podkreślenia wymaga fakt, iż z informacji zawartych na nieodebranej przez adresata i zwróconej do Sądu przesyłce wynika, że awizowano ją dwukrotnie, co jak wskazano wyżej ma umożliwić adresatowi jej odbiór w terminie 14 dni od momentu pierwszego zawiadomienia. Okoliczność ta została przez pełnomocnika skarżącego zupełnie pominięta we wniosku o przywrócenie terminu. Jak wskazuje się zaś w orzecznictwie przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy ( zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006).
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że brak jest w rozpoznawanej sprawie okoliczności uprawdopodabniających brak winy strony skarżącej/pełnomocnika w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego.
W konsekwencji w oparciu o przepis art. 86 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło