I SA/Bd 955/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. Sz. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...] nr [...], 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz R. Sz. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. W dniu [...] 2013r. wpłynął do Urzędu Skarbowego w I. wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej środka transportu w postaci samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...]. Do wniosku zostały załączone następujące dokumenty: - [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że istnieją wątpliwości, co do rzeczywistego przebiegu transakcji, w związku, z którą skarżący wystąpił o potwierdzenie, iż nie ciąży na nim obowiązek uiszczenia podatku od towarów i usług. Organ zwrócił uwagę, że wnioskodawca celem wypełnienia dyrektywy art. 105 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedno Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) jako dokument stwierdzający nabycie przedmiotowego pojazdu przedłożył dwa dokumenty: umowę kupna-sprzedaży z dnia [...]. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji podniósł, że wątpliwości budzi przedłożony zagraniczny dowód rejestracyjny pojazdu, który jest w całości przekreślony dwoma odręcznymi, równoległymi liniami. U podstawy tego przekreślenia widnieje odręczny zapis "sprzedano dnia [...]/2013 r." oraz stempel "sprzedany na eksport". Z treści adnotacji wynika więc, że dotychczasowy właściciel pojazdu, Pan G. B., sprzedając pojazd w dniu [...] 2013 r. utracił prawo własności przedmiotowego pojazdu. Widniejący na przedłożonej do wniosku VAT -24 umowie kupna sprzedawca, Pan G. B. w dniu [...] 2013 r. nie był już właścicielem sprzedawanego pojazdu. Reasumując powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. stwierdził, iż z przedłożonej umowy oraz faktury nie można jednoznacznie stwierdzić, kto dokonał dostawy środka transportu (sprzedaży) - czy była to firma wystawiająca fakturę, czy osoba fizyczna. Mając na uwadze opisane powyżej okoliczności organ pierwszej instancji na podstawie art. 306c Ordynacji podatkowej wydał postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia VAT-25. 2. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 105 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędną jego interpretację co miało wpływ na wynik sprawy. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie zgodził się ze stanowiskiem żalącego i postanowieniem z [...] 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 105 ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej zaświadczenie, o które skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I., mające potwierdzać, że nie ciąży na nim obowiązek uiszczenia podatku z tytułu przywozu pojazdu [...] nabytego we [...] mogłoby być wydane przez organ podatkowy pierwszej instancji jedynie w sytuacji, gdyby nie było żadnych wątpliwości, co do tego, że pojazd został nabyty przez skarżącego i przywieziony do Polski z terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zaś dostawy środka transportu na jego rzecz dokonał podmiot wpisany w części D wniosku VAT-24 (podmiot dokonujący dostawy). Organ wskazał, wniosek VAT -24 zawiera w części D (dane podmiotu dokonuj ącego dostawy) dane [...], co oznacza, iż zgodnie z wnioskiem osoba ta była dostawcą środka transportu. Tymczasem oprócz umowy stwierdzającej nabycie pojazdu od Pana B. złożono także fakturę z dnia [...]2013 r., której treść wprowadza istotne wątpliwości, co do tego faktu. Z faktury wynika bowiem, iż pojazd nabyty został od całkowicie innego podmiotu, tj. firmy [...]. Ponadto organ wskazał, że powyższe wątpliwości pogłębia analiza przedłożonego francuskiego dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu, albowiem wynika z niego, iż Pan G. B. sprzedał samochód w dniu [...] 2013 r. Wskutek powyższego osoba ta nie mogła dokonać jego powtórnej sprzedaży w dniu [...]2013 r., jak wynika z przedłożonej umowy. Jest to sprzeczność, która pozwala podważyć prawdziwość umowy przedłożonej organowi podatkowemu celem wydania zaświadczenia. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że skarżący w żaden sposób nie odniósł się do faktu, iż francuski dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu jest przekreślony z adnotacją o sprzedaży w dacie [...]2013r. 4. W skardze wywiedzionej do Sądu strona wniosła o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając naruszenie art. 105 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię, mającą wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że: • skarżący nie udowodnił, że zachodzi w tym przypadku wewnątrzwspólnotowe nabycie pojazdu, podczas gdy prawidłowa interpretacja powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że dokumenty, o których mowa w tym przepisie mają świadczyć o tym, że wnioskodawca nabył pojazd oraz nie jest on zobowiązany do uiszczenia podatku, co zdaniem Skarżącego zostało dostatecznie udowodnione przez załączone dokumenty; • wystarczające w niniejszej sprawie jest poprzestanie na wymienieniu rozbieżności między załączonymi dokumentami, podczas gdy prawidłowa interpretacja powyższego przepisu prowadzi do wniosku, iż organ zobowiązany jest do zbadania, czy mimo to załączone dokumenty świadczą o tym, że nie zachodzi wewnątrzwspólnotowe nabycie pojazdu, czego organ nie uczynił. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej:"p.p.s.a." wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienia z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że naruszają one prawo. 7. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ był uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego samochodu osobowego na tej podstawie, że w toku czynności wyjaśniających, w oparciu o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę uznał, że zachodzą wątpliwości, co do skuteczności nabycia pojazdu. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług – dalej zwana ustawą o VAT - naczelnicy urzędów skarbowych dla celów związanych z rejestracją środków transportu są obowiązani do wydawania zaświadczeń potwierdzających: uiszczenie przez podatnika podatku - w przypadkach, o których mowa w art. 103 ust. 3 i 4, lub brak obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium kraju. W myśl art. 105 ust. 2 ustawy o VAT w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zaświadczenie wydaje się na wniosek zainteresowanego. Wniosek zawiera w szczególności: dane identyfikujące pojazd; datę pierwszego dopuszczenia pojazdu do użytku; przebieg pojazdu; cenę nabycia pojazdu przez wnioskodawcę; dane dotyczące podmiotu dokonującego dostawy pojazdu na rzecz wnioskodawcy. W myśl art. 306b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej zwana O.p. - w sytuacjach opisanych w art. 306a § 2 O.p. organ podatkowy zobowiązany jest wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonych przez ten organ rejestrów, ewidencji lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. § 2 ww. przepisu wskazuje zaś, że organ podatkowy przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Treść regulacji prawnych zawartych w przepisach art. 306 a – art. 306 b O.p. dowodzi, że ustalenia czynione w ramach ww. postępowania ograniczają się do dowodów (dokumentów, ewidencji, rejestrów) będących w posiadaniu organu podatkowego lub dostarczonych przez wnioskodawcę, które jedynie w niezbędnym zakresie winny być przez organy podatkowe potwierdzone w ramach czynności wyjaśniających. W świetle wskazanych regulacji prawnych i celu omawianego postępowania należy wskazać, że podejmowane w tym trybie działania nie powinny wykraczać poza zakres żądania wnioskodawcy, co odnosi się tak do kompetencji organów podatkowych jak i oczekiwań wnioskodawcy. Zakres czynionych ustaleń niezbędnych do wydania zaświadczenia o żądanej treści winien być wyznaczony zakresem przepisu prawa (zwłaszcza w sytuacji gdy z niego wynika potrzeba wydania zaświadczenia) i żądania wnioskującego. Tym samym wykraczanie poza wskazane granice nie powinno skutkować odmową wydania zaświadczenia. Sąd podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wyroku WSA we Wrocławiu z 30 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 417/10), iż zakres działań, jakie w ramach prowadzonego postępowania zaświadczeniowego winny podjąć organy podatkowe ogranicza się do zbadania, w oparciu o przedłożone dokumenty, czy doszło do nabycia towaru i czy wiąże się z tym obowiązek w podatku od towarów i usług. Potwierdza to także regulacja dotycząca treści wymaganych dokumentów, które winien załączyć wnioskodawca. Ustalenia wykraczające poza opisany zakres nie powinny być prowadzone w tym postępowaniu, nie przewidują tego ani przepisy prawa ani jego ramy. W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu budzi okoliczność, od kogo rzeczywiście skarżący nabył pojazd, albowiem oprócz umowy kupna z dnia [...]2013r. stwierdzającej nabycie pojazdu od Pana B. złożono także fakturę z dnia [...] 2013 r., z której wynika, że pojazd nabyty został od całkowicie innego podmiotu, tj. firmy [...]. Ponadto organ wskazał, że powyższe wątpliwości pogłębia analiza przedłożonego francuskiego dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu, albowiem wynika z niego, iż Pan G. B. sprzedał samochód w dniu [...]2013r. Wskutek powyższego osoba ta nie mogła dokonać jego powtórnej sprzedaży w dniu [...]2013r., jak wynika z przedłożonej umowy. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że skarżący w żaden sposób nie odniósł się do faktu, iż francuski dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu jest przekreślony z adnotacją o sprzedaży w dacie [...]2013r. Zdaniem Sądu w tym postępowaniu powyższych wątpliwości nie można interpretować na niekorzyść strony w sytuacji, gdy dane na tej umowie kupna sprzedaży z dnia [...] jak zasadnie podnosi strona są wystarczająco czytelne. Umowa zawiera wszystkie elementy istotne z punktu widzenia ważności zawartej umowy w dodatku niesprzeczne z pozostałymi danymi wynikającymi z przedstawionych w toku postępowania dokumentów. W szczególności z porównania danych zawartych w przedłożonym dowodzie rejestracyjnym nie wynika rozbieżność, co do osoby poprzedniego właściciela przedmiotowego samochodu (G. B.). Na przedłożonym przez skarżącego dowodzie rejestracyjnym niewątpliwie widnieje adnotacja o cesji. Ponieważ jednak poza datą i nieczytelnym podpisem nie zostały zamieszczone dodatkowe informacje, nie wiadomo, jakie faktyczne i prawne znaczenie miał ten zapis. Skoro tak, to nie można definitywnie stwierdzić, że wnioskodawca nie nabył prawa własności pojazdu, w szczególności w sytuacji, gdy nie została podważona ważność i skuteczność umowy sprzedaży. Jednocześnie skarżący wskazał, że podmiot wskazany na fakturze z dnia [...] 2013r. był pośrednikiem w celu załatwienia formalności. 8. Podkreślenia również wymaga, że kompetencje do rozstrzygania kwestii dotyczącej prawa własności nabywanego samochodu posiada organ, który dokonuje rejestracji samochodu, a nie organ podatkowy. Stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. Z dalszych przepisów tej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.) wynika, że organy dokonujące rejestracji pojazdu są uprawnione do badania uprawnień właścicielskich podmiotów wnioskujących o rejestrację zakupionych (nabytych) pojazdów, w tym celu mogą prowadzić postępowanie administracyjne. Powołane przepisy określają także, jakimi dowodami podmiot winien wykazać istnienie swych praw, także w sytuacji, gdy zapisy w dowodzie rejestracyjnym nie odpowiadają treści umowy sprzedaży pojazdu. Art. 105 ustawy o VAT stanowi, że zaświadczenie w sprawie opodatkowania VAT przywozu środka transportu wydawane jest w celu jego rejestracji, a zatem przedkładane jest organowi, który w ramach swoich kompetencji obowiązany jest zbadać istnienie uprawnień właścicielskich w stosunku do pojazdu i który przy badaniu powyższych kwestii posiada własne kompetencje i środki, co oznacza, że nie opiera się jedynie na zaświadczeniu wydanym przez organ podatkowy, będącym, w myśl art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednym z wielu dokumentów, które musi dostarczyć podmiot rejestrujący pojazd. Dodatkowo wskazać należy, że przedmiotowe zaświadczenie, stosownie do art. 306 a § 3 O.p., potwierdza jedynie stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. W związku z powyższym w przypadku zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, zaświadczenie traci swą aktualność. Jeśli zatem postępowanie prowadzone przez organ dokonujący rejestracji pojazdu ujawni nierzetelność umowy, na podstawie, której wydano zaświadczenie w sprawie VAT, zaświadczenie to dezaktualizuje się. W świetle powyższych uwag, odmowa wydania skarżącemu zaświadczenia, o jakie wnosił nastąpiła z naruszeniem art. 105 ustawy o podatku VAT oraz art. 306a § 3 i § 4, a także art. 306b O.p., co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Inowrocławiu z dnia 24 lipca 2013r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. W toku ponowionego postępowania organ uwzględni przedstawione wyżej wywody. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461). Zasądzone na rzecz strony skarżącej koszty obejmują: wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.