I SA/Bd 983/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-02-10
Skład orzekający: I. Najda – Ossowska, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wielokrotny zakup i sprzedaż samochodów używanych, nawet jeśli dokonywane w krótkich odstępach czasu i z zyskiem, mogą być uznane za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, nawet jeśli skarżący twierdzi, że pojazdy były przeznaczone na cele osobiste?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wielokrotny zakup i sprzedaż samochodów używanych, charakteryzujący się częstotliwością, zyskiem i pewną organizacją (wyszukiwanie ofert, ogłoszenia), nawet jeśli skarżący twierdzi, że pojazdy były przeznaczone na cele osobiste, nosi znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że zasady doświadczenia życiowego przemawiają przeciwko twierdzeniu, że takie działania służą wyłącznie zaspokojeniu potrzeb transportowych, zwłaszcza gdy występują znaczące różnice między ceną nabycia a sprzedaży i gdy skarżący okresowo posiadał kilka pojazdów.Stan faktyczny
Skarżący zakupił i sprzedał kilkanaście samochodów używanych w latach 2004-2007. Organy podatkowe uznały te czynności za działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, argumentując, że częstotliwość i sposób transakcji wskazują na zamiar zarobkowy, a nie zaspokojenie potrzeb osobistych. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że samochody były przeznaczone na własne potrzeby transportowe rodziny i że organy nie udowodniły zamiaru prowadzenia działalności handlowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA I. Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Jakub Magdziarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i październik 2004r. oraz kwiecień 2005r. oddala skargę
Syg akt I SA/Bd 983/09
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i październik 2004r. oraz kwiecień 2005r, jak również umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, wrzesień i grudzień 2005r., lipiec 2006r, luty i lipiec 2007r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeprowadzona u skarżącego kontrola podatkowa w zakresie, m.in. istnienia obowiązku podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 01 stycznia 2004r. do 31 lipca 2007r. i wszczęte następnie postępowanie podatkowe przyniosły ustalenie, że skarżący nie będący zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług podejmował czynności, które z uwagi na ich charakter świadczyły o prowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. dalej ustawa o VAT). Skarżący kupił zagranicą trzynaście samochodów na przestrzeni lat 2004-2007, a następnie sprzedał w kraju dziesięć z nich (nadal pozostaje właścicielem trzech samochodów), co organ uznał za prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Organ pierwszoinstancyjny ocenił, że w sprawie nie ma zastosowania art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10.000 euro, z uwagi na zastrzeżenie ust. 13 pkt 1 lit. b tego przepisu, stanowiące, że zwolnień, z ust. 1 i 9, nie stosuje się do importu towarów i usług, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz podatników dokonujących dostaw towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, do których to towarów zalicza się samochody osobowe (poz. 59 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym).
W efekcie 21 kwietnia 2009r. wydana została decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, październik 2004r i kwiecień 2005r oraz umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w tym podatku za miesiące: maj, wrzesień i grudzień 2005r, lipiec 2006r oraz luty i lipiec 2007r.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości zarzucając naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, naruszenie przepisów Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG ze zm.), błędne zakwalifikowanie czynności sprzedaży samochodów wchodzących w skład wspólnego majątku osobistego małżonków do działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpatrując odwołanie, po dokonaniu uzupełnienia postępowania w zakresie przesłuchania strony, podkreślił, że sporne jest ustalenie, czy dokonując zakupu przedmiotowych samochodów używanych, a następnie ich odsprzedaży, skarżący był podatnikiem VAT z tytułu wykonywania tych czynności.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, w latach 2004-2007 dokonał on zakupu trzynastu używanych samochodów, a następnie sprzedaży w kraju czterech z nich przed upływem sześciu miesięcy od daty nabycia, sześciu po upływie sześciu miesięcy od daty nabycia, a w przypadku trzech samochodów nadal figuruje jako ich właściciel. Organ zestawił dane dotyczące transakcji sprzedaży dokonanych w 2004r, 2005r., 2006r. i 2007r.
Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nie kwestionuje faktu dokonania ww. transakcji, podważając przyjętą wykładnię działalności gospodarczej, która doprowadziła do bezpodstawnego uznania, że taką działalność prowadził skarżący a wykonywane czynności podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Organ wskazał na art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega między innymi odpłatna dostawa towarów, przez którą należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT); towarem jest rzecz ruchoma (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT). Dla opodatkowania określonych czynności konieczne jest, aby spełniony został także podmiotowy zakres opodatkowania, co oznacza, że określona czynność podlegająca opodatkowaniu musi zostać wykonana przez podmiot, który ma cechy podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem podatnikami tego podatku są: osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy.
Dla uznania, że dany podmiot jest podatnikiem VAT a dokonane przez niego czynności podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, konieczne jest ustalenie, czy intencją określonej czynności, z którą łączy się skutki podatkowo - prawne, było dokonywanie tej czynności wielokrotnie. Wyróżnikiem działalności gospodarczej zdefiniowanej dla potrzeb VAT jest bowiem częstotliwość wykonywanych czynności, przy czym zalicza się do niej nawet jednorazowe wykonanie czynności, jeśli okoliczności wskazują na zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy. Jeśli zatem podmiot dokonuje sprzedaży w warunkach wskazujących, że działania te są czynione z zamiarem ich powtarzania (kontynuowania) i zmierzają do nadania im stałego (zorganizowanego) charakteru, a towary nabywane były w celu ich zbycia, to czynności te uznać należy za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Organ na poparcie swego stanowiska powołał orzecznictwo sądowe.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej dokonana przez organ pierwszej instancji wykładnia pojęcia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT jest prawidłowa. Dla celów podatku od towarów i usług działalnością gospodarczą jest nie tylko profesjonalny obrót gospodarczy, realizowany w sposób zorganizowany (ciągły), lecz także działalność handlowców realizowana sporadycznie (okazjonalnie), a nawet jednorazowa, w okolicznościach wskazujących na zamiar jej wykonywania w sposób częstotliwy .
W świetle powyższej wykładni, szereg okoliczności świadczy o tym, że podejmowane przez skarżącego działania noszą znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ustawy o VAT i powinny podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.
Organ wskazał, że pierwsze cztery z dziesięciu kupionych a następnie sprzedanych w latach 2004-2007, samochodów używanych zostały sprzedane przed upływem sześciu miesięcy od daty nabycia: Ford Mondeo (81 dni), Opel Corsa (5 dni), Volkswagen Passat (52 dni), Opel Astra Kombi (127 dni), pozostałe nieznacznie po upływie sześciu miesięcy: Volvo V40 (244 dni), Opel Vectra (188 dni), Toyota Corolla (195 dni), Ford Fiesta (186 dni), Volvo S60 (182 dni), Ford Fusion (182 dni).
Ponadto we wskazanym okresie skarżący zakupił jeszcze trzy samochody używane: Mercedes Benz, Ford Focus, Opel Astra. W przypadku tych pojazdów na dzień podpisania protokołu kontroli skarżący był ich właścicielem. Sprzedaż dziesięciu samochodów nastąpiła w okresie od 22 sierpnia 2004r. do 10 sierpnia 2007r., tj. na przestrzeni 3 lat - przeciętnie sprzedaży dokonywano co 3 i pół miesiąca.
Zdaniem organu czasookres dokonanych transakcji, powtarzalność oraz ich częstotliwość, nie mająca z reguły miejsca w przypadku zakupu samochodów dla celów osobistych, świadczą o prowadzeniu przez skarżącego działalności w zakresie handlu samochodami używanymi. Okoliczności związane z zawartymi transakcjami dowodzą, iż rzeczywistym celem podejmowanych czynności był handel używanymi samochodami osobowymi, a nie zakup dla potrzeb osobistych swoich bądź rodziny. Analiza dokonanych przez skarżącego czynności prowadzi do wniosku, iż w momencie zakupu samochodów, które następnie zostały sprzedane (zawsze z zyskiem), miał zamiar ich odsprzedaży. Nie bez znaczenia dla oceny sprawy jest również okoliczność, iż w przypadkach zbycia sześciu samochodów skarżący sprzedał je nieznacznie po upływie 6 miesięcy (w pięciu przypadkach po upływie od 182 do 195 dni od daty nabycia), co może wskazywać na działanie w celu uniknięcia płacenia podatków.
W ocenie organu wnioski wyprowadzone przez organ podatkowy pierwszej instancji z zebranego materiału dowodowego są zasadne i logiczne. Wielokrotny zakup pojazdów, a następnie ich zbycie na terytorium kraju stanowiły czynności wykonywane w ramach działalności gospodarczej przez podatnika podatku od towarów i usług. Jednocześnie prawidłowo uznał, że art. 113 ust. 13 ustawy o VAT wyłącza w przedmiotowej sprawie zastosowanie zwolnienia podmiotowego przewidzianego w art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy o VAT.
Powyższe ustalenia skutkowały opodatkowaniem, na podstawie art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, dostawy samochodów: Ford Mondeo, Opel Corsa, Volkswagen Passat i Opel Astra Kombi. W myśl tego artykułu, w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie m.in. towarów używanych, nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności, podstawą opodatkowania jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszoną o kwotę podatku. Właściwą stawką, zgodnie z art. 41 ust 1 ustawy o VAT jest stawka 22%.
Organ wskazał, że w odniesieniu do pozostałych sześciu samochodów, których sprzedaży dokonano po upływie sześciu miesięcy od daty nabycia, zastosowanie ma zwolnienie przedmiotowe z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że organ podatkowy poprzez zmianę swego stanowiska, co do rozpoznania źródła przychodów ze sprzedaży samochodów po ponad dwóch latach od weryfikacji zeznania PIT-36 za 2004r. naruszył zasadę zaufania z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, organ uznał go za niezasadny. Dokonane czynności sprawdzające dotyczyły bowiem sprawdzenia prawidłowości odliczeń ujętych we wskazanym zeznaniu rocznym i wydania decyzji o zwolnieniu płatnika z obowiązku poboru podatku. Nie miały na celu sprawdzenia sposobu rozliczenia przychodów ze sprzedaży w 2004r. trzech samochodów. Dopiero wszczęte w późniejszym czasie postępowanie kontrolne wykazało, że sprzedaż samochodów miała charakter cykliczny i stanowi działalność gospodarczą.
Organ odwoławczy nie uznał też zarzutu naruszenia art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej wskazując, że organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy, a następnie swobodnie ocenił zgodnie z zasadami wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów z punktu widzenia ich znaczenia dla toczącej się sprawy. W zakresie oceny zeznań świadków, P. M. i F. M., którym organ dał wiarę co do okoliczności, że nabyli samochód Volkswagen Passat za kwotę 15.000 zł, a nie za kwotę, 2.000 zł, organ wskazał, że koresponduje to z zeznaniem jednego ze świadków, co do informację o przedmiotowej ofercie, gdzie podana cena samochodu wynosiła 16.700zł. Duża dysproporcja pomiędzy ceną zakupu (1.111,55 zł), a ceną sprzedaży ww. samochodu (15.000 zł), również nie stanowi podstawy do zmiany ustaleń w tym zakresie, gdyż w porównaniu z transakcjami dotyczącymi innych samochodów, w których świadkowie (nabywcy) potwierdzili ceny nabycia, dysproporcja ta nie stanowi wyjątku.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 VI Szóstej Dyrektywy Rady Uni Europejskiej z dnia 17 maja 1977 r. oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz naruszenie art. 121§1 art. 12, art.187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem skarżącego, zakup nawet kilkunastu pojazdów samochodowych na cele osobiste, a następnie sprzedaż części z nich nie przesądza jednak, że tylko z tego powodu sprzedający staje się automatycznie podatnikiem VAT. Zarówno z treści przepisu art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT wynika, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy osoba wykonująca wolny zawód. Jeżeli więc czynność zbycia samochodów wykonana została poza zakresem działań handlowca, to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania tej czynności Skarżący nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie. Samochody nabywane były na własne potrzeby skarżącego, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, a zatem sprzedaż niektórych z zakupionych pojazdów, po krótszym lub dłuższym okresie użytkowania, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania Skarżącego za podatnika VAT. Takie stanowisko potwierdza wyrok NSA z 29.10.2007 syg. akt I FPS 3/07.
Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie przedstawiły żadnego dowodu, wskazującego na istnienie u niego zamiaru sprzedaży samochodów już w momencie ich zakupu. W trakcie całego postępowania podatkowego Skarżący wielokrotnie podkreślał, że zakupione samochody służyły wyłącznie jako środki transportu osobowego jego rodziny. Zarówno on sam, jak i jego małżonka w okresie objętym postępowaniem posiadali prawa jazdy. Skarżący dojeżdżał do pracy z miejsca zamieszkania w Łochowie do Inowrocławia a jego małżonka do Bydgoszczy. Do realizacji tego celu potrzeba było co najmniej dwóch samochodów.
Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie dokonały analizy potrzeb rodziny skarżącego w tym zakresie. Dla analizy porównawczej posiadanych pojazdów i podstawowych potrzeb rodziny, skarżący przedstawił zestawienie użytkowanych pojazdów w okresie od 01.01.2004 do 31.12.2006, tj. w okresie, w którym ustalono obowiązek podatkowy w podatku VAT i określono podatek należny. Jak wynika z powyższego zestawienia, uwzględniając fakt wykorzystywania samochodu Opel Kadet rocznik 1991, głównie dla celów transportu rzeczy, ilość posiadanych przez Skarżącego pojazdów zabezpieczała wyłącznie podstawowe potrzeby małżonków w zakresie dojazdów do ich miejsc pracy, a w niektórych okresach była wręcz niższa od potrzeb.
Zarzucił, że w zaskarżonej decyzji organ, opierając się wyłącznie na treści pisma Starostwa Powiatowego w B. ustalił, że w okresie od 01 stycznia 2004r. do 31 lipca 2007r. skarżący nie zarejestrował żadnego ze sprzedanych przez siebie samochodów. Takie wnioski są błędne. Organy podatkowe powinny ocenić cały materiał dowodowy, a nie tylko jego część. Samochody były rejestrowane przez skarżącego a numery rejestracyjne samochodów wynikały z dowodów będących w dyspozycji organów podatkowych.
Skarżący wskazał, że rażącym naruszeniem zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 jest zmiana stanowiska Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w zakresie rozpoznania źródła przychodów ze sprzedaży samochodów, w nie zmienionym stanie faktycznym i prawnym, po ponad dwóch latach od weryfikacji zeznania PIT-36 za 2004r
Zdaniem skarżącego, organy niezasadnie opierały ustalenia, co do kwoty transakcji z samochodem Volkswagen Passat na zeznaniach nabywców, a nie skarżącego, mimo, że on także zeznawał pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Skarżący zarzucił nadto, że organy dysponując dwoma sprzecznymi pismami Naczelnika Urzędu Skarbowego w G., podającymi dwie różne podstawy ustalenia podatku od czynności cywilno - prawnych od umowy sprzedaży samochodu Volkswagen Passat bezkrytycznie przyjęły wersję z wyższą podstawą opodatkowania mimo, że obydwa pisma zostały sporządzone po dacie wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z 23.12.2004 ustalającej podstawę podatku od czynności cywilno-prawnych od umowy sprzedaży przedmiotowego samochodu w kwocie 12.000 zł
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Spór w sprawie dotyczy ustaleń faktycznych, które zdecydowały o zakwalifikowaniu przez organ czynności podejmowanych przez skarżącego jako działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o VAT.
Istotne, niesporne okoliczności faktyczne sprawy sprowadzały się do ustalenia, że skarżący na przestrzeni lat 2004 - 2006 dokonał następujących transakcji:
- zakupu w dniu 02.06.2004r samochodu Ford Modeno, rok prod. 1994, za kwotę
3.215,40zł (690 EUR), który sprzedał 22.08.2004r za kwotę 5.000zł nabywcom z
E.
- zakupu w dniu 20.08.2004r samochodu Opel Corsa, rok prod. 1994, za kwotę
447,25zł (100 EUR), który sprzedał 25.08.2005r za kwotę 800zł nabywcy ze Ż.
- zakupu w dniu 01.09.2004 za kwotę 1111,55zł (250 EUR) samochodu Volkswagen
Passat, rok prod 1994, który sprzedał 23.30.2004r za kwotę 15.000zł nabywcom z
B.
- zakupu w dniu 18.12.2004r za kwotę 1038,30zł (250 EUR) samochodu Opel Astra
Kombi, rok prod 1998, który sprzedał 24.04.2005 za kwotę 14.000 zł nabywcom z
T.
- zakupu w dniu 16.04.2005 za kwotę 1032,95zł (250 EUR) samochodu Volvo V40,
rok prod. 1998, który sprzedał za kwotę 17.000zł nabywcom ze S.
- zakupu w dniu 16.04.2005 za kwotę 785,04zł (190 EUR) samochodu Opel Vectra, rok
prod 1996, który sprzedał 20.10.2005r za kwotę 20.10.2005r
- zakupu 27.12.2005 za kwotę 766zł (200 EUR) samochodu Toyota Corolla, rok prod
1998, którą sprzedał za kwotę 14.800zł nabywcom z B. w dniu 10 lipca 2006r
- zakupu 18.08.2006r za kwotę 466,43zł (120 EUR) samochodu Ford Fiesta, rok
prod. 2001, który sprzedał 20.02.2007r za kwotę 11.000zł
- zakupu w dniu 05.01.2007r za kwotę 11.680zł (3000 EUR) Volvo S60, rok prod. 2002,
które sprzedał 06.07.2007r nabywcy z S. za kwotę 32.500zł
- zakupu w dniu 09.02.2007r samochodu Ford Fusion za kwotę 7388,72zł, rok
prod.2003, który sprzedał10.08.2007r za 21.000zł.
Nadto skarżący zakupił w 2007r (12.03, 13.07, 18.08) samochody: Mercedes Benz, Ford Focus, Opel Astra, których właścicielem pozostawał na moment zakończenia postępowania w sprawie.
Należy podkreślić, że w 2000r skarżący zakupił samochód marki Opel Kadett, który, jak oświadczył, użytkuje do potrzeb własnych do chwili obecnej.
Skarżący w sprawie prezentował stanowisko, że przedstawiony wyżej obrót przedmiotowymi samochodami dokonywany był na potrzeby osobiste i nie spełniał warunków zakwalifikowania go do działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Głównym zarzutem skargi było twierdzenie, że organy nie udowodniły skarżącemu działania we wskazanym wyżej charakterze, stąd ustalenia faktyczne w sprawie są błędne.
Odnosząc się do tego zarzutu należy najpierw przytoczyć przepisy prawa materialnego, które mają w sprawie zastosowanie i przeanalizować przesłanki ich spełnienia w stanie faktycznym sprawy. Ocena, czy dana czynność jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług zależy od spełnienia warunków przedmiotowych i podmiotowych opodatkowania tym podatkiem.
Zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na podstawie definicji legalnej towaru zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT przez towar należy m.in. rozumieć rzeczy ruchome, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej; z kolei przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że w świetle przedstawionych regulacji opisujących przedmiotowy aspekt opodatkowania podatkiem od towarów i usług, transakcje sprzedaży przez skarżącego samochodów, spełniają ten wymóg.
Analizując stronę podmiotową, należy wskazać na art. 15 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnikami są m.in. osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności; działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność m.in. handlowców również wówczas, gdy działalność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania tej czynności w sposób częstotliwy. Spór w sprawie sprowadza się w istocie do oceny spełnienia przez skarżącego w ramach podejmowanych działań, przesłanki podmiotowej.
Ustalenie co do spełnienia tej przesłanki dokonane zostało przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego. Kontrola sądowa takich wniosków sprowadzać się musi do oceny przeprowadzonego postępowania dowodowego i wyprowadzonych wniosków.
Zdaniem Sądu przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe, jak również wnioski wyprowadzone z ustalonych zdarzeń uwzględniają całokształt okoliczności sprawy, są logiczne w świetle zasad doświadczenia życiowego. Zasady doświadczenia życiowego są w stanie faktycznym sprawy takiej, jak u skarżącego, szczególnie pomocne albowiem udowodnienie pewnych okoliczności z natury rzeczy nie może odbyć się za pomocą np. dokumentów, lecz całościowej analizy zdarzeń, które w standardowych społecznych zachowaniach oceniane są jako czynności o określonym charakterze np. zarobkowym.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ wykazał, że podejmowane przez skarżącego czynności obrotu samochodami odbywały się w ramach samodzielnej działalności gospodarczej. Okoliczności tej organ dowiódł zestawiając ze sobą szereg charakterystycznych dla takiej działalności cech z działaniami podejmowanymi przez skarżącego i w tym znaczeniu udowodnił tę okoliczność. Stanowisko skarżącego w spornej kwestii sprowadzało się jedynie do polemiki z dokonaną przez organy oceną materiału dowodowego. Skarżący nie powołał dowodów lub okoliczności, które mogły istotnie zakłócić przedstawiony przez organy przebieg ustaleń faktycznych. Nie uzasadnił także przekonywująco, że wszystkie nabywane pojazdy służyły celom osobistym.
Okoliczności faktyczne dowodzą, że skarżący wielokrotnie w stosunkowo krótkim okresie czasu nabywał i sprzedawał samochody: w okresie od 02 czerwca 2004r do lipca 2007r kupił 13 aut, z czego 10 sprzedał. Każdorazowo sprzedaż dokonywana była po cenie wyższej, niż cena nabycia. W siedmiu przypadkach cena sprzedaży stanowiła wielokrotność ceny nabycia. O ile skarżący, jak podnosi, sam dokonywał napraw przy użyciu części, które samodzielnie nabywał na giełdzie w Poznaniu, to mając na uwadze duże różnice pomiędzy ceną nabycia a sprzedaży, praca ta musiała być bardzo angażująca a skarżący musiał poczynić wiele zabiegów w celu wzbogacenia przedmiotu sprzedaży na tyle, by uzyskać cenę wielokrotnie wyższą od ceny nabycia. Skarżący, co jest okolicznością niesporną, w badanym okresie był zatrudniony w Jednostce Wojskowej. Uzupełnienie środka transportu na własne potrzeby (dojazdu do pracy żony, bo skarżący przez cały czas posiadał samochód niezależnie od tych, które zostały opisane) byłoby uzasadnione, w świetle zasad doświadczenia życiowego, gdyby skarżący nabył auto – nawet w złym stanie - a następnie naprawił je i użytkował. Natomiast zbycie kolejnych samochodów po dokonaniu angażującej naprawy i następnie kupienie kolejnego samochodu, który w podobnym trybie musi być usprawniony (co oznacza niemożność eksploatacji), w żaden sposób nie uzasadnia zaspakajania tą drogą potrzeby uzyskania środka transportu dla celów osobistych.
Skarżący przyznał, że dla wybrania samochodu do zakupu przeglądał oferty w niemieckich gazetach i Internecie. W celu sprzedaży auta zamieszczał ogłoszenia w prasie. Od 2000r skarżący dla własnych potrzeb użytkuje samochód marki Opel Kadett, który posiadał na moment zakończenia postępowania. Jest to wyraz pewnej organizacji w czynnościach obrotu samochodami. Nabywcy pochodzili z różnych rejonów, co potwierdza, że sprzedaż nie była przypadkowa, lecz była zamierzonym skutkiem oferty adresowanej do szerokiego kręgu odbiorców. Na marginesie należy zauważyć, że ogłoszenia prasowe (skarżący wskazał także dzienniki jako miejsca publikacji) niosły za sobą obowiązek poniesienia kosztów z tym związanych.
W świetle powyższego należy jeszcze raz podkreślić, że twierdzenie skarżącego, iż wszystkie powyższe transakcje zawarte były tylko dla zaspokojenia potrzeb dojazdu do pracy jego i jego żony są nieprzekonywujące w świetle ustalonych okoliczności oraz zasad doświadczenia życiowego. Przeczą takiemu celowi: duża częstotliwość zmian samochodów i potrzeba ich naprawy w znacznym zakresie w celu doprowadzenia do sprawności, przy jednoczesnym pozostawaniu w zatrudnieniu skarżącego i jego żony. Niezgodne z takim celem i niczym nieuzasadnione pozostają okoliczności okresowego posiadania równocześnie aż trzech (320 dni) czy czterech aut (8 dni).
Działalność skarżącego była zorganizowana w tym znaczeniu, że najpierw wyszukiwał ofertę, następnie kupował auto zagranicą, sprowadzał je i naprawiał a następnie sprzedawał. Każdorazowo cena sprzedaży była wyższa, niż cena nabycia, w większości przypadków bardzo znacząco, co dowodzi, że skarżący zamierzał zarabiać na tych transakcjach.
Skarżący nie przedstawił stanowiska, które racjonalnie uzasadniłoby wskazane wyżej wnioski, ograniczając się jedynie do kwestionowania wniosków wywiedzionych przez organy. Sąd oceniając stanowisko prezentowane przez organy po przeprowadzonym postępowaniu, uznał je za zasadne i logiczne w świetle zasad doświadczenia życiowego.
Stanowisko, co do spełnienia znamion działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT na tle zbliżonych stanów faktycznych wyrażone zostało także w orzecznictwie sądów administracyjnych ( wyroki w sprawach: I SA/Rz z 04.03.2008r, I FSK 1641/08 z dnia 26.11.2009r, I FSK 334/08 z 20.05.2009r). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażone we wskazanych wyrokach stanowisko.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd uznał je za nieuzasadnione. Organy nie naruszyły przepisów prawa dokonując oceny czynności sprzedaży samochodów w 2009r mimo wcześniejszej kontroli zeznania podatkowego za 2004r. Zakres czynności sprawdzających odbywanych przy tej okazji jest zupełnie inny, niż postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji w ramach postępowania podatkowego.
Zarzut nieuzasadnionego dania wiary zeznaniom świadków M., Sąd uznał za nieuzasadniony. Zeznania świadków co do ceny sprzedaży korespondowały z ofertą sprzedaży i wartością rynkową, która z mocy przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi podstawę opodatkowania tym podatkiem potwierdzoną decyzją z 23 grudnia 2004r wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Gr. Skarżący nie kwestionuje w sprawie okoliczności wydania takiej decyzji ani z żadnych okoliczności nie wynika, by (w sytuacji gdyby skarżący się z nią nie zgadzał) została zaskarżona.
Na marginesie należy zauważyć, ze skarżący zaskarżył decyzję w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług, pozostawiając poza skargą rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w sprawie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w tym podatku za miesiące maj, wrzesień i grudzień 2005, lipiec 2006, luty i lipiec 2007r. Należy zauważyć, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania nie wynikało z innej oceny charakteru działalności skarżącego, lecz przedmiotowego zwolnienia podatkowego zastosowanego na podstawie art. 43 ust 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło