I SA/Bd 983/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 05 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia 2010 r. do marca 2011 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013r. odrzucił skargę D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012r. Powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 czerwca 2013r. Z uwagi na brak wniesienia skargi kasacyjnej powyższe postanowienie kończące jest prawomocne od dnia 25 lipca 2013r. W dniu 28 sierpnia 2013r. wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższej regulacji wynika, że aby doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki tj. strona postępowania musi wystąpić do sądu ze stosownym wnioskiem oraz wniosek ten musi zostać złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości działania przez sąd z urzędu w materii przyznania prawa pomocy, jak również uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez stronę po zapadnięciu prawomocnego wyroku (postanowienia), a więc już po zakończeniu postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I OZ 488/09, z dnia 7 stycznia 2010 r. o sygn. akt I OZ 1177/09, z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II FZ 653/05). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że pełnomocnik skarżącego w dniu 24 czerwca 2013r. odebrał postanowienie Sądu z dnia 18 czerwca 2013r. o odrzuceniu skargi. Oznacza to, że ostatnim dniem, w którym mógł wnieść skargę kasacyjną był 24 lipca 2013 r. Od dnia 25 lipca 2013r. postanowienie odrzucające skargę stało się prawomocne. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej strona nie zaskarżyła postanowienia odrzucającego skargę. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że postępowanie sądowe w tej sprawie zakończyło się z upływem dnia 24 lipca 2013r., który był ostatnim dniem, w którym skarżący mógł skutecznie wnieść skargę kasacyjną. Jednocześnie orzekający uzupełniająco zauważa, iż przyjmuje się, że tylko w niektórych przypadkach możliwe jest uznanie, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może odnieść skutek po formalnym uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 października 2012r. sygn. akt I OZ 776/12 może to wyjątkowo nastąpić, gdy strona złoży wniosek o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia a z jego treści wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest to właśnie prawomocne orzeczenie, które strona pragnie wzruszyć przez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy celem wniesienia skargi kasacyjnej czy też wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie taka wyjątkowa sytuacja w ocenie orzekającego nie zachodzi. Zawodowy pełnomocnik przesyłając do tut. Sądu wniosek skarżącego o prawo pomocy nie wyraził woli złożenia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W tym stanie rzeczy, nawet przyjmując szeroką interpretację art. 243 § 1 p.p.s.a. nie sposób uznać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony "w toku postępowania". Nie dość, że wpłynął po terminie do złożenia skargi kasacyjnej (ponad miesiąc), to nic nie wskazuje na to, że skarżący miałby ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych właśnie w celu sporządzenia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu (ew. skargi o wznowienie postępowania). Wobec powyższego wniosek o prawo pomocy nie może być uwzględniony. Przy czym odmowa prawa pomocy w tym stanie sprawy nie wymaga merytorycznej oceny stanu majątkowego i finansowego skarżącego. Z tych powodów na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 243 §1 zd. 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.