I SA/Bd 996/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-01-20
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Ewa Kruppik – Świetlicka, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo rozliczył wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne dokonane przez płatnika po terminie, uwzględniając odsetki za zwłokę, oraz czy prawidłowo uznał upomnienie za doręczone mimo jego nieodebrania przez adresata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo rozliczył wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne, stosując przepisy dotyczące zaliczania nadwyżek wpłat na poczet zaległości o najwcześniejszym terminie płatności oraz uwzględniając odsetki za zwłokę od wpłat dokonanych po terminie. Sąd uznał również, że upomnienie zostało prawidłowo doręczone zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo jego nieodebrania przez adresata, po dwukrotnym awizowaniu.Stan faktyczny
Dyrektor Oddziału ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku spółki K. sp. z o.o. z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka złożyła zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku w dochodzonych kwotach i okresach oraz braku doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny odmówił uznania zarzutów, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe księgowanie wpłat, błędną interpretację przepisów oraz wadliwe doręczenie upomnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Straszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącej Spółki na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. nr [...], obejmującego zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za listopad 2014r. i styczeń 2015r., w łącznej kwocie należności głównej [...]zł. W celu wyegzekwowania zaległości, zawiadomieniem z dnia [...]. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S. Ch.o. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanej Spółce w dniu [...]
Pismem z dnia 06 lipca 2015r. Spółka złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej uregulowane w art. 33 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r., poz. 1619 ze zm.)- dalej jako: "u.p.e.a.", tj. nieistnienie obowiązku w wysokościach i okresach wyszczególnionych w tytule wykonawczym oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
Spółka zarzuciła, że upomnienie nie zostało jej doręczone, co uniemożliwiło dobrowolne uregulowanie należności i wyjaśnienie jej nieistnienia lub wysokości. Wskazano również, iż składki na ubezpieczenia społeczne za listopad 2014r. oraz styczeń 2015r. zostały uregulowane, co dokumentuje załączone do wniesionych zarzutów potwierdzenie wpłaty składki w prawidłowej wysokości.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. postanowieniem z dnia [...]. odmówił uznania zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu stwierdził, że upomnienie zostało uznane za doręczone zobowiązanej Spółce w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) – dalej jako: "k.p.a.", z dniem 01 kwietnia 2015r. Wyjaśnił również, że wpłata dokonana w styczniu 2015r. w kwocie [...] zł została zadeklarowana na błędny okres (01/2014r.), w związku z tym rozliczono ją w części na listopad 2014r. i w części na grudzień 2014r., stad zaległość [...] zł za listopad 2014 r. Natomiast wpłata z [...]. w kwocie [...], dotycząca należności za styczeń 2015r., została dokonana po obowiązującym terminie płatności bez wyliczenia odsetek za zwłokę, stąd zaległość w kwocie [...]zł. W związku z tym powstały zaległości dochodzone w przedmiotowym tytule wykonawczym.
W złożonym zażaleniu Spółka zarzuciła, że organ egzekucyjny nie wyjaśnił jakie były przyczyny niedoręczenia upomnienia, czy np. przesyłka była właściwie zaadresowana, czy poczta we właściwy sposób próbowała ją doręczyć. Zdaniem Spółki, ograniczenie się do wysłania jednego upomnienia bez sprawdzenia dlaczego nie dotarło do adresata i uznanie, że skutek doręczenia został osiągnięty należy uznać za niezgodne z duchem prawa, logiką i zdrowym rozsądkiem. Podniesiono również, iż wprawdzie wpłata w dniu [...] r. kwoty [...] zł została dokonana za błędny okres, ale oznaczało to, że w tym okresie nastąpiła nadpłata i powinna być ona zwrócona Spółce albo zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r. powinno zostać wszczęte postępowanie celem skorygowania błędu w dokumentach rozliczeniowych.
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.
Ustosunkowując się do zarzutu nieistnienia obowiązku organ wyjaśnił, że [...]zobowiązana Spółka wpłaciła kwotę [...]zł z tytułu składki na ubezpieczenia społeczne, błędnie ją opisując, iż dotyczy stycznia 2014r. Dokonując analizy dokumentów ubezpieczeniowych stwierdzono, że Spółka nie była zobowiązana do uiszczenia składki za ten miesiąc. W związku z tym, stosując przepis § 13 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2008r., nr 78, poz. 465 ze zm.), powstałą nadwyżkę zaliczono na zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne o najwcześniejszym terminie płatności tj. w części na zaległości z listopada 2014r. i w części na należności za grudzień 2014r. Ponieważ wpłacona suma nie pokryła w pełni zobowiązań za listopad 2014r., do spłacenia pozostała kwota [...]zł. za ten miesiąc. Natomiast wpłata z dnia [...]. w kwocie [...]zł z tytułu składki na ubezpieczenia społeczne za styczeń 2015r. została dokonana po obowiązującym terminie płatności i nie obejmowała kwoty odsetek za zwłokę, które również należało uwzględnić wykonując przelew. W związku z tym powstała zaległość w kwocie 34 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, organ zgłoszony zarzut nieistnienia obowiązku uznał za nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia organ wskazał, że przesyłka zawierająca upomnienie została skierowana na adres siedziby Spółki. Z powodu niemożności jej doręczenia w sposób wskazany w art. 45 k.p.a., w dniu [...], pozostawiono ją na okres 14 dni w placówce Poczty Polskiej, umieszczając w skrzynce oddawczej adresata zawiadomienie określone w art. 44 § 2 powołanej ustawy. W dniu [...]. pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. W związku z tym, iż przesyłka listowa zawierająca upomnienie nie została odebrana pomimo dwukrotnego awizowania, uznano ją zgodnie z art. 44 § 4 powołanej ustawy za doręczoną z upływem [...].
W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w całości oraz uchylenie tytułu wykonawczego i cofnięcie skutków dokonanych czynności egzekucyjnych. W skardze zarzuca brak przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego, co za tym idzie nierzetelność i stronniczość oraz błędną interpretację prawa.
Wskazała, że zarzut nierzetelności wynika z faktu, iż na podstawie przesłanych do Izby Skarbowej dokumentów przez ZUS nie można było rzetelnie rozpatrzyć zażaleń Spółki. Głównym zarzutem do postępowania ZUS było niewłaściwe księgowanie wpłat składek dokonywanych przez Spółkę. Dyrektor Izby Skarbowej po pierwsze poświadczył nieprawdę opierając się wyłącznie na postanowieniu Dyrektora ZUS. Po drugie tak samo jak Dyrektor ZUS błędnie zinterpretował stosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r. W kwestii prawidłowości doręczenia upomnienia Spółka podkreśliła, że przyjęcie w tym konkretnym przypadku nie odebrania korespondencji w terminie, bez próby powiadomienia o niej w inny sposób jako skuteczne doręczenie należy uznać za działanie sprzeczne z prawem. Wskazała, że działa pod jednym adresem od 2007r. roku posiada telefony i adresy mailowe co jednoznacznie wskazuje że nie odebranie jednej z korespondencji nie jest wynikiem złej woli Spółki a błędem poczty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( j.t. Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm. ), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.
I. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zasadność prowadzenia przez ZUS wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] obejmujący należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za listopad 2014 r. i styczeń 2015 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł.
W ramach zarzutów w sprawie prowadzonej przez ZUS egzekucji administracyjnej, skarżąca podniosła nieistnienie obowiązku w wysokościach i okresach wyszczególnionych w tytule wykonawczym oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. W złożonej skardze skarżąca akcentuje, że głównym zarzutem do postępowania ZUS było niewłaściwe księgowanie wpłat składek dokonywanych przez Spółkę, zaliczonych niezgodnie jej wolą. Ponadto, zarówno Dyrektor Izby Skarbowej jak i ZUS błędnie zinterpretowali stosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych ( DZ. U. z 2008 r., Nr 78, poz. 465 ze zm. ) dalej także "rozporządzenie Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r.". W kwestii prawidłowości doręczenia upomnienia skarżąca podnosi, że przyjęcie w tym konkretnym przypadku nie odebrania korespondencji w terminie, bez próby powiadomienia o niej w inny sposób jako skuteczne doręczenie należy uznać za działanie sprzeczne z prawem. Spółka działała pod jednym adresem od 2007 r., posiada adresy i telefony mailowe, co jednoznacznie wskazuje, że nie odebranie jednej z korespondencji nie jest wynikiem złej woli Spółki a błędem poczty.
Natomiast zdaniem organu dokonane wpłaty zostały rozliczone w części zgodnie z dyspozycją skarżącej, a w części zgodnie z przepisami wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r. Nawiązując do zarzutu braku doręczenia upomnienia organ wskazał, że z uwagi na niemożność jego doręczenia w lokalu siedziby Spółki, zastosowano tryb doręczenia określony w art. 44 k.p.a., uznając przesyłkę za doręczoną z upływem [...] r., zgodnie z § 4 tego przepisu.
II. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu nieistnienia obowiązku w wysokościach i okresach wyszczególnionych w tytule wykonawczym należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę, że podniesiony w tym przedmiocie zarzut organ rozpatruje dopiero po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które to stanowisko jest dla organu egzekucyjnego wiążące, co wynika z treści art. 34 ust. 1 u.p.e.a. W myśl tego przepisu, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ( a więc także nieistnienia obowiązku – uwaga Sądu ), stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
W orzecznictwie wskazuje się także, że z istoty przyjętego w art. 34 § 1 i 1a u.p.e.a. rozwiązania wynika, że stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi niezbędną informację dla organu egzekucyjnego i warunek rozstrzygnięcia postanowieniem o tych zarzutach (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 980/08, LEX nr 513118).
Ponieważ w tej sprawie wierzyciel tj. Dyrektor Oddziału ZUS w T. jest jednocześnie organem egzekucyjnym, to jak trafnie zauważył organ odwoławczy, w takiej sytuacji zbędne było uzyskanie odrębnego stanowiska wierzyciela wyrażanego w formie postanowienia w oparciu o art. 34 § 1 u.p.e.a., ponieważ w takim wypadku, stanowisko to zawiera się w jednym postanowieniu, wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. ( por. np. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., o sygn. akt I FPS 4/06, ONSAiWSA 2007/5/112, dostępna także na stronie www.nsa.gov.pl ).
Wobec tego, stanowisko zawarte w wydanym przez Dyrektora Oddziału ZUS w T. ( będącego zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym ) postanowieniu z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie wniesionych zarzutów było dla Dyrektora Izby Skarbowej w czy jako organu nadzoru i jednocześnie organu odwoławczego wiążące, a organ ten nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie zajętego stanowiska w przedmiocie wniesionych zarzutów ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2015 r., II FSK 1522/13 dostępny na stronie www.nsa.gov.pl ).
Natomiast Sąd dokonując kontroli obu wydanych w sprawie postanowień oraz zawartych w nich ocen prawnych odnoszących się do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, uznaje je za prawidłowe.
III. Skarżąca podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku w wysokościach i okresach wyszczególnionych w tytule wykonawczym, wiąże go z błędnym jej zdaniem zaliczeniem wpłaty z dnia [...] r. kwoty [...] zł, bez zgody Spółki, na inne okresy niż te, których dotyczyła. Jednocześnie podała, że prawdą jest, że wpłata została mylnie zadeklarowana na błędny okres ale oznaczało to, że w tym okresie wystąpiła nadpłata i powinna być ona zwrócona Spółce, albo powinno zostać wszczęte, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 18 kwietnia 2008 r. postępowanie, celem skorygowania błędu w dokumentach rozliczeniowych.
Istotnie ze znajdującego się w aktach sprawy wygenerowanego elektronicznie potwierdzenia wykonania przelewu wynika, że w dniu [...] r. skarżąca dokonała wpłaty kwoty [...] zł na poczet składki należnej za styczeń 2014 r., na identyfikowany po wskazanym tytule wpłaty fundusz ubezpieczenia społecznego ( k. 7 akt administracyjnych ). Ponieważ Zakład ustalił, że wpłata na ten fundusz została zadeklarowana za błędny okres, zaliczono ją na zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne o najwcześniejszym terminie płatności tj. w części na zaległą składkę za listopad 2014 r. i za grudzień 2014 r. Ponieważ wpłata nie pokryła w całości należności za listopad 2014 r., do zapłaty za ten miesiąc pozostała kwota [...] zł.
Zdaniem Sądu, dokonaną przez skarżącą wpłatę za miesiąc styczeń 2014 r., w sytuacji gdy nie posiadała ona zaległości za ten miesiąc rozliczeniowy, a jednocześnie miała zaległości z tytułu tej składki za inne, późniejsze okresy rozliczeniowe, należało rozpatrzyć w kontekście wskazanego przez organ § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. Z jego ust. 1 wynika, że jeżeli wpłata składek na ubezpieczenia społeczne jest wyższa niż kwota należnych składek z tego tytułu wynikająca z rozliczenia dokonanego w deklaracji za dany miesiąc kalendarzowy, nadwyżkę pozostałą po pokryciu należnych składek na ubezpieczenia społeczne za dany miesiąc kalendarzowy zalicza się proporcjonalnie na pokrycie zaległych należności funduszu emerytalnego i otwartych funduszy emerytalnych, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Z kwoty pozostałej po rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1, pokrywa się proporcjonalnie należności funduszu rentowego, funduszu chorobowego i funduszu wypadkowego, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności ( ust. 2 ).
W ocenie Sądu, dokonana w dniu [...] r. wpłata na poczet składki na ubezpieczenie społeczne z miesiąc styczeń 2014 r. stanowiła w istocie nadwyżkę, o której mowa w tym przepisie, a którą organ zgodnie z zawartą w nim dyspozycją rozliczył proporcjonalnie, począwszy od należnych z tego tytułu, zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, o najwcześniejszych terminach płatności. Takie działanie organu znajdowało zatem normatywne podstawy, nie mniej organ winien z większą starannością i precyzją wyjaśnić płatnikowi w podjętym rozstrzygnięciu zasady, według których dokonał rozliczenia dokonanej wpłaty.
Ponieważ w związku z dokonanym rozliczeniem pozostała jeszcze do zapłaty kwota [...] zł za miesiąc listopad 2014 r., znalazła ona odzwierciedlenie w części E.1 tytułu wykonawczego, wraz z należnymi na dzień jego wystawienia odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł. Natomiast wpłata udokumentowana potwierdzeniem przelewu z dnia [...] r. w wysokości [...] zł tytułem składki na ubezpieczenie społeczne za miesiąc styczeń 2015 r., została dokonana po obowiązującym terminie płatności i nie obejmowała należnych w związku z tym odsetek za zwłokę, które należało uwzględnić, dokonując wpłaty za wskazany miesiąc rozliczeniowy.
Jak stanowi bowiem art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).
Natomiast w myśl § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r., wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne, na Fundusz Emerytur Pomostowych, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dokonane przez płatnika składek po terminie określonym w ustawie powinny obejmować również odsetki za zwłokę. Z kolei z § 6 ust. 4 tego rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy wpłata, o której mowa w ust. 3, nie uwzględnia odsetek za zwłokę, mimo jej dokonania po terminie określonym w ustawie, Zakład rozlicza dokonaną wpłatę proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległych składek oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę.
Należy również wskazać, że z mocy art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku ze stosowanym odpowiednio do składek art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę, z zastrzeżeniem § 2, zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.
W związku z powyższym, nie może być wątpliwości, czego zresztą nie kontestuje również skarżąca, że dokonanie wpłat należnych składek po terminie, skutkuje obowiązkiem naliczenia i wpłaty odsetek za okresy opóźnienia we wpłacie, a przepisy w tym zakresie, powinny być skarżącej, jako przedsiębiorcy dokonującego comiesięcznej wpłaty składek znane i przez nią stosowane.
Z uwagi na to, że skarżąca dokonując po terminie wpłaty za styczeń 2015 r. nie uwzględniła należnych odsetek, organ dokonując rozliczenia wpłaty, powinien zaliczyć ją proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległej składki oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę. Dokonane w ten sposób rozliczenie spowodowało, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, za miesiąc styczeń 2015 r. pozostała zaległość w kwocie [...]zł oraz [...] zł odsetek za zwłokę ( poz. E.2 tytułu wykonawczego ).
Należy również wskazać, że inaczej aniżeli w sytuacji rozliczania wpłat należności podatkowych, rozliczenie dokonanych przez płatnika składek wpłat, nie wymaga wydania w tej sprawie postanowienia. Taką formułę, ale tylko w odniesieniu do wpłat podatku przewiduje art. 62 § 4 ordynacji podatkowej, stanowiący, że w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, z zastrzeżeniem § 4a.
Załączone do skargi postanowienie o zarachowaniu z dnia 7 września 2015 r. odnosi się właśnie do takiej sytuacji, bowiem Prezydent Miasta Torunia, działając jako właściwy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości organ podatkowy, z mocy art. 62 § 4 O.p. był zobowiązany do wydania takiego postanowienia.
Natomiast przepis ten nie został recypowany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co wynika z przywołanego wcześniej art. 31 tej ustawy, która do należności z tytułu składek nakazuje odpowiednie stosowanie tylko art. 62 § 1, 3 i 5 Ordynacji podatkowej.
Oczywiście brak konieczności wydania postanowienia w sprawie rozliczenia dokonanych przez płatnika składek wpłat nie oznacza, że ZUS nie powinien informować go, czy to na jego żądanie, czy z własnej inicjatywy o istniejących wymagalnych należnościach, w tym o sposobie rozliczenia dokonanych wpłat, w szczególności gdy organ dostrzega ewentualną pomyłkę płatnika składek. Nie mniej w tej sprawie, organ zaliczając dokonaną wpłatę na poczet składek, począwszy od tych o najwcześniejszym terminie płatności działał zgodnie z przepisem § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r., który w sposób szczególny określa zasady rozliczania wpłat przewyższających wysokość należnej za dany miesiąc składki. Jednocześnie taki sposób rozliczenia, zważywszy na konieczność naliczania odsetek za zwłokę od przeterminowanych należności jest korzystny dla płatnika, a nadto, w tej sprawie, skarżąca kontestując dokonane przez organ rozliczenie, na żadnym etapie nie wskazała jednocześnie, jaki inny okres, organ powinien uwzględnić dokonując rozliczenia dokonanej wpłaty.
Sąd zauważa również, że w opisanych przypadkach nie istniała potrzeba prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z § 21 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 r., w przypadku stwierdzenia w dokumentach ubezpieczeniowych nieprawidłowości uniemożliwiających dokonanie prawidłowego rozliczenia na koncie płatnika składek i zewidencjonowania danych na koncie ubezpieczonego, Zakład przeprowadza postępowanie wyjaśniające mające na celu wyeliminowanie tych nieprawidłowości. W tej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, bowiem organ nie stwierdził nieprawidłowości w samych dokumentach ubezpieczeniowych, uniemożliwiających dokonanie prawidłowego rozliczenia, a jedynie dokonał rozliczenia dokonanych przez skarżącą wpłat, mając na uwadze istniejące w tym zakresie regulacje prawne.
IV. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo również ocenił zarzut braku doręczenia upomnienia. Zasadą jest, że zgodnie z art. 45 k.p.a., jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis ten zawiera jednak w zdaniu drugim normę, o odpowiednim stosowaniu przepisu art. 44, który w § pkt 1 stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1 ( a wiec w placówce pocztowej ), umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata ( § 2 ). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia ( § 3 ). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy ( § 4 ).
Ponieważ jak wspomniano zasadą jest, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, w piśmiennictwie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe ( por. G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Zakamycze 1998 r., str. 143, a także wyroki NSA o sygnaturach - II GSK 594/09 z 6 maja 2010 r. LEX nr 603724 oraz FSK 40/04 z 24 maja 2004 r., Prok.i Pr.-wkł. 2004/10/42 ).
Jak wynika ze spisu akt sprawy, karty 1-2 zawierają załączoną przez organ kserokopię upomnienia nr UP UPM560015002464 z dnia 13 marca 2015 r. oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, z którego wynika, że została ona prawidłowo skierowana na zgodny z ujawnionym w KRS adres podmiotu – K.I. Sp. z o.o. tj. [...] T., ul. P. L. nr [...], a z uwagi na niemożność jej doręczenia w sposób wskazany w art. 45 k.p.a., w dniu [...] r. pozostawiono ją na okres 14 dni w Placówce Pocztowej T. [...], umieszczając w pocztowej skrzynce oddawczej adresata zawiadomienie, o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia. W dniu [...] r. pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Po upływie tego terminu, [...] r. przesyłka została zwrócona nadawcy. Ponieważ przesyłka nie została odebrana pomimo dwukrotnego awizowania, zasadnie uznano ją, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. za doręczoną, z upływem [...] r., a więc z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania.
Skarżąca w skardze podnosi, że przyjęcie w tym konkretnym przypadku nie odebrania korespondencji w terminie, bez próby powiadomienia o niej w inny sposób jako skuteczne doręczenie należy uznać za działanie sprzeczne z prawem. Spółka działała pod jednym adresem od 2007 r., posiada telefony i adresy mailowe, co jednoznacznie wskazuje, że nie odebranie jednej z korespondencji nie jest wynikiem złej woli Spółki a błędem poczty.
Tymczasem, przywołany art. 44 k.p.a., jednoznacznie normuje sposób postępowania organu, w sytuacji niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 45 k.p.a. Istotne w relacji do tego przepisu jest zatem pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki – pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Wyczerpanie tego trybu oznacza, że niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącej, a także ogólnie krytycznej oceny współpracy z ZUS, która nie jest przedmiotem oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym, brak jest podstaw do uwzględnienia argumentacji skarżącej Spółki.
W świetle przytoczonych okoliczności oraz przywołanych regulacji, podniesiona w skardze argumentacja oraz związany z nią zarzut braku doręczenia upomnienia są zdaniem Sądu niezasadne.
Z tych względów, uznając podniesione w skardze zarzuty za niezasadne, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
E. Kruppik-Świetlicka J. Szulc U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło