I SO/Bd 10/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia spłaty zaległości w podatku od towarów i usług postanowił: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z byłą żoną, którego miesięczny dochód wynosi łącznie 2.400 zł. Jako majątek wnioskodawca wskazał mieszkanie o pow. 57,71 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,25 ha – nieużytek. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Skarżący posiada wierzytelność w wysokości 17.712 – dług nieuczciwego kontrahenta. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący podał: czynsz za mieszkanie 340 zł; prąd ok. 140 zł za każdy okres rozliczeniowy; telefon i Internet 100 zł; rata kredytu 1.000-1.000 zł miesięcznie; utrzymanie pojazdu który jest narzędziem pracy skarżącego 1.369 zł AC, OC i przegląd techniczny; bieżące utrzymanie ok. 250-500 zł miesięcznie; podatek rolny 63 zł; składka na konserwację urządzeń melioracyjnych 20 zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego wnioskodawca przedłożył: zeznania podatkowe za 2016; potwierdzenia otrzymania przelewów; potwierdzenia posiadania zadłużenia na karcie kredytowej. Ponadto skarżący oświadczył, że: nie korzysta i nie korzystał z pomocy społecznej; nie posiada oszczędności; nie korzysta z pomocy finansowej rodziny i znajomych; z dniem 15 grudnia 2016r. z uwagi na stan zdrowia zmuszony był zawiesić działalność gospodarczą; z majątku skarżącego nie jest prowadzona egzekucja sądowa bądź administracyjna. Końcowo skarżący wyjaśnił, że z byłą żona łączy go adres zamieszkania oraz wynikające z tego stanu umowy dotyczące rozliczeń z tym związanych regulujące podział obowiązków w zakresie regulowania ciążących na nich zarówno bieżących obowiązków finansowych jak i zobowiązań wynikających z wcześniejszych umów powstałych w czasie, gdy byli małżeństwem. W celu opisania tej relacji na potrzeby Sądu wnioskodawca posłużył się zwrotem "wspólne gospodarstwo domowe", choć w rzeczywistości stwierdzenie to stwarza mylny obraz, albowiem relacje między byłymi małżonkami można określić jako formalne stosunki, które nie upoważniają skarżącego do występowania z prośba o udostępnienie informacji na temat sytuacji finansowej byłej żony. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy orzekający stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącego spełnione. Uzasadniania to jego aktualna sytuacja materialna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jak wynika z nadesłanych potwierdzeń otrzymania przelewów utrzymywał się z wynagrodzenia za pracę, które było wypłacane w kwocie 2.164 zł. Od miesiąca lutego skarżący przebywa na zwolnieniu chorobowym i otrzymuje świadczenie chorobowe wypłacane przez ZUS w kwocie ok. 2.000 zł miesięcznie. Skarżący zamieszkuje z byłą żona, jednak jak wynika z oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 18 września 2017r. nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Po opłaceniu kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania oraz opłaty za energię do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje kwota ok. 1.500 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, orzekający uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącemu w postaci zwolnienia od uiszczenia tego wpisu. Jednocześnie orzekający nie znalazł podstaw, by ustanowić na rzecz skarżącego pełnomocnika z urzędu, podzielając w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącego, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. Reasumując należy stwierdzić, że brak jest procesowej konieczności powołania zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Tego rodzaju orzeczenie zabezpiecza prawo strony do sądu, nie skutkując równocześnie przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.