II SA/Bd 1010/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A Sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółki A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynami gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "strona skarżąca"), zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wys. [...] zł za urządzanie gier na automacie poza kasynami gry. W treści skargi zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] lutego 2016 r. Uzasadniając wniosek wskazano, że w przedmiotowej sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącego oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla rodziny strony skarżącej. Zdaniem pełnomocnika brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego spowoduje, iż skarżący będzie zmuszony zamknąć prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, co w istocie rzeczy doprowadzić może do niewypłacalności skarżącego. Brak środków finansowych może spowodować, iż popadnie on w spiralę zadłużenia, co w sposób oczywisty będzie samo w sobie trudne do odwrócenia. Zdaniem skarzącej, brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego pozbawi ją środków finansowych. Podkreśliła przy tym, że prowadzone są wobec niej także inne postępowania w przedmiocie kar pieniężnych z tytułu urządzania gier. Do wniosku dołączono bilans sporządzony na dzień [...] maja 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od [...] lipca 2014 r. do [...] maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Treść normatywna powyższych przepisów wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie należy zauważyć, że wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu rolą Sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. wykazania, że zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłaby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012 r., o sygn. akt I OZ 116/12, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, skarżąca spółka prawa handlowego nie wykazała w treści złożonego wniosku konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Z przedłożonego przez skarżącą rachunku zysków i strat za okres od 3 lipca 2014 r. do 31 maja 2015 r. wynika, że spółka poniosła stratę w kwocie [...]zł. Godzi się jednak zauważyć, że sam fakt wygenerowania straty w określonym przedziale czasu nie uzasadnia wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji, bowiem strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 105/12, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto podkreślenia wymaga, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych spółka nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GZ 639/15, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powyższego Sąd zauważa, że przedstawiona przez skarżącą dokumentacja nie pozwala na precyzyjne ustalenie sytuacji majątkowej spółki. W oparciu o przedłożony rachunek zysków i strat oraz bilans nie jest bowiem możliwe ustalenie, czy skarżąca ma problemy z terminowym regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Sąd zaznacza, że do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów w oparciu, o które możliwe byłoby ustalenie wartości środków pieniężnych będących w posiadaniu wnioskodawczyni (np. wyciągów z rachunków bankowych). Z uwagi na powyższe Sąd nie ma możliwości ustalenia, czy wykonanie objętej skargą decyzji, nakładającej obowiązek zapłaty kary w kwocie [...]zł, skutkować będzie takim uszczerbkiem w środkach skarżącej, który spowoduje zachwianie jej płynności finansowej. Sąd zauważa ponadto, że z przedłożonego przez skarżącą bilansu wynika, iż dysponuje ona aktywami o wartości [...] zł, a to oznacza, że spółka dysponuje majątkiem o znacznej wartości, który może zostać spieniężony. Mając przy tym na względzie, że skarżąca jest kapitałową spółką prawa handlowego za niezrozumiałą należy uznać argumentację zmierzając do wykazania, że "wykonanie decyzji może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącego". W ocenie Sądu również okoliczność prowadzenia wobec skarżącej analogicznych postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Co więcej, okoliczność prowadzenia wobec spółki takich postępowań jest gołosłowna, gdyż do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów na potwierdzenie tego faktu. Zaznaczenia również wymaga, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto Sąd zaznacza, że kwestia ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji i jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być bowiem badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Na marginesie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.