II SA/Bd 1014/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Ł. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 sierpnia 2010 r. , sygn. akt II SAB/Bd 32/10 w sprawie ze skargi R. Ł. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wydania dokumentów postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w sprawie o sygn. akt II SAB/Bd 32/10, odrzucił skargę R. Ł. na bezczynność Starosty [...], z uwagi na niewyczerpanie przez stronę skarżącą trybu instancyjnego. Pismem z dnia [...] września 2011r. R. Ł. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie prowadzonej pod sygnaturą II SAB/Bd 32/10. We wniosku o wznowienie postępowania skarżąca podniosła, iż wydając postanowienie w ww. sprawie, Sąd nie wziął pod uwagę orzeczenia NSA wydanego w dniu 4 kwietnia 2008r. w sprawie o sygn. akt II OSK 465/08. Skarżąca wskazała ponadto, iż ustanowiony w drodze przyznanej skarżącej pomocy prawnej pełnomocnik odmówił sporządzenia w sprawie II SAB/Bd 32/10 skargi kasacyjnej, ograniczając się jedynie do wydania opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca podniosła, iż pisemnie zwróciła się do wyznaczonego pełnomocnika o zmianę stanowiska w przedmiocie zasadności skargi kasacyjnej w świetle treści orzeczenia wydanego w sprawie II OSK 465/08, jednakże nie otrzymała odpowiedzi. Skarżąca wskazała również, iż odmawiając wydania wnioskowanych dokumentów – co stanowiło przedmiot sprawy wznowienia której skarżąca się domaga – Starosta [...] nie uczynił tego w formie postanowienia, jak również nie wskazał podmiotu, do którego skarżąca mogłaby złożyć stosowne odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") w przypadkach przewidzianych w ustawie można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 271 – 274 p.p.s.a. I tak, jak wynika z art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, a także jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Z kolei na podstawie art. 272 § 1 można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, a na podstawie art. 272 § 2 – gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Na podstawie natomiast art. 273 § 1 można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym, lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Jak wynika z art. 273 § 2, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (art. 273 § 3). Ponadto, jak wynika z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zgodnie natomiast z art. 280 § 1 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. W przedmiotowej sprawie przesłankę wznowienia skarżąca oparła na przekonaniu, iż treść wydanego uprzednio w innej sprawie rozstrzygnięcia miałaby wpływ na merytoryczne rozpoznanie sprawy II SAB/Bd 32/10. Odnosząc powyższy argument do katalogu ustawowych przesłanek wznowienia, zwrócić uwagę należy, iż wskazana przez skarżącą zasadnicza przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SAB/Bd 32/10 nie znajduje odbicia w katalogu przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 271 – 274 p.p.s.a. Analizując przesłanki wznowienia w związku z przesłanką wskazaną przez skarżącą zwrócić uwagę należy na treść art. 273 § 2 i § 3, zgodnie z którymi można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2) a także można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Podstawą wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 273 § 2, mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Za podstawę taką jednak nie mogą zostać uznane różnice w interpretacji orzeczniczej przepisów prawa. Interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 837/09 "odmienna interpretacja przepisów dokonana przez NSA w różnych sprawach nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowego, gdyż wykładnia przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a." (LEX nr 563467). Podstawa natomiast wznowienia postępowania określona w art. 273 § 3 związana jest z istnieniem bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom. Przy rozważaniu przesłanki wznowienia postępowania przewidzianej w komentowanym przepisie za w pełni aktualne uznać należy postanowienie SN z dnia 5 maja 1967 r., I PZ 20/67, OSNC 1967, nr 11, poz. 209, przyjmujące, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może "tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda". Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 18 listopada 2010r., sygn. akt I OSK 1818/10, "podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona. Orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy, a więc musi zachodzić tożsamość przedmiotu i stron postępowania. Sformułowanie, zawarte w przepisie art. 273 § 3 p.p.s.a., a odnoszące się do orzeczenia "dotyczącego tej samej sprawy" oznacza, że przedmiotem rozstrzygnięcia w tym wyroku są te same prawa i obowiązki, dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, które pomiędzy nimi były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego wznowienia dotyczy skarga. Chodzi więc o sytuację, w której w późniejszym postępowaniu można było i należało, zgłosić zarzut powagi rzeczy osądzonej". (LEX nr 741597). Wskazać należy, iż wskazane przez skarżącą postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II OS 465/08 nie jest w żaden sposób tożsame ze sprawą II SAB/Bd 32/10, nie zachodzi w omawianym przypadku ani tożsamość podmiotowa, ani przedmiotowa, zbliżony stan faktyczny nie jest bowiem przesłanką uznania tożsamości przedmiotu sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Lu 118/08, w żadnym razie nie można utożsamiać orzeczenia dotyczącego "tej samej sprawy" z orzeczeniem dotyczącym sprawy "takiej samej", podobnej, czy sprawy o analogicznym przedmiocie sporu. Orzeczenie wydane w innej sprawie, tyle że dotyczącej takiego samego rodzajowo przedmiotu sprawy, nie jest podstawą wznowieniową, o której mowa w art. 273 § 3 p.p.s.a. (LEX nr 504669) Odnosząc się do innych powołanych przez skarżącą przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi wskazać należy, że nie jest ustawową przesłanką wznowieniową działanie lub też brak działania pełnomocnika wyznaczonego na rzecz skarżącej w ramach przyznania prawa pomocy. Nie można ponadto uznać, iż wznowienie uzasadnia nieprzepisowa, zdaniem skarżącej, forma udzielenia odpowiedzi przez Starostę [...] na wniosek skarżącej, ta bowiem kwestia, stanowiąca kwestię merytoryczną w sprawie II SAB/Bd 32/10, nie została wówczas przez sąd rozpoznana, bowiem skarga odrzucona została na etapie badania jej warunków formalnych. Biorąc pod uwagę powyższe, wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie , w związku z brakiem ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, na podstawie art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji postanowienia.