II SA/Bd 1020/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić E. M. ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr[...], Wojewoda[...], na podstawie art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwaną dalej K.p.a. odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze strony E. M. w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji, w oparciu o § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. uznając, że zespół pałacowo-parkowy o powierzchni [...] ha, stanowiący cześć majątku [...] nie podpadał pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jednocześnie organ wskazał, iż od niniejszego postanowienia nie służy zażalenie. Na powyższe postanowienie E. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jego uchylenie. Pełnomocnik skarżącego zarzucił miedzy innymi naruszenie art. 28 K.p.a. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej w zw. z art. 693 § 1 kc i art. 3531 kc poprzez błędne uznanie, iż stosunek zobowiązaniowy wynikający z umowy dzierżawy z dnia 28 grudnia 2012 r. oraz związanej z dnia bezpośrednio umowy inwestycyjnej zawartymi przez skarżącego z Agencją Nieruchomości Rolnych w [...] nie stanowi źródła interesu prawnego skarżącego w sprawie z wniosku spadkobierców byłego właściciela majątku[...], a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie stwierdzić należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wprost możliwości wydania postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia osoby do udziału w postępowaniu administracyjnym. W szczególności art. 28 K.p.a., określający pojęcie strony w postępowaniu, nie zawiera zapisów, z których należałoby wyprowadzić umocowanie do wydawania postanowień o dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze strony określonych podmiotów. Równocześnie zaznaczyć należy, iż uprawnienie takie nie wynika również z innych uregulowań K.p.a., za wyjątkiem art. 31 § 2 K.p.a., który to przepis stanowi m.in., że organ administracji publicznej postanowieniem dopuszcza do udziału w postępowaniu organizację społeczną. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Tym samym brak jest podstawy prawnej do wydania także postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu podmiotu nie będącego organizacją społeczną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2007r. sygn. akt I OSK 855/07, wyroku NSA z dnia 2 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 293/06). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, brak jest podstaw do uznania postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...],, za postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Nie stanowi ono również aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia wynikającego z przepisu prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) zwaną dalej P.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu tego organu w terminie czternastu dni do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 i art. 53 § 2 P.p.s.a.). Podnieść należy bowiem, iż osobie, której organ prowadzący postępowanie odmówił przymiotu strony w postępowaniu, przysługuje możliwość zaskarżenia wydanej w sprawie decyzji przez organ I instancji do organu II instancji (wniesienie odwołania od decyzji). Od rozstrzygnięcia organu II instancji podmiot, który nie został uznany za stronę postępowania administracyjnego posiada prawo do zaskarżenia takiego orzeczenia do sądu administracyjnego. Taki tok postępowania stanowi gwarancję praw strony. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt II GSK 340/08 wskazał, że "niedopuszczenie do udziału w charakterze strony może podlegać zaskarżeniu w trybie administracyjnym i kontroli sądowej poprzez wniesienie odwołania od decyzji I instancji (...), a następnie przez wniesienie skargi na postanowienie organu II instancji o niedopuszczalności odwołania. To w tym postępowaniu podlega badaniu interes prawny skarżącego do uczestniczenia w cudzej sprawie w charakterze strony". Dodatkowo dostrzec należy również, że przepisy K.p.a. w art. 145 § 1 pkt 5 przewidują możliwość złożenia przez podmiot, który winien być stroną zakończonego postępowania administracyjnego, a który to podmiot bez swej winy nie brał udziału w toczącym się postępowaniu wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Nie mniej jednak, niezależnie od powyższego zauważyć należy, że nawet, gdyby przyjąć, że rozstrzygnięcie odnośnie dopuszczenia do udziału w sprawie innego podmiotu niż organizacja społeczna następuje również w drodze postanowienia i to postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie kończy postępowanie dla tego podmiotu, to i tak na takie postanowienie organu nie przysługuje zażalenie do organu II instancji, gdyż K.p.a. takowego nie przewiduje. W tym stanie rzeczy, skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie 232 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.