II SA/Bd 1021/10

Dnia 20 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję Szefa [...] w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego dokonał wypowiedzenia chor. szt. P. S. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z powodu rozformowania Wojskowego Ośrodka Szkolenia Sportowego oraz braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Od decyzji tej skarżący nie wniósł odwołania, w związku z czym stała się ona decyzją ostateczną. Po upływie okresu wypowiedzenia, skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2002 r. Skarżący dnia 19 września 2007 r. złożył wniosek do Dowódcy Wojsk Lądowych o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...]. z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Od decyzji nr [...]. skarżący odwołał się do Ministra Obrony Narodowej. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej dokonano na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), zgodnie z którym dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, organ administracji wojskowej nie wykazał jakiegokolwiek dowodu na okoliczność braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, zatem wypowiedzenie stosunku służbowego w myśl art. 78 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z powyższym Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...]. z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy[ ...]OW nr [...]. W rezultacie dowódca [...]OW wydał nową decyzję nr [...] z dnia [...] r., w której, zgodnie z art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 23, poz. 137) potwierdził, że data zwolnienia żołnierza nie ulega zmianie, a jednocześnie uznał, że zwolnienie nastąpiło w trybie art. 111 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), tj. zwolnienie żołnierza zawodowego wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Orzeczono również o wypłaceniu skarżącemu odszkodowania, zgodnie z art. 116 ust. 3 w/w ustawy. Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, w którym żądał jej uchylenia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Na skutek rozpoznania odwołania Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r., w której utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...]OW nr [...]. z dnia [...] r. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiwszy stan faktyczny sprawy organ II instancji podał, że nie znalazł uzasadnienia dla zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia jego interesu prawnego poprzez ustalenie, że podlegał on uregulowaniom ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z 11 września 2003 r., przywołując na tę okoliczność wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2007 r. (sygn. IV SA/Wa 843/07), w którym wskazano, że "zasada legalizmu wymaga, aby organ administracji orzekający w sprawie generalnie stosował prawo w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania, o ile z przepisów szczególnych nie wynika zasada odwoływania się do regulacji wcześniejszych." Dalej organ II instancji podkreślił, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w rezultacie wydania przez Dowódcę Wojsk Lądowych decyzji nr [...]. z dnia [...] r., stwierdzającej nieważność decyzji Dowódcy [...]ÓW nr [...] z dnia [...] r. Zatem jego zdaniem, nie ma w sprawie zastosowania art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1242), stanowiący, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Nie zgodził się również organ odwoławczy z argumentem skarżącego, jakoby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], nigdy nie przestał być on żołnierzem zawodowym. Organ wskazał, że zgodnie z art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych "w razie (...) stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu". Jednakże ust. 2 tegoż artykułu wskazuje, że "w przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] r., zarzucając naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący uzasadniając skargę podał, iż organ II instancji w niniejszej sprawie uznał, że zastosować należy art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organ administracyjny stosuje przepisy obowiązujące w dniu wydania przez niego decyzji, zamiast przepisu szczególnego w postaci art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wedle którego sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych, z czym się skarżący nie zgadza. Ponadto skarżący uważał, że decyzja, mocą której wypowiedziano mu stosunek służby wojskowej, jako nieważna nie mogła wywołać skutku zwolnienia ze służby, pozostaje on zatem do chwili obecnej pełniącym obowiązki służbowe, któremu należą się wszelkie należne z tego tytułu świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu prawidłowo organ zastosował w przedmiotowej sprawie jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia art. 116 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r. Przepis ten stanowi, że w razie (...) uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu (ust. 1). W ust. 2 zaś przewidziano, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Z kolei ust. 3 cytowanego przepisu określa wysokość odszkodowania należnego w takiej sytuacji żołnierzowi. Treść art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wskazuje, że wydanie przez organ decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w przypadku ziszczenia się warunków w nim przewidzianych ma charakter deklaratoryjny, ponieważ obowiązek zwolnienia ze służby powstaje z mocy samego prawa. Oznacza to, że bez względu na datę wydania w tym zakresie aktu zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje z dniem oznaczonym w ustawie. Należy stwierdzić, że w okolicznościach rozstrzyganej sprawy organ był zobligowany wolą ustawodawcy wyrażoną w ostatnio powołanym przepisie do wskazanego w nim określenia statusu kadrowego skarżącego po uchyleniu przez WSA w Warszawie decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] utrzymującej w mocy decyzję nr [...]. z dnia [...] r. Dowódcy Wojsk Lądowych. Do przedmiotowej sprawy nie miały zastosowania przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r., ponieważ przedmiotowa sprawa nie spełnia kryteriów przewidzianych w przepisie art. 10 ustawy zmieniającej. Zgodnie z tym przepisem sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Rozstrzygana sprawa jest sprawą nową i toczy się po dniu 1 stycznia 2008 r. Podstawą wszczęcia tego nowego postępowania był fakt uchylenia po dniu 1 stycznia 2008 r. ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Nie można przyjąć, że obecnie rozpatrywana sprawa toczy się w tym samym trybie i przedmiocie, co decyzje wyeliminowane z obrotu prawnego przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. Ponadto zauważyć trzeba, iż ustawodawca nie zawarł regulacji międzyczasowych, dotyczących stosowania art. 116 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w odniesieniu do decyzji ostatecznych. Gdyby bowiem zamierzał wyłączyć jego stosowanie w stosunku do żołnierzy zwolnionych ze służby na podstawie ostatecznych decyzji wydanych przed dniem 1 stycznia 2008 r., to niewątpliwie by to uczynił. W konsekwencji oznaczało to stosowanie zasady bezpośredniego działania nowej ustawy we wszystkich sprawach, w których miało miejsce uchylenie decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej wojskowej zarówno wydanych przed, jak i po dniu 1 stycznia 2008 r. (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2010 r., I OSK 1598/09). Przepis art. 10 ustawy zmieniającej jest przepisem szczególnym i jako taki musi być interpretowany ściśle, a nie rozszerzająco. Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w zakresie wysokości przyznanego odszkodowania. Przepis art. 116 ust. 3 ustawy zakreśla wyraźne ramy dla obliczenia tej należności, które organ był zobligowany stosować, co też uczynił. W konsekwencji, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.