II SA/Bd 1033/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 marca 2010 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w S.i M. W. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. oddala skargę. II SA/Bd 1033/09 Uzasadnienie Zarządzeniem zastępczym Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w S. Pana M. W., w związku z pełnieniem funkcji członka zarządu stowarzyszenia prowadzącego działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego Miasta i Gminy S., co stanowi naruszenie art. 24f ust. 1 i 1a ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wskazano, że do [...] Urzędu Wojewódzkiego zostało skierowane pismo Z. M. wnoszące o wszczęcie kroków zmierzających do usunięcia naruszenia art. 24f ustawy o samorządzie gminnym przez Radnego Rady Miejskiej w S. M. W. W związku z tym Wojewoda [...] zwrócił się do Rady Miejskiej w S. o ustalenie sytuacji prawnej i faktycznej radnego oraz o zajęcie stanowiska w sprawie. Rada Miejska w S. przyjęła stanowisko podczas sesji rady w dniu [...], w którym wskazała, że ocena zgodności z prawem stanu faktycznego, w którym znalazł się Radny M. W., w związku z podejrzeniem naruszenia art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym budzi duże wątpliwości radnych i rada jest przeciwna wygaszaniu mandatu M. W. Po przeprowadzonej analizie dokumentów przesłanych Wojewodzie i wyjaśnieniach radnego organ nadzoru pismem z dnia [...], działając w trybie art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Radę Miejską w S. do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Odpowiadając na wezwanie, pismem z dnia [...] Przewodnicząca Rady Miejskiej w S. poinformowała, iż radni na posiedzeniu w dniu [...] jednogłośnie zajęli stanowisko o podtrzymaniu poprzedniego stanowiska i nie wywołali projektu uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego M. W. O zaistniałej sytuacji został poinformowany Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z dnia [...]. Podniesiono, że M. W. złożył ślubowanie w dniu [...] Członkiem zarządu Klubu Sportowego "B. S." został na mocy uchwały nr [...] z dnia [...] Klub został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS: [...] dnia [...], jako stowarzyszenie kultury fizycznej pod nazwą Klub Sportowy "B. S.". Z dalszej części uzasadnienia wynika, że M. W., będący radnym Rady Miejskiej w Sk. od 2006 r., jest od lipca 2007 r. członkiem zarządu Klubu Sportowego "B. S.". Dnia [...] wyżej wskazany Klub Sportowy podpisał z Miastem i Gminą S. umowę o wykonywanie czynności inkasa opłaty targowej na terenie Miasta i Gminy S. Zainkasowane środki klub odprowadzał na rachunek bankowy Miasta i Gminy, otrzymując wynagrodzenie w wysokości 80% pobranych kwot. W dniu [...] M. W. mocą uchwały zarządu klubu zawieszony został w obowiązkach członka zarządu, do tego jednak czasu wyżej wskazany radny pełnił funkcję członka zarządu klubu w czasie obowiązywania umowy o wykonywanie czynności inkasa opłaty targowej, zawartej w dniu [...]. Organ wskazał, że zgodnie z przepisami ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa warunkiem zastosowania sankcji wygaśnięcia mandatu jest m.in. zarządzanie przez radnego działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy, w której uzyskał mandat. Organem właściwym natomiast w sprawie wygaśnięcia mandatu jest rada gminy. Wojewoda podkreślił ponadto, że art. 24f ustawy o samorządzie gminnym wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.) organ uznał, że Klub Sportowy "B. S." prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu czynności inkasa opłaty targowej na targowisku gminnym na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z Miastem i Gminą S., co wskazuje na naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda podniósł, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania nie jest kwestia uzyskania przez M. W. osobistych korzyści, zatem nie uwzględnił przy ocenie niniejszej sprawy uchwały nr [...] z dnia [...] Walnego Zgromadzenia Członków Klubu Sportowego "B. S.", określającej zadania członków zarządu Klubu, z której wynika, że kompetencje związane z finansami przekazano jedynie Prezesowi, Wiceprezesowi i Skarbnikowi Zarządu. Podział kompetencji jest, zdaniem organu, sprawą wewnętrzną stowarzyszenia, natomiast dla przedmiotowej sprawy znaczenie ma fakt łączenia przez M. W. funkcji członka Klubu prowadzącego działalność gospodarczą przy wykorzystaniu mienia gminy z mandatem radnego tej gminy. Zarządzenie zastępcze Wojewody [...] stało się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez M. W., reprezentowanego przez pełnomocnika, w której wniesiono o uchylenie zakwestionowanego zarządzenia z uwagi na naruszenie art. 24f ustawy o samorządzie gminnym. W związku ze wskazanym powyżej przepisem ustawy o samorządzie gminnym, skarżący, powołując się na ustawę o swobodzie działalności gospodarczej i zawartą w niej definicję działalności gospodarczej, jako działalności ciągłej, zorganizowanej i zarobkowej wskazał na konieczność rozważenia, czy jako członek zarządu Klubu Sportowego "B. S." zarządzał on działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Przedmiotem swoich rozważań skarżący uczynił trzy kwestie: czy pełniona przezeń funkcja mieści się w pojęciu "zarządzania", o którym mowa w art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, czy Klub Sportowy "B. S." prowadził działalności gospodarczą, czy Klub Sportowy "B. S." korzystał z mienia komunalnego gminy, wreszcie czy ewentualne wykorzystywanie mienia komunalnego pozostawało w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 24f ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący podniósł, iż sprawowaną przez niego w Klubie Sportowym funkcję określić można mianem "zarządzania", aprobując jednocześnie stanowisko Wojewody, iż bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje okoliczność kolegialności organu zarządzającego Klubem. Skarżący podkreślił, iż w związku z pełnionym stanowiskiem, nie otrzymywał z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Jak wynika z dalszego toku uzasadnienia skargi, skarżący wskazał, że Klub Sportowy, jako stowarzyszenie, może prowadzić działalność gospodarczą, jednakże – wbrew twierdzeniu Wojewody – Klub nie prowadził działalności, o której mowa w zaskarżonym zarządzeniu, nie była to bowiem działalność o charakterze zarobkowym, ponieważ pobierane z inkasowanych opłat środki przekazywane były bezpośrednio na konto gminy. Gmina natomiast wspierając działalność klubu przekazywała na jego rzecz dotacje. W związku z powyższym skarżący za chybiony uznał zarzut Wojewody, że to Klub, a nie gmina prowadził działalność gospodarczą poprzez pobieranie opłat z targowiska miejskiego. Odnośnie kwestii, czy Klub Sportowy "B. S." korzystał z mienia komunalnego gminy, skarżący wskazał, iż Klub nie wynajmował, ani nie dzierżawił żadnych nieruchomości stanowiących własność gminy, zatem nie korzystał z mienia komunalnego, zwłaszcza z targowiska miejskiego. Podniósł ponadto, że otrzymywana przez Klub od gminy dotacja nie jest elementem mienia komunalnego. Skarżący, powołując się na ostrożność procesową, zauważył, że nawet, gdyby przyjąć, że w przedmiotowej sprawie doszło do korzystania przez Klub z mienia komunalnego w formie dotacji, uznać należy, że art. 24f ustawy o samorządzie gminnym nie zabrania zarządzanemu przez radnego podmiotowi korzystania z mienia gminnego, o ile nie stanowi ono działalności gospodarczej. Wykazać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło realne prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Skarżący wskazał ponadto na nieuzasadniony zarzut naruszenia przez radnego art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym. Zarządzenie zastępcze Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stało się również przedmiotem skargi Rady Miejskiej w S., zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygnaturą akt II SA/Bd 1033/09. Treść obu skarg, z uwagi na sporządzenie ich przez tego samego pełnomocnika procesowego, jest – z wyjątkiem rozważań dotyczących legitymacji M. W. do złożenia skargi – identyczna w treści. Sąd połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W identycznie brzmiących odpowiedziach na obie złożone w sprawie skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zakwestionowanego zarządzenia zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cytowanej ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządy terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. zarządzenie zastępcze Wojewody. Zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] zostało podjęte na podstawie art. 24f ust. 1 i 1a oraz art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.). Ten ostatni przepis przewiduje, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Określenie zawarte w przepisie art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z 16 lipca 1998 r. "następuje wskutek" należy odczytać jako wygaśnięcie mandatu z mocy ustawy. Jeżeli zaistnieje określona przyczyna to powstaje określony skutek. Rozważając charakter prawny zarządzenia zastępczego Wojewody [...] należy stwierdzić, że ma charakter deklaratoryjno - rejestracyjny. Uchwała rady gminy o wygaśnięciu mandatu bądź zarządzenie zastępcze wojewody (z braku uchwały rady) ostatecznie kształtuje sytuację prawną radnego. Bez podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego bądź zarządzenia zastępczego Wojewody mandat ten w dalszym ciągu istnieje (wyrok NSA z 15 stycznia 2008 r. sygn II OSK 1694/07). Dopiero podjęcie uchwały bądź zarządzenia zastępczego pozwala na określenie daty od której nie można już mówić o radnym i jego mandacie. Zgodnie ze statutem Miasta i Gminy S. (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w S.) przez "Gminę" należy rozumieć Miasto i Gminę S., a Rady – należy przez to rozumieć Radę Miejską w S. Art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stanowi, że radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Przepis ten obejmuje zróżnicowane sytuacje i może obejmować różne stany faktyczne. Przede wszystkim chodzi o działalność gospodarczą samego radnego, który może wykorzystywać mienie komunalne, ale innej gminy niż tej, w której uzyskał mandat. Nie jest możliwe, a przynajmniej skutkuje określonymi sankcjami, wykorzystanie w działalności gospodarczej radnego mienia komunalnego w gminie, w której radny uzyskał mandat. Drugą formą działania, z którą ustawa wiąże określone sankcje, jest zarządzanie działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat. Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie (co także przyznaje skarżący) i tym samym część rozważań skargi na temat prowadzenia działalności gospodarczej przez radnego z wykorzystaniem mienia komunalnego nie są adekwatne do stanu faktycznego. W orzecznictwie sądowym wypowiadany był pogląd, że "prowadzenie działalności" jest szersze od pojęcia "zarządzania działalnością". Inaczej mówiąc w granicach "prowadzenia działalności" mieści się również "zarządzanie" (wyrok NSA z 25 maja 2005 r. sygn. OSK 1525/04). M. W. jako Radny Rady Miejskiej w S. złożył w dniu [...] ślubowanie. W tym czasie nie był członkiem zarządu Klubu Sportowego "B. S.". Na członka zarządu Klubu został wybrany ponad pół roku później, bo w dniu [...]. Jak wynika z uchwały nr 3 z 25 września 2007 r. kompetencje związane z finansami Klubu wykonują Prezes, Wiceprezes i Skarbnik Zarządu, co należy uznać za normalną praktyką w stowarzyszeniach. Skarżącemu powierzono pomoc w organizacji turniejów, pomoc w organizacji wyjazdów na mecze, wsparcie merytoryczne, pomoc w kontaktach ze społeczeństwem oraz wsparcie dydaktyczno – szkoleniowe. Celem stowarzyszenia kultury fizycznej pod nazwą Klub Sportowy "B. S." jest rozwój i popularyzacja sportu, ze szczególnym zwróceniem uwagi na oddziaływanie wychowawcze wśród młodzieży oraz czynny udział w życiu społecznym i gospodarczym Miasta i Gminy S. Zgodnie z wypisem z rejestru stowarzyszeń do reprezentowania klubu uprawnieni są dwaj członkowie zarządu, działający łącznie, w tym Prezes Klubu. M. W. figuruje w rejestrze sądowym jako członek zarządu. M. W., jako członek zarządu klubu, ma prawo podejmowania wiążących decyzji, jakkolwiek należy się zgodzić z Wojewodą [...], że podział kompetencji i zadań członków zarządu stowarzyszenia jest wewnętrzną sprawą stowarzyszenia. Skarżący, jako członek zarządu klubu ma wpływ z jednej strony na działalność klubu, a z drugiej strony, jako radny na sposób wykorzystania mienia komunalnego. Zgodnie z art. 19 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) rada gminy w drodze uchwały określa zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłat określonych w ustawie, z tym że stawka opłaty targowej w 2008 r. nie mogła przekroczyć 631,94 zł dziennie (M.P. z 2007 r., Nr 47, poz. 557). Rada gminy, w drodze uchwały, może zarządzić pobór tych opłat w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Reasumując tą część wywodów należy stwierdzić, że rada gminy może zarządzić pobór opłat w drodze inkasa, może nie zarządzić tego poboru w drodze inkasa, może ustalić lub nie ustalić wynagrodzenia. W końcu wysokość tej opłaty jest ustalania w drodze uchwały. Na wszystkie te rozstrzygnięcia wpływ ma radny. Z drugiej strony należy rozważyć treść umowy łączącej Klub Sportowy z Gminą. Na mocy umowy o wykonaniu czynności inkasa opłaty targowej zawartej między Miastem i Gminą S. a Klubem Sportowym "B. S.", Gmina zleciła Klubowi Sportowemu "B. S." wykonywanie czynności inkasa opłaty targowej na terenie Miasta i Gminy S. Inkasowanie opłat wykonywane będzie przez osoby upoważnione przez zleceniobiorcę do dokonywania tych czynności. Opłaty inkasowane będą w wysokości zgodnej z obowiązującą w tym zakresie uchwalą Rady Miejskiej w S. Dowodem uiszczenia opłat są druki ścisłego zarachowania. Blankiety druków dostarczone zostaną przez zleceniodawcę. Druki te będą stanowić podstawę wzajemnych rozliczeń stron. Zainkasowaną opłatę targową klub sportowy ma odprowadzać w całości na rachunek Urzędu Miasta i Gminy S. Za wykonywanie czynności objętych umową zleceniobiorca (klub sportowy) będzie otrzymywać wynagrodzenie w wysokości 80% kwot odprowadzonych przez niego na rzecz zleceniodawcy. Organizacja sposobu inkasowania opłat należy w całości do zleceniobiorcy. W związku z treścią tej umowy należy przypomnieć, że zgodnie z cytowaną wyżej ustawą o samorządzie gminnym gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 ustawy) Zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy targowisk i hal targowych (art. 7 ust. 1 pkt 11 ustawy). Do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach (art. 16 ust. 2 pkt 8 ustawy). Opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach (art. 15 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.). Mechanizm uzyskania dotacji na działalność klubu sportowego jest taki, że im wyższe opłaty targowe, tym wyższe dotacje dla klubu. Sąd uznaje za uzasadnioną ocenę Wojewody [...], że decydujące jest to, że Klub Sportowy "B. S." prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia Miasta i Gminy S. i że w tym czasie M. W. łączył funkcję członka zarządu Klubu jako organu kolegialnego z funkcją radnego Rady Miejskiej w S. Należy podzielić wypowiadany już w orzecznictwie pogląd, że "sprawowanie funkcji jednego z kilku członków kolegialnego organu stowarzyszenia prowadzącego działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego mieści się w zakresie ustawowego zakazu zarządzania taką działalnością przez radnego jako podmiotu sprawującego funkcję publiczną" (wyrok z 6 października 2009 r. sygn. III SA/Wr 333/09, Centralna Baza Orzeczeń). Działalność klubu polegająca na systematycznym (przez cały rok 2008) pobieraniu opłaty targowej ma znamiona działalności gospodarczej o cechach wyróżnionych w skardze. Cechuje ją bowiem zarobkowość, zorganizowanie i ciągłość. W rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.), działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Dla spełnienia przesłanek wynikających z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie jest konieczne, aby celem działalności gospodarczej danego podmiotu było uzyskiwanie zysku. W świetle niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych należy uznać, że klub sportowy wykonywał działalność gospodarczą, za którą otrzymywał wynagrodzenie. Poglądu tego nie zmienia okoliczność, że wynagrodzenie to było przekazywane w formie dotacji. W innej formie nie mogło być przekazywane, ponieważ opłatę targową może pobierać tylko inkasent upoważniony przez radę gminy. Opłata ta jest daniną publiczną. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 10 grudnia 2002 r. sygn. P 6/02 wypowiedział się w zbliżonej sprawie, bo przeciwko prywatyzacji sfery opłat parkingowych, ponieważ są to daniny publiczne. Te same argumenty przemawiają przeciwko prywatyzacji opłaty targowej. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że osoby uczestniczące w procesie stanowienia prawa, a taką jest uchwała rady gminy w sprawie wysokości opłaty targowej, nie mogą prowadzić działalności gospodarczej ani zarządzać z wykorzystaniem mienia publicznego. Radny znajduje się bowiem w uprzywilejowanej pozycji i inne podejście do tego problemu osłabiać może zaufanie nie tylko do funkcjonariuszy publicznych, ale także w stosunku do państwa. Z kolei w wyroku NSA z 13 października 2009 r. sygn. II OSK 1080/09 (Centralna Baza Orzeczeń) trafnie podniesiono, że o potencjalnym korupcyjnym wykorzystaniu mienia jednostki samorządowej przez radnego można mówić wtedy, gdy radny, uczestnicząc w pracach organów właściwej jednostki samorządu może wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że "dla kształtowania ładu etycznego w sferze stosunków gospodarczych ważne znaczenie mają regulacje prawne, które zapobiegać mogłyby stanom uwikłania funkcjonariuszy publicznych, różnym formom intensywności i za przy wykonywaniu aktualnej czy przyszłej pozycji w strukturach władzy publicznej" (M. Zdyb: Etyka w gospodarce w perspektywie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Księga jubileuszowa Profesora Stanisława Jędrzejewskiego Toruń TNOiK 2009 str. 551). Taki stan uwikłania powstał w niniejszej sprawie. Stanowisko Sądu wsparte jest dotychczasowym orzecznictwem w podobnych sprawach. Z tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r., (sygn. II OSK 787/05, ONSAiWSA 2006/3/86), wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez stowarzyszenie z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy jest działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), a pełnienie przez radnego funkcji członka zarządu takiego stowarzyszenia oznacza zarządzanie taką działalnością. Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r., (sygn. II OSK 787/05, LEX poz. 176245), wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez stowarzyszenie z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy jest działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a pełnienie przez radnego funkcji członka zarządu takiego stowarzyszenia oznacza zarządzanie taką działalnością. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. II OPS 1/07, a dotyczącej prowadzenia gospodarstwa rolnego z wykorzystaniem wydzierżawionych od gminy gruntów rolnych. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.