II SA/Bd 1043/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim na uchwałę Rady Gminy Bądkowo z dnia 28 września 2011 r. nr VI/28/2011 w przedmiocie trybu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność § 1 ust. 1, 2, 4, 5, § 2 ust. 1, 3, 4, § 3 ust. 1, 2, 4, 5 zaskarżonej uchwały. Prokurator Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Bądkowo nr VI/28/2011 z dnia 28.09.2011 r. w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania (opubl. Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2011 r. nr 268 poz. 2662). Skarżący zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie art. 94 Konstytucji i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 994 ze zm.) oraz art. 6 ust. 2 pkt 4 i art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1390 ze zm.) w zw. z § 118 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.06.2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), w § 1 ust. 1, § 1 ust. 2, § 1 ust. 4, § 1 ust. 5, § 2 ust. 1, § 2 ust. 3, § 2 ust. 4, § 3 ust. 1, § 3 ust. 2, § 3 ust. 4 i § 3 ust. 5, wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie. Jak wskazał skarżący, zaskarżona uchwała zawiera w zdecydowanej większości uregulowania, które są dosłownym bądź dostosowanym do lokalnych realiów powtórzeniem lub modyfikacją przepisów ustawy, względnie wykraczają nawet poza powierzony do uregulowania zakres, co powoduje, że zaskarżona uchwała stanowi swoistą "kopię" ustawy, a nie taka jest jej rola, gdyż zgodnie z delegacją ustawy winna ona uszczegóławiać - w zakreślonych ramach - akt prawny wyższego rzędu, a nie powielać unormowania, których wejście w życie wymaga uchwalenia ustawy. Zdaniem skarżącego, uregulowanie ustawy nie powinno pozostawiać wątpliwości co do składu osobowego członków zespołu interdyscyplinarnego i instytucji, z których ci członkowie się wywodzą. Powtarzanie zatem w uchwale uregulowań ustawy z modyfikacją w zakresie lokalnych instytucji szczebla gminnego i powiatowego jest nieuprawnioną modyfikacją dokonaną przez organ uchwałodawczy. Poza tym w ustawie brak jest uregulowania, że obligatoryjnym członkiem zespołu interdyscyplinarnego jest przedstawiciel sądu rejonowego, gdyż nie sposób go uznać za przedstawiciela "organizacji pozarządowej". Wobec powyższego sankcją nieważności dotknięte są zdaniem skarżącego uregulowania § 1 ust. 1 i § 1 ust. 2 uchwały. Jako przekroczenie delegacji ustawowej skarżący ocenił normy § 1 ust. 4 i 5 uchwały wskazujące przyczyny odwołania członka zespołu, co jest nie do pogodzenia z art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, który upoważnia jedynie do określenia w uchwale trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu, a zatem dotyczy wyłącznie procedury pozbawienia członkostwa, a nie przyczyn tegoż pozbawienia. Skarżący zauważył również, że art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie nałożył na radę gminy obowiązku określenia zadań zespołu i grup roboczych, gdyż zadania te określają wprost przepisy art. 9b ust. 2 i 3 ustawy, toteż także i w wypadkach wskazanych w § 2 ust. 1 i § 3 ust. 4 akt prawa miejscowego jest nieuprawnionym powtórzeniem przepisów aktu wyższego rzędu, które skutkować musi wyeliminowaniem kwestionowanych przepisów. Jak wskazał skarżący, z § 2 ust. 3 uchwały wynika, że przewodniczący zespołu zostaje wybrany na pierwszym posiedzeniu, spośród członków zespołu. Zapis ten jest nieuzasadniony, gdyż kwestię wyboru przewodniczącego reguluje wszak art. 9a ust. 6 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zatem ponawianie tej samej treści w uchwale jest niedopuszczalne, tak samo jak unormowanie z § 2 ust. 4, wskazujące na częstotliwość odbywania posiedzeń zespołu. Art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie stanowi, że zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach, natomiast z art. 9a ust. 14 wynika, w jakich sytuacjach prowadzone są prace w grupach roboczych. Oba te przepisy sformułowane są jasno i nie powinny nastręczać wątpliwości interpretacyjnych, a już na pewno nie powinny stać się treścią § 3 ust. 1 i § 3 ust. 5 zaskarżonej uchwały. Ponadto, przekroczeniem delegacji ustawowej jest - według skarżącego - przyznanie w § 3 ust. 2 uchwały przewodniczącemu zespołu ustalenie składu grupy roboczej, gdyż jest to kompetencja całego zespołu. Poza tym art. 9a ust. 11 ustawy wskazuje wprost, kto jest członkiem grupy roboczej, zatem przyznanie przewodniczącemu uprawnienia do dowolnego modyfikowania składu grupy jest przekroczeniem delegacji ustawowej. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Bądkowo uznała skargę za zasadną i wniosła o jej uwzględnienie, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania wskazując, że planowane jest podjęcie nowej uchwały w zakresie zgodnym z przepisami aktualnie obowiązującego prawa i w obecnym stanie prawnym oraz zgodnie uwagami prokuratora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, będące aktami prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej powoływana jako P.p.s.a.). Stosownie do art. 147 § 1 cyt. ustawy, sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W zakresie kontroli uchwał organów gmin kryterium zgodności z prawem zostało sprecyzowane w art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506, dalej powoływana jako u.s.g.). W myśl art. 91 ust. 1 cyt. ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem ust. 4 powołanego artykułu, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów u.s.g., w których wskazano dwa rodzaje naruszeń prawa, jakie mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA z 11.02.1998 r., II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z 8.02.1996 r., SA/Gd 327/95, Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Podstawę wydania zaskarżonej uchwały, stanowiącej – co do czego nie ma wątpliwości – akt prawa miejscowego, stanowiły przepisy ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zgodnie z art. 9a ust. 15 cyt. ustawy, rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Stosownie do treści art. 9a ust. 1 – 5, gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych; 7) kuratorzy sądowi. Ponadto, w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Jak natomiast stanowi § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały: "W celu powołania Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, zwanego dalej Zespołem Interdyscyplinarnym, Wójt Gminy Bądkowo występuje do: 1) Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bądkowie, 2) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Bądkowie, 3) Komendy Powiatowej Policji w Aleksandrowie Kujawskim, 4) Szkół Podstawowych i Gimnazjum na terenie gminy, 5) Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Przychodnia Rodzinna w Bądkowie, 6) Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim, o wytypowanie swoich przedstawicieli na członków Zespołu Interdyscyplinarnego.". Ponadto, jak wynika z § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały, "Wójt Gminy Bądkowo może zwrócić się o wytypowanie członków Zespołu Interdyscyplinarnego także do innych podmiotów niż wskazane w ust. 1, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.". Wobec powyższego § 1 ust. 1 kontrolowanej uchwały stanowi zmodyfikowaną treść regulacji zawartej w art. 9a ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Ze wskazanego przepisu ustawy wprost wynika skład zespołu interdyscyplinarnego, który powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, tymczasem w § 1 ust. 1 uchwały wskazano jednostki, do których wystąpić ma wójt o wytypowanie przedstawicieli do zespołu interdyscyplinarnego. Ponadto art. 9a ust. 3 ustawy nie przewiduje dla rady kompetencji do samodzielnego wskazywania podmiotów wchodzących w skład tego zespołu, tymczasem w pkt 6 § 1 ust. 1 uchwały wymieniono "Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim", przy czym treść ustawy nie wymienia przedstawiciela tego organu w składzie zespołu interdyscyplinarnego, tym bardziej nie można zaliczyć sądu rejonowego do organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 9a ust. 3 pkt 6. Treść natomiast § 1 ust. 1 pkt 1-5 uchwały stanowi powtórzenie art. 9a ust. 3 pkt 1-5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Powyższe oznacza istotne naruszenie prawa w rozumieniu art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. Powtórzenie przepisu ustawy stanowi naruszenie rozporządzenia Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908, dalej jako "rozporządzenie"). Zgodnie z § 118 rozporządzenia, w rozporządzeniu nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. Zgodnie natomiast z § 143 rozporządzenia, do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI (...). Skoro zatem niedopuszczalne jest powtórzenie przepisów ustawy, to tym bardziej niedopuszczalna jest ich modyfikacja. Zgodnie z § 1 ust. 2 uchwały: "Wójt Gminy Bądkowo może zwrócić się o wytypowanie członków Zespołu Interdyscyplinarnego także do innych podmiotów niż wskazane w ust. 1, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie.". Jak stanowi natomiast art. 9a ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Sformułowanie zatem zawarte w § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały stanowi nieuprawnioną modyfikację art. 9a ust. 5 cyt. ustawy. W związku z powyższym należało stwierdzić nieważność § 1 ust. 1 i 2 uchwały. Zgodnie z treścią § 1 ust. 4 i 5 uchwały: "Członek Zespołu Interdyscyplinarnego, który z ważnych przyczyn nie może pełnić wyznaczonej funkcji, zwraca się do Wójta Gminy Bądkowo z prośbą o odwołanie. O odwołanie członka Zespołu Interdyscyplinarnego może także w uzasadnionych przypadkach zwrócić się do Wójta Gminy przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego.". Jak stanowi art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Wskazać należy, że z treści art. 9a ust. 2 ustawy wynika kompetencja – przyznana wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi – do powołania zespołu interdyscyplinarnego. Przepisy ustawy nie upoważniają jednak organu gminy do określania przesłanek odwołania członka zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej. Wobec tego, wyżej wskazany § 1 ust. 4 i 5 uchwały jest niezgodny art. 9a ust. 2 i ust. 15 ustawy, gdyż wprowadzone przesłanki odwołania członka wykraczają poza upoważnienie do określenia trybu i sposobu odwołania członków zespołu interdyscyplinarnego. W świetle art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, rada gminy może uregulować wyłącznie tryb odwoływania członków zespołu, a więc procedurę pozbawienia członkostwa w zespole. Postanowienia § 1 ust. 4 i 5 uchwały nie określają zaś ani trybu, ani sposobu odwoływania członków zespołu, ani warunków jego funkcjonowania. Tym samym, stanowią przekroczenie delegacji ustawowej, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tych postanowień. Nieuprawnionego powtórzenia i modyfikacji organ dokonał również w § 2 ust. 1 uchwały, zgodnie z treścią którego: "Do zadań Zespołu Interdyscyplinarnego należy między innymi integrowanie i koordynowanie działań jednostek wchodzących w jego skład oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, przede wszystkim poprzez: diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie; podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku; inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie; rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym; inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie.". Modyfikacja polega na użyciu słów "między innymi" co powoduje, że katalog zadań zespołu jest katalogiem otwartym, a wymienione zadania są jedynie przykładowe. Z art. 9b ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wynika natomiast, że zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5, oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności przez czynności wymienione w treści art. 9b ust. 2 pkt 1-5 u.p.p.r., powtórzone w § 2 ust. 1 uchwały. Powtórzeniem i modyfikacją treści ustawowej objęte są również § 2 ust. 3 i § 2 ust. 4 uchwały, zgodnie z treścią których: "Na pierwszym posiedzeniu Zespołu Interdyscyplinarnego spośród jego członków wybrany zostaje przewodniczący Zespołu Interdyscyplinarnego, zwany dalej przewodniczącym zespołu. Kolejne posiedzenia Zespołu Interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące, w terminie ustalonym przez przewodniczącego zespołu.". Z treści ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wynika natomiast, że przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego jest wybierany na pierwszym posiedzeniu zespołu spośród jego członków (art. 9a ust. 6). Posiedzenia zespołu interdyscyplinarnego odbywają się w zależności od potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz na trzy miesiące (art. 9a ust. 7). W przypadku pierwszego z kwestionowanych zapisów uchwały powtórzono treść przepisu ustawy, dokonując zmiany szyku zdania, w drugim natomiast ze wskazanych przepisów uchwały zmodyfikowano zapis ustawowy dodając słowo "kolejne" i wskazując na termin ustalony przez przewodniczącego zespołu, o czym nie ma mowy w akcie wyższego stopnia. Rada Gminy dokonała ponadto modyfikacji treści ustawowej w postanowieniach uchwały dotyczących grup roboczych tworzonych przez zespół interdyscyplinarny. Zgodnie z art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Jak stanowi natomiast § 3 ust. 1 uchwały: "W ramach Zespołu Interdyscyplinarnego tworzone są grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach.". Z redakcji przepisu uchwały wynika zatem, że tworzenie grup roboczych jest obligatoryjne, czego nie zakłada powołany przepis ustawy. W myśl § 3 ust. 2 uchwały: "Skład grupy roboczej ustala przewodniczący zespołu, spośród przedstawicieli, o których mowa w § 1 ust. 1 i 2 niniejszej uchwały, w zależności od potrzeb wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach.". Zgodnie z treścią ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, skład grup roboczych jest ustalony treścią art. 9a ust. 11 i 12 i wskazywanie członków zespołu w sposób inny niż zawarty w ustawie stanowi modyfikację zapisu ustawowego. Ponadto, przepisy ustawy nie upoważniają przewodniczącego zespołu do ustalanie składu w zależności od potrzeb wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach, co stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego. Również w § 3 ust. 5 uchwały dokonano powtórzenia przepisów ustawy, tj. powtórzono treść art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, ust. 4 natomiast został dodatkowo zmodyfikowany przez lokalnego uchwałodawcę. Przepis ten wskazuje, że: "Do zadań poszczególnych grup roboczych należy przede wszystkim: opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach; monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy, jak również rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy; dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy, a także efektów tych działań.". Tymczasem zgodnie z art. 9b ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, do zadań grup roboczych należy, w szczególności: 1) opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie; 2) monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy; 3) dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz efektów tych działań. Oba powyżej wskazane przepisy uchwały uznać należy za nieważne. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o umorzenie postępowania wskazać należy, że uchylenie lub zmiana uchwały jednostki samorządu terytorialnego zaskarżonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie powoduje bezprzedmiotowości tego postępowania. Stwierdzenie nieważności uchwały powoduje przyjęcie, że nieważna uchwała nie wywoływała skutków prawnych od jej podjęcia. Uchylenie uchwały wywołuje skutki ex nunc, czyli od daty uchylenia, zaskarżony przepis obowiązywał bowiem do dnia uchylenia i mógł być w tym czasie stosowany, rodząc określone skutki prawne. Stwierdzenie nieważności aktu natomiast wywołuje skutki ex tunc, czyli wstecz, od daty uchwalenia uchwały, nieważność której stwierdzono. Uchwała, której nieważność stwierdzona została wyrokiem sądu, jest w konsekwencji traktowana jako akt, który de facto nigdy nie został podjęty. Wobec powyższego należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.