II SA/Bd 1085/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie dopuszczalności zażalenia postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1085/12. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. W. na postanowienie Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie dopuszczalności zażalenia. Po wydaniu wyroku, wnioskiem z dnia 5 lutego 2013 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 marca 2013 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Z kolei postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. Sąd odrzucił wniesioną przez skarżącego osobiście skargę kasacyjną od wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2013 r. Z kolei pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 28 maja 2013 r. (k. 107). Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu. Zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2013 r. (k. 122). Wezwany do uiszczenia wpisu skarżący w piśmie z dnia 26 października 2013 r. ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy wskazując, że jest osobą niepełnosprawną, osiągającą dochód ok. [...] zł miesięcznie, ma na utrzymaniu chorą matkę w wieku [...] lat, płaci również alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu. Zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r. (k. 168). Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na wezwanie Sądu odnośnie wskazania dodatkowych informacji skarżący złożył w dniu 13.06.2014 r. kolejny formularz PPF, ograniczając zakres wnoszonego żądania do zwolnienia od kosztów sądowych, jednak nie załączył żadnego dokumentu potwierdzającego wskazywany przez niego stan majątkowy i rodzinny. W formularzu skarżący wskazał, że w chwili obecnej jest na leczeniu rehabilitacyjnym po wypadku, który miał miejsce w dniu [...] r. w W. w związku z czym od dnia [...] r. do dnia [...] r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wskazał, że poniósł ogromne koszty związane z leczeniem. Ponadto oświadczył, że sytuacja zdrowotna jego mamy nie uległa zmianie, dlatego zmuszony jest ponosić koszty leczenia swoje i matki. Skarżący oświadczył, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawną matką M. W. i córką D. W., nie wskazując w ogóle dochodu osiąganego przez siebie oraz przez wyszczególnione osoby. Skarżący podał również, że uzyskuje dochód z tytułu [...], wskazując na [...], bez podania konkretnych kwot i ich udokumentowania. Zwrócił też uwagę, że wszystkie jego dokumenty znajdują się w W i dostarczy je "jak będzie w pełni zdrowy i będzie mógł po nie jechać". Wskazał, że nie korzysta z pomocy MOPS-u i posiada auto z roku [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2013 r., a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2013 r. (k. 122) oddalił zażalenie skarżącego uznając, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Podobnie, postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu, a zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") Przepis art. 165 p.p.s.a. możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego tyczącego się sytuacji finansowej skarżącego sąd bez zmiany okoliczności sprawy nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 130/13, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (w skrócie: CBOSA) dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ i w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 1320361 oraz postanowienie NSA z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12 i powołane tam orzecznictwo, dostępne w CBOSA). W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07, publ. w CBOSA). Na obecnym etapie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przypomnieć należy, że możliwość przyznania prawa pomocy w tym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. istnieje w przypadku osoby fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przy czym ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego Sąd przyjął, iż nie wykazał on, że okoliczności, które były podstawą oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy uległy zmianie. Zarówno w postanowieniu Sądu I instancji, jak i w postanowieniu NSA oddalającym zażalenie skarżącego, Sądy wyraźnie wskazywały jako przesłankę odmowy uwzględnienia wniosku, okoliczność nieprzedstawiania przez skarżącego dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. W ocenie Sądu skarżący w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy powołał się de facto na te same okoliczności w sprawie. Zaznaczyć również trzeba, że strona ponownie została wezwana o złożenie dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową oraz o dane o stanie rodzinnym. Wezwanie to, poza wskazaniem na podobne dochody, jednak już bez określenia ich wysokości, nie zostało przez skarżącego wykonane. Nadal zatem Sąd - poza fragmentarycznymi informacjami, udzielonymi w mniejszym, niż poprzednio zakresie – nie ma dostatecznej wiedzy, aby ocenić, czy skarżący znajduje się w takiej sytuacji, że udzielenie mu prawa pomocy w zakresie częściowym jest zasadne. Wobec powyższego uznając, że skarżący nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 27 czerwca 2013 r. , Sąd stosownie do art. 165 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.