II SA/Bd 1092/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz adwokata B. H. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją znak [...] r. działający z upoważnienia Starosty [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] orzekł o umieszczeniu M. K. w Domu Pomocy Społecznej dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie w [...]. Decyzją z dnia [...] wydaną na skutek odwołania wniesionego przez B. K. (matkę M. K.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 114/12 stwierdził nieważność w/w decyzji z uwagi na to, że została ona wydana przez niewłaściwy miejscowo organ. Dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania B. K. od w/w decyzji z dnia 22 sierpnia 2011 r. działającego z upoważnienia Starosty Inowrocławskiego Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Inowrocławiu orzekło o utrzymaniu jej w mocy. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła B. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 834/12 stwierdził nieważność decyzji SKO w [...] z [...]. Sąd powołując się na art. 127 § 1 kpa wskazał, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji, odwołanie służy stronie (...). Stroną postępowania przed organem I instancji był jedynie M. K., natomiast jego matka - B. K. takiego przymiotu nie posiadała. Decyzja organu I instancji kształtowała jedynie sytuację prawną M. K., natomiast w żaden sposób nie odnosiła się do skarżącej. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niewątpliwie zatem skarżąca nie była stroną postępowania. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżąca występowała jako pełnomocnik syna lub jego przedstawiciel ustawowy. M. K. jest osobą pełnoletnią i brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o jego ewentualnym ubezwłasnowolnieniu lub innym ograniczeniu jego zdolności do czynności prawnych i ewentualnym mogącym z tego wynikać uprawnieniu skarżącej do występowania w imieniu syna. W tych okolicznościach zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. art. 127 § 1 kpa, poprzez rozpatrzenie odwołania osoby nie będącej stroną. W związku z tym stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ppsa sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z [...]r. Kierując się stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku z 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 834/13, postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji z [...] r. o umieszczeniu M. K. w DPS w [...]. W uzasadnieniu organ podkreślił, że B. K. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie umieszczenia uczestnika postępowania M. K. w DPS. Stroną jest M. K.. Świadczenie z pomocy społecznej jest ściśle związane z podmiotem, na rzecz którego jest przyznawane, gdyż dotyczy osoby uprawnionego. Zgodnie z wnioskiem Prokuratora Okręgowego w [...] (z udziałem M. K. _ o umieszczenie uczestnika postępowania M. K. w domu pomocy społecznej, Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem sygn. akt III RNs 42/10 z dnia 20 lipca 2010 r., wyraził zgodę, w imieniu M. K. na umieszczenie w domu pomocy społecznej. W sytuacji, gdy prawo do świadczenia w postaci umieszczenia w domu pomocy społecznej jest ściśle związane z osobą uprawnionego - M. K., to on jest stroną tego postępowania i posiada zdolność do złożenia odwołania od decyzji do niego kierowanej. Kolegium stwierdziło, iż wnosząca odwołanie nie posiada interesu prawnego bowiem według przepisów prawa materialnego nie jest stroną stosunku materialnoprawnego. Prowadzi to do uznania, że odwołanie jest pozbawione usprawiedliwionych podstaw. W skardze do Sądu B. K. podała, że nie wyraża zgody na umieszczenie syna w DPS, gdyż syn "odwołał podpis trwający ponad trzy miesiące w Szpitalu Psychiatrycznym i napisał zażalenie" oraz, że nie wyraża zgody na umieszczenie w DPS. Ponadto skarżąca podkreśliła, że dostarczyła zaświadczenie lekarskie, że może sprawować opiekę nad synem. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając niniejszą sprawę trzeba też zauważyć, że jest ona prowadzona po wyroku WSA z 29 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 834/12, który jest prawomocny, co oznacza konieczność respektowania oceny prawnej zawartej w tym wyroku. Zgodnie art. 153 Ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Artykuł 153 Ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). We wskazanym wyroku Sądu jednoznacznie ocenił, że skarżącej nie przysługuje status strony w rozpoznawanej sprawie. W tych okolicznościach organ był związany tym ustaleniem i nie mógł prowadzić własnych ustaleń w przedstawionym zakresie co implikowało konieczność uwzględnienia wyrażonej oceny prawnej. W tych zatem okolicznościach organ mógł zastosować przepisy art. 134 kpa, gdyż nie dokonał własnych ustaleń w zakresie oceny czy skarżąca ma interes prawny we wniesieniu odwołania a tym samym czy przysługuje jej status strony. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji z [...] r. W skardze powołuje się na "odwołanie podpisu trwające ponad 3 miesiące" złożone przez syna w dniu 16 lutego 2011 r. Samo zestawienie dat nie pozwala na przyjęcie, że pismo syna z 16 lutego 2011 r. mogłoby być potraktowane jako jego odwołanie od decyzji z [...] r. Ponadto przedmiotem rozstrzygnięcia organu jest ocena czy skarżącej przysługuje status strony w sprawie umieszczenia pełnoletniego syna w DPS. W tym względzie organ przedstawił prawidłowe stanowisko, mając przy tym na uwadze konieczność uwzględnienia oceny wyrażonej przez WSA w cytowanym wyroku. W tych okolicznościach zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania nie narusza przepisów prawa i stosownie do art. 151 ppsa sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ppsa.