II SA/Bd 1117/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2013r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] z upoważnienia Wójta Gminy C. Kierownik GOPS w C., po rozpoznaniu wniosku A. K., na podstawie art. 17 ust.1, art. 20, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) oraz § 1, 6, 8 – 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2011 r. Nr 298, poz. 1769) nie przyznał prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad S. K.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zaistniała określona w art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie A. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie spokrewnionej, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, a jak wynika z dokumentów będących w posiadaniu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z siedzibą w M. wnioskodawczyni nie jest spokrewniona w linie prostej ze S. K. i nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem S. K.. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. K. zarzucając Wójtowi uchybienie proceduralne poprzez niepoinformowanie go o niekorzystnej decyzji. Kolejnym pismem, uzupełniając odwołanie zarzucił Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. złą interpretację przepisów prawa, które muszą uwzględniać jego sytuację życiową. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., na podstawie art. 134 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 89, poz. 1071) stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że S. K. nie jest stroną postępowania w sprawie, gdyż nie posiada interesu prawnego. Składający odwołanie nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w przedmiotowej sprawie posiada tylko interes faktyczny. S. K. w skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazał, iż nieuwzględniono argumentów merytorycznych zawartych w odwołaniu, w którym wskazywał naruszenie prawa i złą jego interpretację przez Wójta Gminy C.. Jednocześnie skarżący stwierdził, że jeżeli odwołanie A. K. jest zasadne to prosi o umorzenie jego skargi do sądu. W dalszych pismach skarżący podkreślił, że sprawa dotyczy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla jego opiekuna faktycznego. A. K. prowadzi gospodarstwo domowe męża rolnika w czasie nienormowanym opłacając składkę ubezpieczenia rolniczego. Z tego powodu nie odpowiada stosunkowi pracy. Skarżący podkreślił, że z korespondencji z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej wynika, że ma prawo do usług opiekuńczych. W jego ocenie w jego sytuacji życiowej z powodu samotności i brak rodziny, a także zaufanie do opiekuna stabilizujące jego chorobę psychiczna – schizofrenię odpowiada art. 17 ust. 1a ustawy. Jako podlegający opiece legitymuje się bowiem orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, popierając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.")., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Sąd administracyjny nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu administracyjnego. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. stwierdzające niedopuszczalność odwołania S. K. wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 200 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm., powoływanej dalej jako "K.p.a."). Jest to zatem rozstrzygnięcie o charakterze formalnym. Wbrew oczekiwaniu skarżącego sąd administracyjny orzekając w niniejszej sprawie nie może zatem rozstrzygać o zasadności żądania A. K. przyznania jej spornego świadczenia, a nie tym bardziej zastąpić organów administracji w rozstrzygnięciu tej sprawy administracyjnej. Rzeczą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest wyłącznie dokonanie oceny czy organ odwoławczy zgodnie z obowiązującymi przepisami uznał, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie przyznania A. K. świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem nad nim, jak twierdzi skarzący, faktycznej opieki. Zagadnienie niedopuszczalności odwołania rozpatrywać należy w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy K.p.a. lub przepisy szczególne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych" (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381). W myśl art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Jednoznacznie wskazano więc, że prawo do wniesienia odwołania przysługuje stronie postępowania. Uznać więc należy za niedopuszczalne odwołanie wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania administracyjnego w myśl art. 28 K.p.a. Przepis ten wskazuje, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynność organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wedle powyższego przyjąć trzeba, że stroną w postępowaniu odwoławczym może być nie tylko osoba, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w charakterze strony, ale również osoba, która nie brała udziału w tym postępowaniu, jednak mogła brać w nim udział, jeśli postępowanie dotyczyło jej interesu prawnego lub faktycznego. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny wyraża więc w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. W świetle powyższego rozważyć należy, czy wnoszący odwołanie S. K. był osobą legitymizowaną w niniejszej sprawie własnym interesem prawnym lub obowiązkiem. Przedmiotem odwołania skarżącego była decyzja Wójta Gminy C. (wydana z upoważnienia przez Kierownika GOPS w C.) o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego A..K. w związku z opieką nad S. K.. Wydana ona została na podstawie art. 17 ust 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992). Przepis ten stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1) opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle powołanych wyżej przepisów uznać należy, iż stroną postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest osobą, która domaga się przyznania tego świadczenia od właściwego organu administracji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie jedyną osobą legitymowaną do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji była wnioskodawczyni A. K.. Również treść odwołania nie wskazuje, aby S. K. powoływał się na posiadanie własnego interesu prawnego. Odwołanie koncentruje się głównie wokół argumentacji podważającej zasadność rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Sąd w pełni podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., iż wnoszący odwołanie, S. K. posiadał jedynie interes faktyczny w odwołaniu się od decyzji organu I instancji i w świetle art. 28 K.p.a. nie można uznać go za stronę postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.