II SA/Bd 1139/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi I.Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. o numerze [...], Burmistrz M., na podstawie art. 111 § 1 i § 1 b ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) z urzędu sprostował decyzję Burmistrza M. z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] poprzez zmianę zapisu znajdującego się na stronie 2 wiersz 14 w części "uzasadnienie" o treści: "sporządził opinię z dnia [...] stycznia 2015 r." na "sporządził opinię z dnia [...] stycznia 2013 r." Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła I. Ś. wskazując, że organ przywołał błędną podstawę prawną, błąd bowiem, według odwołującej się, powinien podlegać sprostowaniu na podstawie art. 113 § 1 kpa. Wydanie postanowienia na podstawie art. 111 § 1 i § 1 b kpa, zdaniem odwołującej się, zmienia kwalifikację postanowienia zarówno w treści, jak i w terminie do wydania postanowienia, a także terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 113 § 1 i § 3 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium podzieliło twierdzenie skarżącej, że prawidłową podstawę prawną postanowienia pierwszej instancji mógł stanowić jedynie art. 113 § 1 kpa wskazując, że powołanie nieprawidłowej podstawy prawnej spowodowało również niewłaściwe pouczenie o braku możliwości wniesienia zażalenia. Jednocześnie Kolegium uznało, że powyższy błąd nie miał wpływu na wynik sprawy rozstrzygniętej decyzją, w związku z czym brak jest przesłanki do uchylenia postanowienia. Skargę na postanowienie drugiej instancji wniosła I. Ś. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art.138 § 1, art.6, art.7, art.8, art.9, art.77 § 1, art.107 § 3, art.124 i art.139 kpa, w związku z art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U.2001.79.856 ze zmianami). Skarżąca opisała przebieg postępowania wszczętego z jej wniosku z dnia [...] lutego 2011r. w sprawie rozgraniczenia dwóch nieruchomości położonych w miejscowości G. koło M. Zarzuciła naruszenie przez Burmistrza M. w wydanej w tym postanowieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] przepisów: art.33 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2010.193.1287) w związku z art.52 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz.U.2015.520), § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U.1999.45.453 ze zm.) oraz art.7, art.10 i art.77 § 1 kpa. Skarżąca podniosła, iż wniosła o sprostowanie bądź uzupełnienie powyższej decyzji co do środków odwoławczych od niej przysługujących. W dniu [...] maja 2015r. Burmistrz Mogilna wydał postanowienie nr [...], w którym stwierdził błąd pisarski, prostując decyzję z dnia [...] kwietnia 2015r. w zakresie możliwości odwołania od decyzji. Skarżąca podkreśliła, że nie składała wniosku o sprostowanie błędu pisarskiego odnośnie nieprawidłowej daty, w której opinię wydał geodeta. Podniosła również, że opinia geodety z dnia [...] stycznia 2013r. wydana została przez geodetę bez uprawnień oraz bez upoważnienia. Skarżąca podniosła, że decyzję Burmistrza M. z dnia [...] kwietnia 2015r. [...] odebrała dnia [...] maja 2015r., postanowienie z dnia [...] czerwca 2015r. [...] organ wysłał do niej dnia [...] czerwca 2015r. Naruszenie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji ma wpływ na rozstrzygnięcie już wniesionego odwołania skarżącej z dnia [...] czerwca 2015r. od decyzji Burmistrza M. z dnia [...] kwietnia 2015r. [...], nie rozstrzygniętego do chwili wniesienia skargi. Skarżąca zarzuciła również organowi pierwszej instancji, że nie skorzystał z trybu autokontroli, mimo iż uznał zarzuty skarżącej zawarte w zażaleniu na postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. za słuszne. Organowi drugiej instancji natomiast skarżąca zarzuciła, że nie uwzględnił zarzutów skarżącej zawartych w piśmie stanowiącym uzasadnienie jej zażalenia. Wskazała ponadto, że argumentacja SKO odnośnie braku przesłanki do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji z powodu realnie istniejącej, mimo iż nie przywołanej, podstawy prawnej cechuje się brakiem logiki. Skarżąca podniosła również okoliczność pominięcia przez Kolegium fakt naruszenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. z powodu wydania postanowienia o sprostowaniu. Wskazała również na rozbieżność stron stanowiących adresatów decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. oraz postanowienia z dnia [...] czerwca 2015r. i postanowienia z dnia [...] lipca 2015r. Skarżąca wskazała wreszcie, że utrzymując w mocy postanowienie pierwszej instancji, kolegium akceptuje pośrednio opinię geodety z dnia [...] stycznia 2013r., która to opinia, zdaniem skarżącej, wydana została przez geodetę nieposiadającego stosownych uprawnień i działającego bez upoważnienia Burmistrza M. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jego podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270)- dalej jako: "p.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2015r. nr [...], utrzymujące w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa w zw. art. 113 §1 kpa, postanowienie Burmistrza M. z dnia [...] czerwca 2015r. znak [...] w przedmiocie sprostowania błędu pisarskiego w decyzji Burmistrza M. z dnia [...] kwietnia 2015. znak: [...]. Na stronie 2 w wierszu 14 uzasadnienia powyższej decyzji zapisano: "sporządził opinię z dnia [...] stycznia 2015r.", zamiast treści: "sporządził opinię z dnia [...] stycznia 2013r. "Akta administracyjne sprawy potwierdzają zasadność dokonania przez organ sprostowania powyższego błędu pisarskiego. Sąd kontrolując prawidłowość wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015r. dostrzega ,że powołana podstawa prawna – art. 111§ 1 i § 1b kpa nie odpowiada treści wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 111§ 1 kpa strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Natomiast art. 111 § 1b kpa stanowi, że uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Oceniając jednak treść rozstrzygnięcia postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że znajduje ono umocowanie w art. 113 § 1 kpa, który to przepis stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Powyższy przepis upoważnia organ do działania z urzędu o ile wystąpią przy wydawaniu decyzji błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. W ocenie Sądu charakter popełnionego błędu co do daty wskazanej w decyzji należy traktować jako błąd pisarski. Sprostowanie dokonane przez organ I instancji w rozstrzygnięciu precyzyjnie opisuje dokonaną korektę błędu pisarskiego. Ustawodawca przewidując możliwość prostowania błędów pisarskich, rachunkowych, niedokładności oraz innych oczywistych omyłek, nie wskazuje ustawowej definicji tych pojęć. W związku z tym, stosując przepis art. 113 § 1 kpa, należy mieć na uwadze ich potoczne znaczenie. W orzecznictwie sądowym przyjęto następujące znaczenia tych pojęć: - błąd pisarski to widoczne wbrew zamierzeniu władzy niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, - inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władze, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. - omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów, czy - daty. Oczywistość błędu w rozumieniu analizowanego przepisu winna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Zatem jedną z przesłanek dopuszczalności zastosowania art. 113 §1 k.p.a. jest oczywistość stwierdzonego błędu czy omyłki. Kolejnym kryterium jest wpływ sprostowania na treść rozstrzygnięcia. Jest bezspornym, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. W tej formie nie jest możliwe tego rodzaju ingerowanie w treść aktu administracyjnego, które co do zasady mogłoby się przyczynić do zmiany rozstrzygnięcia w sposób odbiegający od zawartego w akcie. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego (tak NSA w wyroku z dnia 30 września 2008 r. w sprawie I OSK 1502/07, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 września 2008r. w sprawie II FSK 943/07). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla w swoich orzeczeniach konieczność zindywidualizowanego badania w każdej rozpatrywanej sprawie, czy mamy do czynienia z niewątpliwym błędem pisarskim czy omyłką. NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 maja 2008r. w sprawie I FSK 732/07 stwierdził, że to, co może być uznane za oczywiste w jednym układzie stosunków faktycznych, może tę cechę stracić, gdy układ ów ulega zmianie, choćby w relatywnie niewielkim stopniu. Pojęcie "oczywistej omyłki" ma wszak charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji. Spostrzeżenie to potwierdzają orzeczenia, które dopuszczają sprostowanie uchybień w zakresie oznaczenia strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 1463/03, zbiór orzeczeń LEX nr 158425), czy wskazania nazwisk sędziów wydających wyrok (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2000 r., sygn. akt I PKN 476/99, OSNP 2001, nr 16, poz. 515) lub organu uczestniczącego w podjęciu aktu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2000r., sygn. akt SA 1034/99, zbiór orzeczeń LEX nr 55311). W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Natomiast oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu przepisu art. 113 § 1 k.p.a. to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie względnie dodanie jakiegoś wyrazu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt II OSK 777/13 – Lex nr 1588216 oraz z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt II OSK 940/11 – Lex nr 1252239). W wyroku z dnia 14 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1857/13 (Lex nr 1733773) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że przez "błąd" należy rozumieć niezgodność z regułami pisania, liczenia, wymowy. Chodzi więc o błędy ortograficzne, maszynowe, zecerskie. Omyłka musi być widoczna w samej treści orzeczenia lub uzasadnienia, a więc polegać np. na niezamierzonym użyciu wyrazu, widocznie mylnej pisowni, błędzie gramatycznym, a w przypadku błędu rachunkowego oczywistym błędnym działaniu matematycznym. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, wskazanie w decyzji dziennej daty z błędem roku "2015" zamiast "2013", należy w tej konkretnej sprawie do błędu, który w ocenie sądu spełnia kryteria zezwalające na jego sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. W tej konkretnej sytuacji – błąd w treści uzasadnienia podanego roku w sytuacji, gdy w aktach znajduje się opinia biegłego z prawidłowo oznaczoną datą a jej prawidłowość potwierdzają też inne dokumenty, można mówić o takim błędzie pisarskim, polegającym na pominięciu wyrazu (liczby) omyłce, który jest błędem oczywistym i podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. (teczka Nr 6, str. 540-542 akt administracyjnych) W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z takim stanem faktycznym, w którym istnieją poważne wątpliwości co do sprostowanej daty, co uniemożliwiałoby jej sprostowanie. Trafnie też w ocenie Sądu organ w tej sprawie wydał postanowienie o sprostowaniu, skoro błąd pisarski polegał na posłużenie się cyfra 5 zamiast 3 w przywołaniu roku w dacie opinii. Nie wydaje się, że sprostowany błąd mógł powodować dla ich adresata negatywne skutki prawne, mógł mieć wpływ na ustalenia stanu faktycznego, czy stanu prawnego. Strona skarżąca tego zarzutu nie uzasadniła w przekonujący sposób. W ocenie Sądu, drugie z kryteriów zastosowania art. 113 k.p.a. – brak negatywnych skutków sprostowania dla strony – zostało spełnione. Tak więc w tej indywidualnej sprawie, w tym stanie faktycznym, organ trafnie przyjął, że błędne określenie roku w dacie wydania opinii można było zakwalifikować jako błąd pisarski podlegający sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Wadliwie przywołana przez organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015r. podstawa art. 111 § 1 i § 1b kpa nie ma wpływu na wynik sprawy. Organ II instancji w postanowieniu z dnia [...] lipca 2015r. konwalidował to uchybienie powołując prawidłowa podstawę rozstrzygnięcia jaką był art. 113 § 1pkt 1 kpa, a do czego był uprawniony na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Rolą organu II instancji jest nie tylko rozpoznanie odwołania ale podkreśla się, że mimo brzmienia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ ten nie zatwierdza postanowienia organu I instancji. Przepis art. 138 k.p.a. realizując zasadę dwuinstancyjności ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym – co do zasady – jako postępowanie merytoryczne. Istota tej zasady polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej sprawy wyznaczonej treścią decyzji administracyjnej. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak postanowienie organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniem organu I instancji (zob. T. Woś, J. Zimmerman – glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1986 r., sygn. III AZP 11/86 – Państwo i Prawo 1989, z. 8, str. 147). Wynik postępowania organu odwoławczego nie sprowadza się do oddalenia odwołania bądź uznania tego środka za uzasadniony (zob. G. Łaszczyca w tezie 1 do art. 138 [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II – Lex 2010). Zwrot zastosowany w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Ten skrót myślowy (techniczny) oznacza zatem, iż organ II instancji w wyniku swojego postępowania w sprawie doszedł do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji (J. Zimmerman – glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95 – Orzecznictwo Sądów Polskich 1997, z. 4, poz. 83. Reasumując, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza norm obowiązującego prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze nie mogły skutecznie podważyć jego legalności, sąd zobligowany był oddalić skargę. Mając powyższe na względzie sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.