II SA/Bd 1150/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-03-02

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu, wydane na podstawie art. 753 § 1 KPC, może być traktowane jako świadczenie alimentacyjne w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, które należy wliczyć do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu, wydane na podstawie art. 753 § 1 KPC, nie jest świadczeniem alimentacyjnym w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, które należy wliczać do dochodu rodziny. Ponadto, informacja o wydaniu takiego postanowienia nie stanowiła wystarczającej podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ nie była dowodem materialnym istniejącym w dniu wydania pierwotnej decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji, w trybie wznowienia postępowania, uchylił poprzednie decyzje i odmówił przyznania świadczeń, wliczając do dochodu rodziny kwoty zabezpieczenia alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że do dochodu należy zaliczyć alimenty zasądzone wyrokiem rozwodowym. Skarżąca kwestionowała prawidłowość wliczania do dochodu kwot zabezpieczenia alimentacyjnego oraz podstawy wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] oraz postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie wznowienia postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie wznowienia postępowania, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz radcy prawnego I. W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] Burmistrz M. i Gminy N. nad N. , działając na podstawie art. 3 pkt 1 lit. c, oraz pkt 2, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 5 i 6, art. 20 ust. 3, art. 32, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia [...] listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 114), art. 104, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), uchylił w całości decyzję Nr [...].JR z dnia [...].02.2013 r. zmienioną decyzją nr M. z dnia [...].09.2013 r. oraz odmówił przyznania na okres od [...].02.2013 r. do [...].10.2013 r. następujących świadczeń: 1. zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat, wnioskowany na I. S. w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od [...].02.2013 r. do [...].10.2013 r., 2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, wnioskowany na I. S. w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od [...].02.2013 r. do [...].10.2013 r., 3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014, wnioskowany na I. S., w kwocie [...]zł jednorazowo. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].05.2015 r. do Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. nad N. wpłynęło pismo z Sądu Okręgowego X Wydział Cywilny Rodzinny w B. (sygn. akt. X C 1879/10) informujące o wydaniu przez sąd postanowienia o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu, na mocy którego przyznano alimenty od [...] lutego 2011 r. w kwocie [...]zł na syna I. S., do czasu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Z posiadanej przez organ dokumentacji wynikało, iż wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] stycznia 2013 r. Organ I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych do dochodu rodziny wlicza się m.in. alimenty na rzecz dzieci w związku z czym uznał za konieczne ponowne przeliczenie dochodów rodziny w okresie zasiłkowym trwającym od [...].02.2013 r. do [...].10.2013 r. (rokiem bazowym dla przeliczenia dochodów był 2011 r.). Wskazano, że zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...].01.2013 r. dochód zainteresowanej w roku 2011 wynosił [...] zł, gdzie składki na ubezpieczenie społeczne oraz podatek wynosiły [...] zł, a z oświadczenia z dnia [...].02.2013 r. wynikało, iż w roku 2011 wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła [...] zł, a dochody te wynikają z pobieranej przez stronę renty, gdzie czas jej pobierania obejmuje cały 2011 r. i trwał do chwili złożenia wniosku o ustalenie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Z ponownie dokonanego przeliczenia zdaniem organu wynikało, iż dochód wyniósł [...] zł (tj. [...] zł dochodu – [...] zł składka zdrowotna), zaś kwota otrzymanego w 2011 r. zabezpieczenia alimentacyjnego wyniosła [...] zł (zaliczka przyznana od [...].02.2011 r. w kwocie [...]zł miesięcznie). W całkowitym rozrachunku w ocenie organu wynikało, iż roczny dochód rodziny wyniósł [...] zł co w podziale na 12 miesięcy oraz 2 osoby w rodzinie wyniosło [...] zł. Kwota ta przekracza kwotę [...]zł o [...] zł, która jest niższa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego tj. [...] zł. Jednakże nie można przyznać zasiłku, gdyż w poprzednim okresie zasiłkowym zainteresowana nie była uprawniona do pobierania ww. świadczeń. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wskazała, iż w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretowano art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który do dochodu zalicza między innymi "alimenty na rzecz dzieci". W ocenie strony do tego typu świadczeń należą alimenty zasądzone wyrokiem lub ugodą; nie są nimi natomiast świadczenia otrzymywane w ramach wskazanego przez Sąd Okręgowy postanowienia, które wydane zostało w oparciu o stosowne przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności art. 753 § 1. Odwołująca się podniosła, że otrzymywana w ten sposób kwota jest co do zasady i taką była w jej przypadku, li tylko gwarancją zabezpieczenia podstawowych potrzeb w chwili, gdy małżeństwo stron nie zostało jeszcze rozwiązane, a każdy z małżonków winien przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny. Zwróciła również uwagę, że o przyznanie świadczenia wystąpiła dopiero po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego, to jest po dniu [...] stycznia 2013 r. i dlatego nie może być mowy o ukrywaniu dochodów, gdyż kwota zabezpieczenia obowiązywała w trakcie trwania małżeństwa, a więc nie była świadczeniem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i pozostawienie w mocy decyzji, orzeczeniem tym uchylonych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium zwróciło uwagę, że w dniu [...] lutego 2013 r. zainteresowana złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Do wniosku dołączyła zaświadczenie z urzędu skarbowego o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z którego wynika, że w roku podatkowym 2011 jej dochód wyniósł [...] zł. Jako kolejny załącznik przedstawiła oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zgodnie z którym w roku kalendarzowym 2011 wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła [...] zł. Strona przedłożyła również wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt X C 1879/10, którym m.in. orzeczono jej rozwód oraz zasądzono alimenty na rzecz małoletniego I. S. w kwocie [...]zł miesięcznie oraz alimenty na jej rzecz w kwocie [...]zł miesięcznie. W oparciu o takie dowody organ wyliczył, że dochód wyniósł [...] zł (8694,38 zł - [...] zł), która to kwota podzielona przez 12 miesięcy i następnie podzielona przez 2 osoby dała kwotę [...]zł na osobę miesięcznie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, zasiłek rodzinny przysługiwał osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się, nie przekraczał kwoty [...]zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł. Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie był uprawniony doliczyć do dochodów alimentów uzyskanych przez stronę na swoją rzecz i rzecz syna w oparciu o załączony wyrok z dnia [...] listopada 2013 r. z uwagi na przepis art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, albowiem alimenty nie są wymienione jako dochód uzyskany w art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże Kolegium zauważyło, że organ I instancji prawidłowo i słusznie wznowił postępowanie w niniejszej sprawie, gdy wpłynęło pismo Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] maja 2015 r. informujące, iż sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu, z dnia [...] lutego 2011 r. przyznając alimenty na rzecz pozwanej w kwocie [...]zł i na rzecz małoletniego Igora w kwocie [...]zł począwszy od [...] lutego 2011 r. do uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Wyrok rozwodowy stał się prawomocny z upływem dnia [...] stycznia 2013 r. W aktach sprawy znajduje się również wyrok Sądu Rejonowego w N. nad N. z dnia [...] września 2013 r. zasądzający rentę alimentacyjną na rzecz małoletniego I. S. w kwocie [...]zł oraz na rzecz powódki M. S. w kwocie [...]zł począwszy od [...] lipca 2010 r. do [...] stycznia 2011 r., lecz tymi dokumentami w dniu wydawania pierwotnej decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ nie dysponował. W związku z tym po ich otrzymaniu był uprawniony i obowiązany do wznowienia postępowania, gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Kolegium zauważyło również, że na podstawie ww. dokumentów we wznowionym postępowaniu organ uchylając dotychczasową decyzję i odmawiając stronie przyznania świadczeń rodzinnych, wziął pod uwagę, obliczając dochód wyłącznie alimenty na rzecz syna w kwocie [...]zł (tj. [...] zł x 11 miesięcy - przyznane od [...] lutego 2011 r.), co jest zgodne z art. 3 pkt 1 c ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż w świetle jego brzmienia ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób alimenty na rzecz dzieci. Ponowne przeliczenie dochodu, który wyniósł [...] zł na osobę (8.800 zł + [...] zł = [...] zł: 12 m-cy = [...] zł: 2 osoby = [...] zł), potwierdziło przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia, które na dzień wydania decyzji wynosiło [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji nieprawidłowo poprzestał na ustalaniu dochodu wyłącznie w oparciu o dochody strony z tytułu renty oraz alimentów na syna, gdyż w niniejszej sprawie do dochodu powinien również zaliczyć alimenty otrzymywane przez zainteresowaną, ponieważ zgodnie z art. 3 pkt 1 c ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniem podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochody, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a i b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są: alimenty na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, na rzecz innych osób, niż wymienione w lit. a, otrzymane na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie [...] zł. W związku z tym w ocenie Kolegium również alimenty na rzecz strony należy w niniejszej sprawie zaliczyć do dochodu i co za tym idzie prawidłowe wyliczenie dochodu daje kwotę [...]zł na osobę (7.911,84 zł + [...] zł + [...] zł = [...] zł : 12 m-cy = [...] zł : 2 osoby = [...] zł. Natomiast z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż alimenty były przyznane i jak należy domniemywać z pism byłego małżonka strony, płacone, w związku z czym w ocenie organu odwoławczego argumentacja przedstawiona w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie, podobnie jak przedstawiony zarzut błędnej interpretacji art. 3 pkt 1 lit. c przez organ I instancji. W skardze do sądu M. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i pozostawienie w mocy decyzji, orzeczeniem tym uchylonych i analogicznie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała, iż w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretowano art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który do dochodu zalicza między innymi "alimenty na rzecz dzieci". W ocenie strony do tego typu świadczeń należą alimenty zasądzone wyrokiem lub ugodą; nie są nimi natomiast świadczenia otrzymywane w ramach wskazanego przez Sąd Okręgowy postanowienia, które wydane zostało w oparciu o stosowne przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności art. 753 § 1. Skarżąca podniosła, że otrzymywana w ten sposób kwota jest co do zasady i taką była w jej przypadku, li tylko gwarancją zabezpieczenia podstawowych potrzeb w chwili, gdy małżeństwo stron nie zostało jeszcze rozwiązane, a każdy z małżonków winien przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny. Zwróciła również uwagę, że o przyznanie świadczenia wystąpiła dopiero po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego, to jest po dniu [...] stycznia 2013 r. i dlatego nie może być mowy o ukrywaniu dochodów, gdyż kwota zabezpieczenia obowiązywała w trakcie trwania małżeństwa, a więc nie była świadczeniem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Nr [...].J. r. zmienionej decyzją Nr M..S.. z [...].09.2013 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego z dodatkami. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością określoną przepisach K.p.a. Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z kolei, stosownie do art. 151.§ 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (pkt 1), albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (pkt 2). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż organ uchylił wymienione decyzje i odmówił przyznanie zasiłku rodzinnego z dodatkami. Wskazać należy, że skoro w wyniku wznowienia postępowania może zapaść decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty, to przedmiot sprawy prowadzonej w trybie wznowienia postępowania jest tożsamy z przedmiotem sprawy prowadzonej w trybie zwykłym, a sposób rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, którego wznowione postępowanie dotyczy nie rzutuje na zakres sprawy administracyjnej załatwianej "ponownie" w wyniku wznowienia postępowania. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi który wydał decyzję. W uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ odwołał się do uzyskanej informacji, że w trakcie trwania rozprawy rozwodowej Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia wnioskodawczyni roszczeń alimentacyjnych na rzecz syna Igora w kwocie [...]zł miesięcznie i następnie wyrokiem Sądu Rejonowego Wydziału w N. n/ N. sygn. akt VII RC 1/13 zasądził spłatę alimentów w kwocie [...]zł miesięcznie począwszy od [...].07.2010 r. do [...].01.2011 r. Organ zobowiązał wnioskodawczynię do dostarczenia dokumentów oraz wystąpienia do Sądu Okręgowo w B. o udzielenie informacji w jakiej kwocie i na jaki okres Sąd udzielił zabezpieczenia alimentacyjnego na syna Igora w czasie trwania sprawy rozwodowej zakończonej wyrokiem z [...].11.2012 r. Z Sądu Okręgowego organ uzyskał odpis wyroku rozwodowego w sprawie o sygn. akt X C 1879/10 i informację, że [...].02.2011 wydano postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na rzecz syna w kwocie [...]zł i na rzecz zainteresowanej w kwocie [...]zł na czas trwania procesu od 1.02. 2011 r. Na podstawie tych dokumentów uchylono decyzję z [...].02.2013 r. zmienioną decyzją z [...].09.2013 r. w całości i orzeczono o odmowie przyznania świadczeń w okresie od dnia [...].02.2013 do [...].10.2013 r. W aktach sprawy znajduje się odpis sentencji wyroku z [...].09.2013 r. zasądzającego alimenty od [...].07.2010 – [...].01.2011 r. w sprawie o sygn. akt VII RC 1/13, fragment uzasadnienia w sprawie zażalenia na postanowienie o zabezpieczeniu w sprawie o opuszczenie lokalu oraz sentencja wyroku rozwodowego z [...].11.2012 r. wraz z uzasadnieniem (sygn. akt X C 1879/10) Należy zatem stwierdzić, że organ nie dysponował orzeczeniem (postanowieniem sądu) o zabezpieczeniu roszczeń alimentacyjnych lecz jedynie informacją na ten temat. Informacja o wydaniu postanowienia Sądu jest informacją o dowodzie a nie dowodem. Nie może też być oceniana jako okoliczność faktyczna, gdyż orzeczenie Sądu wywołuje skutki przede wszystkim w sferze prawnej i jest dowodem o charakterze materialnym. W tych okolicznościach należy uznać, że oparcie się na informacji o dowodzie nie dawało podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 ust. 5. Organ I instancji do dochodu wliczył zaliczki alimentacyjne przyznane na podstawie cytowanego postanowienia. Zaliczki były przyznawane w trakcie trwania postępowania rozwodowego. Nie doszło jeszcze do wydania orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa. Pojawia się zatem wątpliwość dotycząca ustalenia liczby członków rodziny na potrzeby badania kryterium dochodowego. Wydaje się, że postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2011 r. zostało wydane w oparciu o art. 27 ustawy z dnia [...] lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9 poz. 59 ze zm., w skrócie K.r.o.). Zgodnie z tym przepisem małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Obowiązek alimentacyjny przewidziany w tym przepisie powstaje przez zawarcie małżeństwa i gaśnie z chwilą jego ustania lub unieważnienia. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego już z samego charakteru świadczeń alimentacyjnych, w tym świadczeń z art. 27 K.r.o. wynika, że ich celem jest dostarczenie uprawnionemu środków do zaspokojenia jego bieżących potrzeb (por. wyrok SN z [...] lipca 2000r., sygn. III CKN 1015/00, LEX nr 51875). Charakter alimentacyjny w takim znaczeniu ma również nałożenie na drugiego małżonka obowiązku zaspokojenia potrzeb rodziny podczas trwania procesu. Wskazać należy, iż wystąpienie przez małżonka w postępowaniu rozwodowym z żądaniem nałożenia na drugiego małżonka obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny podczas trwania procesu rozwodowego jest równoznaczne z dochodzeniem roszczeń alimentacyjnych (por: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1992 r., sygn. III CZP 107/92, publ. OSNC 1993, Nr 5, poz. 73), a przyznane w tym postępowaniu świadczenie ma charakter alimentacyjny. W piśmiennictwie podkreśla się także, iż przedmiot unormowania zawartego tym przepisie jest pokrewny z przedmiotem uregulowań art. 128 - 140 K.r.o., dotyczących obowiązku alimentacyjnego, lecz ma szerszą treść od zwykłego obowiązku alimentacyjnego. Analogiczny jest charakter prawny obu obowiązków, ich znaczenie moralne i funkcja społeczna oraz, że pomimo istnienia pewnych różnic, obowiązek ustanowiony w art. 27 K.r.o. nie traci charakteru alimentacyjnego, a roszczenia oparte na tym przepisie stanowią roszczenia o charakterze alimentacyjnym i korzystają ze wszystkich przywilejów, jakie obowiązujące przepisy przewidują dla roszczeń z art. 128 i nast. K.r.o. (por. J. Ignatowicz, K. Piasecki, J. Pietrzykowski, J. Winiarz "Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem" pod. red. Janusza Pietrzykowskiego Wyd. Prawnicze W-wa 1990 r. str. 131-132). Organ natomiast nie dysponował takim orzeczeniem, gdyż nie wynika to z akt. Organ odwoławczy uznając prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji odnosił się do alimentów z wyroku rozwodowego z [...].11.2012 r. (choć wyrok ten nie był wskazany jako podstawa wznowienia). Utrzymując w mocy orzeczenie organu I instancji organ odwoławczy wskazał, że błędem organu I instancji było też pominięcie przy wyliczeniu dochodu alimentów na rzecz wnioskodawczyni. Organ odwoławczy słusznie co do zasady zakwestionował możliwość doliczenia do dochodów alimentów uzyskanych na syna a wynikających z wyroku z 22.11.2012 r. sygn. akt XC 1879/10, gdyż w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ten ustala się na podstawie dochodu, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, natomiast alimenty nie są wymienione jako dochód uzyskany w art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód z tytułu alimentów wynikających z tego orzeczenia nastąpił po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i jako dochód nie podlegający kwalifikacji jako dochód uzyskany w rozumieniu art. 3 pkt 24 nie mógł być zaliczony do dochodu w warunkach określonych w art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tych okolicznościach wadliwe było orzeczenie organu I instancji jak twierdzi organ odwoławczy. Należy raz jeszcze podkreślić, że organ I instancji nie doliczał alimentów z wyroku rozwodowego lecz kwoty zabezpieczenia alimentacyjnego, a ponadto wyrok rozwodowy nie był wskazany w postanowieniu jako podstawa wznowienia postanowienia. W odniesieniu zaś do decyzji organu odwoławczego, który powołał się na postanowienie z 24.02. 2011 r. o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu rozwodowego, oraz na prawomocny wyrok SR z [...].09.2013 r. zasądzający alimenty na rzecz syna Igora w kwocie [...]zł i na rzecz wnioskodawczyni w kwocie [...]zł od [...].07.2010 r. -31.01.2011 r., to należy wskazać, że w dniu wydania decyzji podlegającej wznowieniu tego wyroku Sądu jeszcze nie było. Decyzja była wydana [...].02.2013 r. Zmieniono ją [...].09.2013 r. a wyrok Sądu zasądzający alimenty wydano [...].09.2013 r. Wyrok ten nie spełniał kryteriów pozwalających na wznowienie postępowania w oparciu o to orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż dowód nie istniał w chwili wydania decyzji zatem nie mógł być on podstawą wznowienia postępowania. W tych okolicznościach wydane rozstrzygnięcia naruszają zarówno przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.) oraz powołany wcześniej art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji też przepisy prawa materialnego w przedmiocie spornych świadczeń, co skutkuje koniecznością uchylenia wyżej wymienionych aktów administracyjnych. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni zebrany materiał dowodowy oraz ewentualne podstawy do wznowienia postępowania, uwzględniając okoliczności, na które zwrócił uwagę Sąd, a przede wszystkim, jeśli organ wznawia postępowanie na podstawie określonego dowodu, to taki dowód powinien znaleźć się w aktach. Ponadto, stosownie do ujawnionego dowodu organ powinien właściwie ustalić okoliczności faktyczne w tym liczbę członków rodziny.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło