II SA/Bd 1151/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-03-02

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu rozwodowego, wydane na podstawie art. 753 § 1 KPC, może być traktowane jako świadczenie alimentacyjne w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, które należy wliczyć do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu rozwodowego, wydane na podstawie art. 753 § 1 KPC, ma charakter alimentacyjny i powinno być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego. Jednakże, samo uzyskanie informacji o wydaniu takiego postanowienia, bez posiadania jego odpisu, nie stanowi wystarczającej podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Organ I instancji uchylił poprzednią decyzję i odmówił przyznania świadczeń, wliczając do dochodu rodziny zabezpieczenie alimentacyjne przyznane na czas trwania procesu rozwodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że zabezpieczenie alimentacyjne powinno być wliczone do dochodu. Strona skarżąca kwestionowała włączenie tych świadczeń do dochodu, argumentując, że nie są to alimenty w rozumieniu ustawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie wznowienia postępowania, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata M. C. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...] Burmistrz M. i Gminy N. nad Notecią, działając na podstawie art. 3 pkt 1 lit. c, oraz pkt 2, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 5 i 6, art. 20 ust. 3, art. 32, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia [...] listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 114), art. 104, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), uchylił w całości decyzję Nr [...].JR z dnia [...].12.2013 r. oraz odmówił przyznania na okres od [...].11.2013 r. do [...].10.2014 r. następujących świadczeń: 1. zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat, wnioskowany na I. S. w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od [...].11.2013 r. do [...].10.2014 r., 2. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, wnioskowany na I. S. w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od [...].11.2013 r. do [...].10.2014 r., 3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2014/2015, wnioskowany na I. S., w kwocie [...]zł jednorazowo. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].05.2015 r. do Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. nad N. wpłynęło pismo z Sądu Okręgowego X Wydział Cywilny Rodzinny w B. (sygn. akt. X C 1879/10) informujące o wydaniu przez sąd postanowienia o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu, na mocy którego przyznano alimenty od [...] lutego 2011 r. w kwocie [...]zł na syna I. S., do czasu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Z posiadanej przez organ dokumentacji wynikało, iż wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] stycznia 2013 r. Organ I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych do dochodu rodziny wlicza się m.in. alimenty na rzecz dzieci w związku z czym uznał za konieczne ponowne przeliczenie dochodów rodziny w okresie zasiłkowym trwającym od [...].11.2013 r. do [...].10.2014 r. (rokiem bazowym dla przeliczenia dochodów był 2012 r.). Wskazano, że zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...].11.2013 r. dochód zainteresowanej w roku 2012 wynosił [...] zł, gdzie składki na ubezpieczenie społeczne oraz podatek wynosiły [...] zł, a z oświadczenia z dnia [...].11.2013 r. wynikało, iż w roku 2012 wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła [...] zł, a dochody te wynikają z pobieranej przez stronę renty, gdzie czas jej pobierania obejmuje cały 2012 r. i trwał do chwili złożenia wniosku o ustalenie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Z ponownie dokonanego przeliczenia zdaniem organu wynikało, iż dochód wyniósł [...] zł (tj. [...] zł dochodu - [...] zł składek zdrowotnych), zaś kwota otrzymanego w 2012 r. zabezpieczenia alimentacyjnego wyniosła [...] zł (zaliczka przyznana od [...].02.2011 r. do [...].01.2013 r. w kwocie [...]zł miesięcznie). Z całkowitego rozrachunku w ocenie organu wynikało, że roczny dochód rodziny wyniósł [...] zł co w podziale na 12 miesięcy oraz 2 osoby w rodzinie wyniosło [...] zł, lecz kwota ta przekracza kwotę [...]zł o [...] zł, co uniemożliwia przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2013/2014. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wskazała, iż w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretowano art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który do dochodu zalicza między innymi "alimenty na rzecz dzieci". W ocenie strony do tego typu świadczeń należą alimenty zasądzone wyrokiem lub ugodą; nie są nimi natomiast świadczenia otrzymywane w ramach wskazanego przez Sąd Okręgowy postanowienia, które wydane zostało w oparciu o stosowne przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności art. 753 § 1. Odwołująca się podniosła, że otrzymywana w ten sposób kwota jest co do zasady i taką była w jej przypadku, li tylko gwarancją zabezpieczenia podstawowych potrzeb w chwili, gdy małżeństwo stron nie zostało jeszcze rozwiązane, a każdy z małżonków winien przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny. Zwróciła również uwagę, że o przyznanie świadczenia wystąpiła dopiero po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego, to jest po dniu [...] stycznia 2013 r. i dlatego nie może być mowy o ukrywaniu dochodów, gdyż kwota zabezpieczenia obowiązywała w trakcie trwania małżeństwa, a więc nie była świadczeniem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i pozostawienie w mocy decyzji, orzeczeniem tym uchylonych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium zwróciło uwagę, że w dniu [...] listopada 2013 r. zainteresowana złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Do wniosku dołączyła zaświadczenie z urzędu skarbowego o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z którego wynika, że w roku podatkowym 2012 jej dochód wyniósł [...] zł. Jako kolejny załącznik przedstawiła oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zgodnie z którym w roku kalendarzowym 2012 wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła [...] zł. Strona przedłożyła również wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt X C 1879/10, którym m.in. orzeczono jej rozwód oraz zasądzono alimenty na rzecz małoletniego I. S. w kwocie [...]zł miesięcznie oraz alimenty na jej rzecz w kwocie [...]zł miesięcznie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, zasiłek rodzinny przysługiwał osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się, nie przekraczał kwoty [...]zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł. Jednakże Kolegium zauważyło, że organ I instancji prawidłowo i słusznie wznowił postępowanie w niniejszej sprawie, gdy wpłynęło pismo Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] maja 2015 r. informujące, iż sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu, z dnia [...] lutego 2011 r. przyznając alimenty na rzecz zainteresowanej w kwocie [...]zł i na rzecz małoletniego Igora w kwocie [...]zł począwszy od [...] lutego 2011 r. do uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Wyrok rozwodowy stał się prawomocny z upływem dnia [...] stycznia 2013 r. W aktach sprawy znajduje się również wyrok Sądu Rejonowego w N. nad N. z dnia [...] września 2013 r. zasądzający rentę alimentacyjną na rzecz małoletniego I. S. w kwocie [...]zł oraz na rzecz powódki M. S. w kwocie [...]zł począwszy od [...] lipca 2010 r. do [...] stycznia 2011 r., lecz tymi dokumentami w dniu wydawania pierwotnej decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ nie dysponował. W związku z tym po ich otrzymaniu był uprawniony i obowiązany do wznowienia postępowania, gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję,. Kolegium zauważyło również, że na podstawie ww. dokumentów we wznowionym postępowaniu organ uchylając dotychczasową decyzję i odmawiając stronie przyznania świadczeń rodzinnych, wziął pod uwagę, obliczając dochód wyłącznie alimenty na rzecz syna w kwocie [...]zł (tj. [...] zł x 12 miesięcy - przyznane od [...] lutego 2011 r.), co jest zgodne z art. 3 pkt 1 c ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż w świetle jego brzmienia ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób alimenty na rzecz dzieci. Ponowne przeliczenie dochodu, który wyniósł [...] zł na osobę (9.600 zł + [...] zł = [...] zł: 12 m-cy = [...] zł: 2 osoby = [...] zł), potwierdziło przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia, które na dzień wydania decyzji wynosiło [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji nieprawidłowo poprzestał na ustalaniu dochodu wyłącznie w oparciu o dochody strony z tytułu renty oraz alimentów na syna, gdyż w niniejszej sprawie do dochodu powinien również zaliczyć alimenty otrzymywane przez zainteresowaną, ponieważ zgodnie z art. 3 pkt 1 c ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniem podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochody, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a i b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są: alimenty na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, na rzecz innych osób, niż wymienione w lit. a, otrzymane na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie [...] zł. W związku z tym w ocenie Kolegium również alimenty na rzecz strony należy w niniejszej sprawie zaliczyć do dochodu i co za tym idzie prawidłowe wyliczenie dochodu daje kwotę [...]zł na osobę (9.600 zł + [...] zł + [...] zł = [...] zł : 12 m-cy = [...] zł : 2 osoby = [...] zł. Natomiast z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż alimenty były przyznane i jak należy domniemywać z pism byłego małżonka strony, płacone, w związku z czym w ocenie organu odwoławczego argumentacja przedstawiona w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie, podobnie jak przedstawiony zarzut błędnej interpretacji art. 3 pkt 1 lit. c przez organ I instancji. W skardze do sądu M. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i pozostawienie w mocy decyzji, orzeczeniem tym uchylonych i analogicznie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała, iż w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretowano art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który do dochodu zalicza między innymi "alimenty na rzecz dzieci". W ocenie strony do tego typu świadczeń należą alimenty zasądzone wyrokiem lub ugodą; nie są nimi natomiast świadczenia otrzymywane w ramach wskazanego przez Sąd Okręgowy postanowienia, które wydane zostało w oparciu o stosowne przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności art. 753 § 1. Skarżąca podniosła, że otrzymywana w ten sposób kwota jest co do zasady i taką była w jej przypadku, li tylko gwarancją zabezpieczenia podstawowych potrzeb w chwili, gdy małżeństwo stron nie zostało jeszcze rozwiązane, a każdy z małżonków winien przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny. Zwróciła również uwagę, że o przyznanie świadczenia wystąpiła dopiero po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego, to jest po dniu [...] stycznia 2013 r. i dlatego nie może być mowy o ukrywaniu dochodów, gdyż kwota zabezpieczenia obowiązywała w trakcie trwania małżeństwa, a więc nie była świadczeniem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Nr [...].JR z dnia [...].12.2013 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego z dodatkami. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością określoną przepisach K.p.a. Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z kolei, stosownie do art. 151.§ 1 K.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (pkt 1), albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (pkt 2). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż organ uchylił wymienione decyzje i odmówił przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami. Wskazać należy, że skoro w wyniku wznowienia postępowania może zapaść decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty, to przedmiot sprawy prowadzonej w trybie wznowienia postępowania jest tożsamy z przedmiotem sprawy prowadzonej w trybie zwykłym, a sposób rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, którego wznowione postępowanie dotyczy nie rzutuje na zakres sprawy administracyjnej załatwianej "ponownie" w wyniku wznowienia postępowania. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi który wydał decyzję. W uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ odwołał się do uzyskanej informacji, że w trakcie trwania rozprawy rozwodowej Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia wnioskodawczyni roszczeń alimentacyjnych na rzecz syna Igora w kwocie [...]zł miesięcznie i następnie wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział w N. n/ N. sygn. akt V. zasądził spłatę alimentów w kwocie [...]zł miesięcznie począwszy od [...].07.2010 r. do [...].01.2011 r. Organ zobowiązał wnioskodawczynię do dostarczenia dokumentów oraz wystąpienia do SO w B. o udzielenie informacji w jakiej kwocie i na jaki okres Sąd udzielił zabezpieczenia alimentacyjnego na syna Igora w czasie trwania sprawy rozwodowej zakończonej wyrokiem z [...].11.2012 r. Z Sądu Okręgowego organ uzyskał odpis wyroku rozwodowego o syn. akt X. i informację, że [...].02.2011 wydano postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na rzecz syna w kwocie [...]zł i na rzecz zainteresowanej w kwocie [...]zł na czas trwania procesu od 1.02. 2011 r. Na podstawie tych dokumentów uchylono decyzję z [...].12.2013 r. w całości i orzeczono o odmowie przyznania świadczeń w okresie od dnia [...].11.2013 do [...].10.2014 r. W aktach sprawy znajduje się odpis sentencji wyroku z [...].09.2013 r. sygn. akt V. zasądzającego alimenty od [...].07.2010 – [...].01.2011 r., fragment uzasadnienia w sprawie zażalenia na postanowienie o zabezpieczeniu w sprawie o opuszczenie lokalu oraz sentencja wyroku rozwodowego z [...].11.2012 r. sygn. akt X. 1879/10 wraz z uzasadnieniem Należy zatem stwierdzić, że organ nie dysponował orzeczeniem (postanowieniem sądu) o zabezpieczeniu roszczeń alimentacyjnych lecz jedynie informacją na ten temat. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, gdyż były podstawy do zaliczenia dochodu z tytułu alimentów na rzecz syna Igora, ale jednocześnie zarzucił, że organ nie zaliczył do dochodu alimentów na rzecz wnioskodawczyni. Organ odwoławczy ocenił dochód na podstawie zasądzonych alimentów a organ I instancji na podstawie kwot zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych. W tym zaliczeniu prawidłowo organ wskazał co do zasady, że należałoby zaliczyć do dochodu alimenty stosownie do art. 3 pkt 1 lit. c triet 14. Zasądzono je jednak wyrokiem z 26.09.13 za okres od 9.07.10 – 31.01.11., a dochód oceniono za 2012 r. Świadczenia zatem za okres wynikający z wyroku z [...].09.2013 r. nie obejmowały okresu badania sytuacji finansowej uprawniającej do świadczenia, natomiast alimenty zasądzone wynikające z wyroku rozwodowego z [...].11.2012 r. (prawomocnego 22. 01.2013 r.) nie mogły być podstawą do ceny zasadności roszczenia, gdyż przy wznowieniu postępowania organ nie powołał się na ten dowód jako podstawę wznowienia postępowania. Informacja o wydaniu postanowienia Sądu jest informacją o dowodzie a nie dowodem. Nie może też być oceniana jako okoliczność faktyczna, gdyż orzeczenie Sądu wywołuje skutki przede wszystkim w sferze prawnej i jest dowodem o charakterze materialnym. W tych okolicznościach należy uznać, że oparcie się na informacji o dowodzie nie dawało podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 ust. 5. Organ I instancji do dochodu wliczył zaliczki alimentacyjne przyznane na podstawie cytowanego postanowienia. Zaliczki były przyznawane w trakcie trwania postępowania rozwodowego. Nie doszło jeszcze do wydania orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa. Pojawia się zatem wątpliwość dotycząca ustalenia liczby członków rodziny na potrzeby badania kryterium dochodowego. Wydaje się ,że postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2011 r. zostało wydane w oparciu o art. 27 ustawy z dnia [...] lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9 poz. 59 ze zm., w skrócie K.r.o.). Zgodnie z tym przepisem małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Obowiązek alimentacyjny przewidziany w tym przepisie powstaje przez zawarcie małżeństwa i gaśnie z chwilą jego ustania lub unieważnienia. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego już z samego charakteru świadczeń alimentacyjnych, w tym świadczeń z art. 27 K.r.o. wynika, że ich celem jest dostarczenie uprawnionemu środków do zaspokojenia jego bieżących potrzeb (por. wyrok SN z 7 lipca 2000r., sygn. III CKN 1015/00, LEX nr 51875). Charakter alimentacyjny w takim znaczeniu ma również nałożenie na drugiego małżonka obowiązku zaspokojenia potrzeb rodziny podczas trwania procesu. Wskazać należy, iż wystąpienie przez małżonka w postępowaniu rozwodowym z żądaniem nałożenia na drugiego małżonka obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny podczas trwania procesu rozwodowego jest równoznaczne z dochodzeniem roszczeń alimentacyjnych (por: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1992 r., sygn. III CZP 107/92, publ. OSNC 1993, Nr 5, poz. 73), a przyznane w tym postępowaniu świadczenie ma charakter alimentacyjny. W piśmiennictwie podkreśla się także, iż przedmiot unormowania zawartego tym przepisie jest pokrewny z przedmiotem uregulowań art. 128 - 140 K.r.o., dotyczących obowiązku alimentacyjnego, lecz ma szerszą treść od zwykłego obowiązku alimentacyjnego. Analogiczny jest charakter prawny obu obowiązków, ich znaczenie moralne i funkcja społeczna oraz, że pomimo istnienia pewnych różnic, obowiązek ustanowiony w art. 27 K.r.o. nie traci charakteru alimentacyjnego, a roszczenia oparte na tym przepisie stanowią roszczenia o charakterze alimentacyjnym i korzystają ze wszystkich przywilejów, jakie obowiązujące przepisy przewidują dla roszczeń z art. 128 i nast. K.r.o. (por. J. Ignatowicz, K. Piasecki, J. Pietrzykowski, J. Winiarz "Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem" pod. red. Janusza Pietrzykowskiego Wyd. Prawnicze W-wa 1990 r. str. 131-132). Brak postanowienia sądu w aktach sprawy nie pozwala na jego ocenę jako dowodu wskazanego jako podstawa wznowienia postępowania. Wobec powyższego wydane rozstrzygnięcia naruszają zarówno przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.) oraz powołany wcześniej art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji naruszają przepisy prawa materialnego w przedmiocie spornych świadczeń rodzinnych, co skutkuje koniecznością uchylenia wyżej wymienionych aktów administracyjnych. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni zebrany materiał dowodowy oraz rozważy ewentualne podstawy do wznowienia, uwzględniając okoliczności na które Sąd zwrócił uwagę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło