II SA/Bd 1174/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 05 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanowił: oddalić wniosek. I W dniu [...] lutego 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) G. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem w [...]. Utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] euro netto miesięcznie (wg Tabeli A Narodowego Banku Polskiego nr 045/A/NBP/2018 z dnia 2018-03-05 kurs średni 1 euro wyniósł 4,1895 zł) czyli [...] zł. Podała, że jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m2. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżąca podała również, że zobowiązania i stałe wydatki gospodarstwa domowego wynoszą ok. [...] euro miesięcznie (w tym m.in. czynsz, media, leki i koszty leczenia). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: II Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.). Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. III W świetle przedstawionej przez zainteresowaną sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazała ona zasadności swojego wniosku. Nad takim twierdzeniem zaważyło głównie to, że jak wynika z formularza PPF skarżąca uzyskuje wraz z mężem stały miesięczny dochód, z którego pokrywa ww wydatki. Poza tym posiada majątek w postaci udziału w domu. Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Odnosząc się do kwestii ustanowienia pełnomocnika należy przede wszystkim podkreślić, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest obowiązkowe i konieczne, ponieważ jak wynika z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jednocześnie orzekający podziela w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącego, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać wnioskującej o przyznanie prawa pomocy za osobę ubogą tym bardziej, że posiada stały dochód i majątek. Nie może być również tak, że osoba radząca sobie z utrzymaniem pragnie przerzucić ciężar finansowania sprawy przed sądem na pozostałych obywateli często znajdujących się w dużo gorszej sytuacji finansowej niż wnioskodawca. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.