II SA/Bd 1199/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-03-05
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków, które nie zawierały odpowiednich adnotacji urzędowych i nie zostały sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia geodezyjne, a także czy wysokość opłaty została prawidłowo uzasadniona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), ponieważ materiał dowodowy był niewystarczający do ustalenia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie powierzchni zmniejszenia naturalnej retencji i podstaw faktycznych wyliczenia wysokości opłaty. Sąd uznał również, że wykładnia przepisu dotyczącego obowiązku ponoszenia opłaty za zmniejszenie retencji powinna uwzględniać nie tylko proces tworzenia obiektów budowlanych, ale także stan ich istnienia, co wynika z celów regulacji i zasad wykładni prawa.Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję ustalającą opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości skarżącej spółki. Spółka złożyła reklamację, która nie została uznana. W skardze do sądu spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, kwestionując spełnienie przesłanek do nałożenia opłaty oraz sposób jej wyliczenia. W szczególności podnosiła, że opłata powinna dotyczyć działań prowadzonych po wejściu w życie nowej ustawy Prawo wodne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. w [...] na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usługę wodną 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz [...] sp. z o.o. sp. k. w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
U z a s a d n i e n i e:
Wójt Gminy, decyzją z dnia [...] września 2018 r., działając na podst. art. 273 ust. 6, w związku z art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 poz. 1566 ze zm.), dalej zwaną: "pw", nie uznał reklamacji złożonej w dniu [...] sierpnia 2018 r. przez przedsiębiorstwo [...] sp. z o. o., sp. k., zwaną dalej: "skarżącą", od informacji w sprawie ustalenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla nieruchomości, dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...], składającej się z następujących działek ewidencyjnych w B.: działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni całkowitej 7213 m˛, nr [...] o powierzchni całkowitej 2554 m˛, nr [...] o powierzchni całkowitej 3830 m˛ (łączna powierzchnia 13597 m˛).
Organ orzekł o:
1) ustaleniu opłaty za usługę wodną polegającą na zmniejszeniu naturalnej retencji terenowej na skutek wykonania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m˛ robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nie ujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, dotyczącej nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], składająca się z następujących działek ewidencyjnych w B.: nr [...] o powierzchni całkowitej 7213 m˛, nr [...] o powierzchni całkowitej 2554 m˛, nr [...] o powierzchni całkowitej 3830 m˛ (łączna powierzchnia 13597 m2) w wysokości [...] zł za II kwartał 2018 r.
2) zobowiązaniu właściciela nieruchomości, tj. skarżącą, do uiszczenia opłaty wskazanej w pkt 1 w ciągu 14 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek bankowy Urzędu Gminy N. .
Organ, powyższe rozstrzygnięcie podjął w oparciu o następujące ustalenia i rozważania:
Opłatę ustalono w oparciu o kryteria wskazane w art. 272 ust 8 pw, co oznacza, że w niniejszym stanie faktycznym opłata dotyczy całej nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], składającej się z następujących działek ewidencyjnych w B.: nr [...] o powierzchni całkowitej 7213 m2, nr [...] o powierzchni całkowitej 2554 m2, i nr [...] o powierzchni całkowitej 3830 m2. Łączna powierzchnia 13597 m2 przekracza więc 3500 m2.
Powierzchnię zmniejszenia naturalnej retencji ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, tj. mapy zasadniczej udostępnionej w formie elektronicznej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B., wg stanu na dzień [...].06.2018 r. Do obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem zaliczono budynki oraz tereny utwardzone kostką brukową i nawierzchnią bitumiczną, z wyłączeniem zieleńców i nieużytków. Łączna powierzchnia nieczynna biologicznie wynosi 10167 m2, co przy powierzchni całkowitej stanowi 75% wielkości nieruchomości (10167 m2 x 100 : 13597 m2 x 100% = 75%). Przedmiotowa nieruchomość w całości znajduje się w obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Poruszana w reklamacji okoliczność użycia przez ustawodawcę zwrotu "wykonywania na nieruchomości" nie może skutkować naliczaniem opłat tylko dla nieruchomości zagospodarowanych po dniu 1 stycznia 2018 r., bowiem dyspozycją przepisu art. 269 ust. 1 pkt 1 pw, jest objęta każda nieruchomość (za wyjątkiem wymienionych w ust. 2 i 3 art. 269), która w dniu wejścia w życie Prawa wodnego (tj. dnia 1 stycznia 2018 r.) spełnia przesłanki określone w powołanym przepisie, niezależnie od daty, w której doszło do ich spełnienia, jak i te nieruchomości, na których po dniu 1 stycznia 2018 r. wystąpi skutek określony w tym przepisie. Innymi słowy opłacie za zmniejszenie retencji podlegają zarówno te nieruchomości, które przed dniem wejściem w życie Prawa wodnego zostały zagospodarowane w sposób określony we wskazanym przepisie, jak i te, które zostały/zostaną tak zagospodarowane po dniu 1 stycznia 2018 r. Wprawdzie ustawodawca określając przesłanki objęcia nieruchomości opłatą za zmniejszenie retencji posłużył się pojęciem "wykonywania", jednakże należy je rozumieć jako zrealizowanie obiektu budowlanego lub osiągnięcie celu prowadzonych robót, co oznacza, że zdarzeniem, z którym należy wiązać moment powstania obowiązku uiszczania opłaty jest zrealizowanie obiektów budowlanych oraz osiągnięcie zamierzonego celu robót. Brak jest więc uzasadnienia do przyjęcia, by inne zdarzenie, poza wykonaniem, było wiążące dla powstania obowiązku uiszczania opłaty za zmniejszenie retencji, na przykład dopuszczenie obiektu budowlanego do użytkowania.
Maksymalne stawki opłat są uregulowane w art. 271 ust. 6 pw, natomiast w niniejszym przypadku zastosowano § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502), w myśl którego jednostkowa stawka opłaty w przypadku nieruchomości bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem wynosi 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok. Na nieruchomości objętej obowiązkiem opłat nie wstępują żadne urządzenia do retencjonowania wód, zatem nie ma podstaw do zastosowania stawek zmniejszonych, o których mowa w § 9 ust. 2 w/w rozporządzenia. Natomiast, zgodnie z art. 271 ust. 10 pw, ustalając wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. Niniejsza decyzja dotyczy opłaty należnej za II kwartał 2018 r.
Biorąc powyższe pod uwagę zasadne jest naliczenie opłaty za powierzchnię zmniejszenia naturalnej retencji wynoszącą 10167 m2 wg stawki 0,50 zł/ rok, w odniesieniu do jednego kwartału, tj. opłatę w wysokości [...] zł (10167 m2 x 0,50 zł/m2 x 0,25).
W skardze złożonej do Sądu od powyższej decyzji, skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania od Wójta Gminy. Strona zarzuciła powyższej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 269 ust. 1 w zw. z art. 272 ust. 8 pw, polegające na wydaniu decyzji ustalającej opłatę za usługę wodną w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do obciążenia skarżącej taką opłatą.
W uzasadnieniu skargi, wskazano, co następuje:
Opłata jest nie tylko niezasadna, ale także zawyżona. Po pierwsze, zgodnie z powołanymi w treści zaskarżonej decyzji Wójta Gminy przepisami prawa, a także dodatkową informacją przesłaną wraz z informacją z dnia 30 lipca 2018r. - ustawa Prawo wodne (Dz.U. 2017 poz. 1566 z póżn.zm.) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r., w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, w odniesieniu do jednostokowych stawek opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, przewiduje stawki opłat od 0,05 zł/m2/rok do 0,50 zł/m2/rok. Decyzja Wójta Gminy określa jedynie matematyczny sposób wyliczenia opłaty, ale brak jest wskazania faktycznej podstawy przyjęcia jednostkowej stawki na poziomie 0,50 zł/m2/rok. Brak jest też wskazania podstawy faktycznej nieprzyjęcia stawki 0,05 zł/m2/rok.
Co więcej, samo objęcie opłatą przedmiotowych nieruchomości także budzi poważne wątpliwości. Przedmiotowa opłata została wprowadzona pw, która weszła w życie 1 stycznia 2018 r. W art. 272 ust. 8 ustawy oraz jej art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawodawca wskazuje, iż opłata ta winna zostać zastosowana w przypadku "wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem". W związku z tym rozpatrując brzmienie ww. przepisów literalnie, a także celowościowo, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego, należy wskazać, że opłatą winny zostać objęte działania prowadzone po dniu 1 stycznia 2018 r., a polegające na wykonywaniu robót lub obiektów budowlanych, jako wybudowania przykładowo w latach 90 XX wieku, obiektu budowlanego na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500m2, który od dnia 1 stycznia 2018 roku staje się obiektem "wykonywanym".
Co więcej, brak jest jakichkolwiek wiążących organy gminy zaleceń, czy też ustaleń interpretacyjnych dotyczących opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. W szczególności brak jest jednoznacznych kryteriów dotyczących zawartych w pw, pojęć "robót" oraz "obiektu budowlanego", a także ich "wykonywania". Brak jest także stanowiska co do czasowego zastosowania przepisów nakładających obowiązek ponoszenia opłaty za zmniejszenie retencji w odniesieniu do nieruchomości, które przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo wodne (Dz.U. 2017 poz. 1566 z póżn.zm.) zostały zagospodarowane w sposób wskazany w powołanych wyżej przepisach.
Ponadto, materiały pomocnicze dla gmin w sprawie ustalania opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przygotowane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie są w żaden sposób wiążące dla organów. Wskazuje na to w treści tychże materiałów, także samo Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
Z uwagi na powyższe, stanowisko Wójta Gminy stanowiące, iż dyspozycją przepisu art. 269 ust. 1 pkt 1 prawo wodne jest objęta każda nieruchomość, która w dniu wejścia w życie prawa wodnego (tj. 1 stycznia 2018r.) spełnia przesłanki określone w powołanym przepisie, niezależnie od daty, w której doszło do ich spełnienia, jak i te nieruchomości, na których po dniu 1 stycznia 2018r. wystąpi skutek określony w tym przepisie - jest całkowicie błędne i w żadnej mierze nie opiera się na prawidłowej egzegezie wskazanych przepisów ustawy - Prawo wodne.
W związku z powyższym, nałożenie przedmiotowej opłaty w drodze zaskarżonej decyzji jest niezasadne, albowiem w odniesieniu do nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], składająca się z działek ewidencyjnych w B. o nr [...]. [...], nie były prowadzone i wykonywane w dniu 1 stycznia 2018 roku, a także po tej dacie jakiekolwiek roboty budowlane, ani nie był wykonywany żaden obiekt budowlany, w związku z tym brak jest zaistnienia przesłanek uprawniających Wójta Gminy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zaszły przesłanki do uwzględnienia skargi, choć zasadniczo z innych przyczyn, niż te, które w niej wskazano.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne – pw. Ustawą tą wprowadzono m.in. nowe regulacje związane z korzystaniem z wód i z usługami wodnymi. Korzystanie z usług wodnych wiąże się z obowiązkiem uiszczania opłat i stanowi jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.
Zgodnie z obowiązującą treścią art. 34 pkt 4 pw, jako szczególne korzystanie z wód kwalifikowane jest wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Stosownie do postanowień art. 269 ust. 1 pkt 1 pw, opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Z powyższego przepisu wynika, że przesłankami skutkującymi obowiązkiem poniesienia przedmiotowej opłaty są:
- odpowiednia powierzchnia i lokalizacja nieruchomości,
- wykonywanie określonych czynności na terenie nieruchomości,
- wyłączenie oznaczonej powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, skutkującej zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej.
Aby ocenić zasadność zastosowania ww. przepisów pw, należy zweryfikować prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń stanu faktycznego, które stanowiły podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jest to istotne z tego względu, że determinuje to, po pierwsze – możliwość ustalenia opłaty; po drugie – jej wysokość. Jedną z przesłanek uzasadniających uiszczenie opłaty jest bowiem ustalenie przez organ, że ponad 70% powierzchni nieruchomości o pow. większej niż 3500 m2 zostało wyłączone z powierzchni biologicznie czynnej, a następnie obliczenie opłaty jako iloczynu jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że powierzchnię zmniejszenia naturalnej retencji ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, tj. mapy zasadniczej udostępnionej w formie elektronicznej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B., wg stanu na dzień [...].06.2018 r.
Załączone do akt sprawy dokumenty, nie zostały jednak zaopatrzone w odpowiednie adnotacje urzędowe, które świadczyłyby o tym, że pochodzą one z bazy danych ewidencji gruntów i budynków Starostwa. Dokonane więc przez organ pomiary mogą budzić wątpliwości, co do ich prawidłowości, zwłaszcza, że nie wynika z nich, aby obliczenia powierzchni zmniejszenia naturalnej retencji dokonała osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.
W ocenie Sądu, przedstawiony materiał dowodowy nie jest więc wystarczający by stał się podstawą dokonanych ustaleń faktycznych w zakresie wykazania powierzchni zmniejszenia naturalnej retencji.
W związku z tym, trudno też zweryfikować rzetelność twierdzenia organu, że pomiarów dokonano na dzień [...].06.2018 r.
Ponadto należy stwierdzić, że skarżąca zgłaszała w reklamacji brak wskazania podstawy faktycznej wyliczenia wysokości opłaty. Wysokość ta, jak wynika z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, jest uzależniona od okoliczności, czy na terenie zmniejszenia naturalnej retencji istnieją urządzenia do retencjonowania wody. W przypadku bowiem ich istnienia, opłata wynosi 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok (§ 9 pkt 1 ww. rozporządzenia), a w przypadku ich braku, opłata wynosi:
a) do 10% odpływu rocznego z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,30 zł za 1 m2 na 1 rok,
b) od 10 do 30% odpływu rocznego z obszarów uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,15 zł za 1 m2 na 1 rok,
c) powyżej 30% odpływu rocznego z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,05 zł za 1 m2 na 1 rok (§ 9 pkt 1 ww. rozporządzenia).
W sytuacji więc poddania w wątpliwość ustaleń organu co do istnienia tych urządzeń na terenie skarżącej, rzeczą organów było wskazanie źródła dowodowego poczynionego ustalenia, o braku tych urządzeń.
Z tego względu należało uznać, że doszło do naruszenia przez organ przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co doprowadziło do uwzględnienia skargi.
W tych warunkach przedwczesne jest wypowiadanie się przez Sąd do zasadności zarzutu skarżącej, co do naruszenia przez organ art. 269 ust. 1 w zw. z art. 272 ust. 8 pw, polegającego na wydaniu decyzji ustalającej opłatę za usługę wodną w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do obciążenia skarżącej taką opłatą.
Wymaga natomiast omówienia zarzut skarżącej odnoszący się do naruszenia powyższych przepisów poprzez brak takiej ich wykładni, z której wynikałoby, że opłatą winny zostać objęte działania prowadzone po dniu 1 stycznia 2018 r., a polegające na wykonywaniu robót lub obiektów budowlanych. Przepis art. 269 ust. 1 pkt 1 pw stanowi, że "opłatę za usługi wodne uiszcza się także za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m˛ robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej".
Wykładnia językowa powyższego przepisu stwarza poważne problemy w odkodowaniu znaczenia użytego przez ustawodawcę pojęcia "wykonywanie". Nie sposób przesądzić bowiem, czy pojęcie to oznacza proces tworzenia obiektów budowlanych, czy proces ich użytkowania. Przy założeniu, że chodzi jedynie o stan istnienia robót budowlanych (ich trwania), przepis ten prowadzi do absurdalnej sytuacji, polegającej na założeniu, że jedynie trwanie robót budowlanych prowadzi do zmniejszenia naturalnej retencji, a już zakończenie ich do sytuacji takiej nie prowadzi. Dokonując wykładni powyższego przepisu, należy więc wskazać, że jakkolwiek zasady wykładni przepisów prawa przyjmują pierwszeństwo wykładni językowej (w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z adresatem danej normy) to jednak, w sytuacji, kiedy zastosowanie tej wykładni nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych. Koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne (L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów – komentarz, Toruń 2002 r. s. 77). Przy zastosowaniu tych reguł, oczywistym staje się, że omawiany przepis zakłada konieczność ponoszenia opłaty za usługi wodne w sytuacji, nie tylko prowadzenia robót budowlanych, ale też w sytuacji, kiedy wskutek uprzedniego powstania obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, dochodzi do zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Jak wskazuje się zasadnie w orzecznictwie (wyroki: - WSA w Olsztynie z dnia 16.10.2018 r., sygn. akt II SA/Ol 507/18; - WSA we Wrocławiu z dnia 12.09.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 399/18), w stosunku do opłat wynikających z pw, należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się bowiem świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016).
Powszechnie przyjmuje się, że co do zasady stosuje się przepisy materialne obowiązujące w dacie wydania decyzji, o ile ustawodawca nie stanowi inaczej. Wynika to z ustanowionej w art.7 Konstytucji RP, jak również w art. 6 k.p.a., zasady praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie prawa, to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostać powinien przepis obowiązujący w dniu orzekania. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi. (patrz wyrok NSA z dnia 16.05.2007r., sygn. I OSK 1080/06, publ. Lex nr 342503 i z dnia 21.06.2006r., sygn. I OSK 943/05, publ. Lex nr 265749).
Nie ulega wątpliwości, że każda nowa ustawa, a w szczególności ustawa, która wprowadza zmiany w innych ustawach, zgodnie z wymogami przyzwoitej legislacji, powinna zawierać przepisy przejściowe i dostosowujące, aby nie zaskakiwać zainteresowanych nowymi regulacjami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. K 9/92 - OTK 1993 nr 1 poz. 6 i z dnia 24 maja 1994 r. K 1/94 - OTK 1994 nr 1 poz. 10). Przepisy przejściowe /intertemporalne/ powinny też prowadzić do tego, aby obciążenia związane ze zmianą prawa były proporcjonalnie rozkładane na adresatów norm prawa dotychczasowego i adresatów nowych norm prawnych. Decyzja o zmianie prawa nie powinna być decyzją arbitralną prawodawcy, a przepisy przejściowe powinny łagodzić uciążliwe zmiany obowiązującego prawa /S. Wronkowska, Zmiany w systemie prawnym ("Z zagadnień techniki i polityki legislacyjnej", Państwo i Prawo 1991 nr 8 str. 3 i nast.). Omawiana regulacja pw, przepisów przejściowych nie zawiera.
W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do zdarzeń mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.
Jak słusznie wskazał NSA w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 10.04.2006r., o sygn. I OPS 1/06 (publ. CBOSA), na bezpośrednie działanie ustawy nowej, do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki /orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K 9/92 - OTK 1993 cz. I str. 69 i nast., K 14/92 - OTK 1993 cz. II str. 328 i nast./. W ocenie Sądu taki właśnie interes wiążący się bezpośrednio z ochroną środowiska, wskazuje na potrzebę bezpośredniego stosowania obecnie obowiązującej regulacji pw, do zdarzeń powstałych przed jej wejście w życie. Dlatego też omówiony zarzut skarżącej nie jest zasadny.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wskazania Sądu i uzupełni materiał dowodowy w sposób, który pozwoli na dokonanie oceny, czy wystąpiły przesłanki do ustalenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 2 oraz art. 80 k.p.a.), w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem wydanej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło