II SA/Bd 1201/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę. II SA/Bd 1201/15 UZASADNIENIE Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.). art. 4 pkt 4 i 22. art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2. art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.)- dalej określanej jako utd, art. 15 ust. 5 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985), Ip. 1.3 i 6.3.6.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym utrzymał w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] roku o nałożeniu na D. S. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz za brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów - imienia i nazwiska kierowcy. Na podstawie akt sprawy ustalono, że dnia [...] roku w S. na drodze krajowej nr 1 miała miejsce kontrola pojazdu marki [...] nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazdem kierował Pan D. S. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne ważnego do dnia [...] roku oraz wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne ważnego do dnia [...] roku. Podczas kontroli ustalono także, że na wykresówce za dzień [...] brak jest wpisania imienia kierującego, co zostało odnotowane w protokole kontroli nr [...]. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia [...] roku nr [...] nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] złotych, co zostało zakwestionowane przez D. S. w odwołaniu z dnia [...] roku w zakresie nakładającym karę z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 2 pkt 2 utd poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 Kpa poprzez brak wnikliwego i precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Odwołujący twierdził, że jest rolnikiem i w chwili zatrzymania do kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własnego gospodarstwa rolnego. D. S. podnosił, że wprawdzie we wcześniejszym okresie wykonywał przewozy na potrzeby własne i z tego powodu posiadał zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne, jednakże w okresie zimowym nie miał potrzeby wykonywać przejazdów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Fakt prowadzenia działalności pozarolniczej nie pozbawia go przecież statusu rolnika. Skarżący załączył do odwołania zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy P. o figurowaniu w ewidencji podatników odprowadzających podatki z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, oświadczenie K. B. o zakupie przez stronę w dniu [...] roku [...] ton pszenżyta, które zostało przez nią zabrane własnym transportem. Główny Inspektor Transportu Drogowego podzielił motywy, jakimi kierował się organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję. Uznano mianowicie, że charakter przewozu potwierdza protokół kontroli nr [...] podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powołują wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn.akt II GSK 240/09 organ odwoławczy podniósł, że podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego. Również z zeznań D. S. przesłuchanego w charakterze świadka w trakcie kontroli wynika, że w dniu kontroli wykonywał on przewóz na potrzeby własne we własnym imieniu i że jego zasadniczą działalnością jest handel węglem. Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę treść wskazanych wyżej oświadczeń, w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 33 ust. 2 pkt 2 utd. W konsekwencji za niewiarygodne uznano argumenty strony podniesione w odwołaniu, a w szczególności jego twierdzenie, że w dniu kontroli przewoził ładunek pszenżyta zakupiony od K. B. W ocenie organu wyjaśnienia odwołującego zawarte w odwołaniu, jak też zawnioskowane na tym etapie postępowania dowody są niewiarygodne i miały na celu uniknięcie odpowiedzialności z tytułu popełnionych naruszeń. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy D. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie, w jakim dotyczy ona utrzymania w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu kary [...] zł w związku z wykonywaniem przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i wymierzenie wobec skarżącego kary pieniężnej w kwocie [....] zł, w sytuacji, gdy w dniu [...], dokonywał on przewozu zakupionych przez siebie [...] ton przenżyta na potrzeby prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzji narusza również przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez: * brak wnikliwego i precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, w tym istotnych okoliczności, iż skarżący jest rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., o ubezpieczeniu rolników, mimo iż informacje te wprost organ nakłądający karę pieniężną mógł zweryfikować uzyskując potwierdzenie z UMiG w P., co winno być dokonane celem weryfikacji, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość nałożenia kary pieniężnej, * uznanie, iż skarżący dokonywał w dniu kontroli przewozu na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, podczas gdy na kontrolowanym samochodzie nie było żadnego ładunku, zaś skarżący przedstawił oświadczenie K. B. potwierdzające fakt zakupu w dniu [...], [....] ton przenżyta ozimego, które było przedmiotem dokonywanego transportu, zaś stanowisko przyjęte przez organ w zaskarżonej decyzji jest wynikiem nadinterpretowania zaistniałych okoliczności, wprost potwierdzonych dokumentami, * przyjęcie, iż skarżący dokonywał przewozu na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, albowiem nie składał żadnych zastrzeżeń do protokołu w sytuacji, gdy skarżący nie miał świadomości, iż fakt, że dokonuje przewozu na potrzeby prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego jest okolicznością wyłączającą możliwość nałożenia na niego kary pieniężnej, albowiem kontrolujący, ani nie pouczyli go o tym, ani też nie podjęli działań, aby zweryfikować stan faktyczny, czy nie zachodzą tego typu okoliczności wyłączające, mimo iż są one enumeratywnie w ustawie wymienione i jest ich ograniczona ilość, a więc winny być w każdej sytuacji zweryfikowane. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonana w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm, dalej powoływanej jak ppsa) kontrola stanowiącej przedmiot skargi decyzji, w części zaskarżonej przez skarżącego, a odnoszącej się do wymierzonej kary w kwocie [...] zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia wykazała, że jest ona zgodna z prawem i tym samym, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie zostały zasadniczo przez skarżącego zakwestionowane, w związku z czym nie budzi sporu między stronami, że w dniu [...] w S. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...] nr rej. [...] kierowanego przez D. S. Kontrola ta wykazała, że kierujący pojazdem dysponuje wypisem z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne ważnym do dnia [...] oraz wypisem z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne ważnym do dnia [...]. Kwestię sporną pomiędzy skarżącym a orzekającymi w sprawie organami stanowi charakter wykonywanego i skontrolowanego w tym dniu przewozu. Zdaniem strony skarżącej organy błędnie przyjęły, że w dniu kontroli przewóz na potrzeby własne był wykonywany przez skarżącego jako przedsiębiorcę. W sprawie nie wzięto bowiem po uwagę, że powyższemu przeczą okazane przez stronę w późniejszym czasie dowody oraz złożone wyjaśnienia. W ocenie strony dowodzą one jednocześnie, że przewóz wykonywany był na potrzeby prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego, a co zwalniało kierowcę z obowiązku okazania zaświadczenia z uwagi na treść art. 33 ust. 2 cyt. pkt 2 ustawy. Odnosząc się do ww. kwestii spornej podkreślić należy, że zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych: w ramach powszechnych usług pocztowych; przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego. Brak zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych stanowi w świetle obowiązujących przepisów naruszenie prawa sankcjonowane karą pieniężną w wysokości [...] zł, określoną pod lp. 1,3. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o transporcie drogowym). Uzasadnienie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ww. naruszenie ma swoje źródło także w prawodawstwie unijnym tj. przepisach rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz.UE.L.85.370.8 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 3821/85) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L.06.102.1 ze zm., dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 561/2006). Oceniając całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie należy podnieść, że skarżący skutecznie nie wykazał, że w sprawie zachodziła okoliczność określona w art. 33 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy wyłączająca obowiązek uzyskania przez niego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych. Fakt ten potwierdza przede wszystkim treść protokołu kontroli drogowej z dnia [...], z którego wynika, że skarżący tego dnia wykonywał przewóz na potrzeby własne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą-handel węglem. Protokół ten jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II GSK 1062/09, że dowód z dokumentu urzędowego, - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten, podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, tj. inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. W rozpoznawanej sprawie protokół kontroli, podpisany przez kontrolowanego skarżącego bez uwag, potwierdza rodzaj przewozu wykonywanego przez niego w dniu [...]. Ponadto tożsame wyjaśnienia skarżący złożył również przesłuchany w charakterze świadka na miejscu kontroli, a protokół z tej czynności włączono do akt sprawy. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy postępowanie wyjaśniające w sprawie przeprowadziły w sposób prawidłowy i wnikliwy na podstawie całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów i prawidłowo uznały, że okoliczność podpisania przez skarżącego protokołu kontroli bez wniesienia zastrzeżeń ma podstawowe znaczenie w tej sprawie. Z tych względów organy słusznie odmówiły wiarygodności późniejszym wyjaśnieniom strony skarżącej i przedłożonemu oświadczeniu K. B. kwestionującym fakty, które wcześniej bez zastrzeżeń były przyznane wobec kontrolujących. Podkreślenia wymaga, że organy nie pominęły wyjaśnień strony i przedstawionych przez nią w postępowaniu dodatkowych dokumentów. W ramach postępowania wyjaśniającego dokonano jednak ich oceny jako niewiarygodnych, biorąc pod uwagę przede wszystkim treść protokołu kontroli. Odnosząc się do zarzutu skargi o zaniechaniu przez organ pouczenia skarżącego, że wykonywanie przez niego przewozu na potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego jest okolicznością wyłączającą możliwość nałożenia kary pieniężnej należy wyjaśnić, iż wprawdzie art. 9 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek udzielenia stronom informacji faktycznej i prawnej, to jednak nie może on być rozumiany jako obowiązek informowania stron postępowania o obowiązujących przepisach prawa, z których wypływają dla nich jakiekolwiek uprawnienia. Obowiązek znajomości obowiązujących przepisów w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej ciąży na skarżącym. Obowiązku tego skarżący nie może scedować na urzędników, którzy nie mają obowiązku informowania skarżącego o treści przepisów prawa powszechnie obowiązującego, bowiem te są publikowane. W tym stanie rzeczy więc, skoro w przedmiotowej sprawie orzekające organy w sposób przekonywujący i wiarygodny udowodniły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skarżący dopuścił się naruszenia określonego pod Ip.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a przedsiębiorca nie wykazał okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia, to tym samym należało w myśl art. 92 ust. 1 ww. ustawy orzec w stosunku do niego administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł, co też orzekające w sprawie organy zasadnie i prawidłowo uczyniły. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd, na postawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.