II SA/Bd 1208/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-02-26
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Anna Klotz, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu określająca szczegółowe zasady wymiaru czasu pracy dla nauczycieli szkół i placówek oświatowych, w tym dla nauczycieli prowadzących zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, rewalidacyjne i inne zajęcia specjalistyczne, jest zgodna z przepisami Karty Nauczyciela, w szczególności z art. 42 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 42 ust. 3?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady powiatu określająca tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dla nauczycieli prowadzących zajęcia specjalistyczne (np. korekcyjno-kompensacyjne, rewalidacyjne, socjoterapeutyczne) mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia w sprawie pomocy psychologiczno-pedagogicznej wskazują, iż katalog specjalistów nie jest wyczerpujący, a organ prowadzący ma kompetencję do ustalenia wymiaru zajęć dla tych nauczycieli, którzy realizują zadania pozaedukacyjne.Stan faktyczny
Wojewoda Kujawsko-Pomorski zaskarżył uchwałę Rady Powiatu w Mogilnie, która określiła szczegółowe zasady wymiaru czasu pracy dla nauczycieli, w tym dla nauczycieli prowadzących zajęcia specjalistyczne. Wojewoda zarzucił, że uchwała narusza Kartę Nauczyciela, rozszerzając katalog specjalistów i form kształcenia poza upoważnienie ustawowe. Rada Powiatu wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała mieści się w granicach kompetencji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody Kujawsko-Pomorskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2013r. sprawy ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Rady Powiatu w Mogilnie z dnia 13 sierpnia 2012r. nr XXVII/157/12 w przedmiocie określenia szczegółowych zasad wymiaru czasu pracy dla nauczycieli szkół i placówek oświatowych oddala skargę.
Rada Powiatu w Mogilnie uchwałą z dnia 13 sierpnia 2012 nr XXVII/157/12, na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn.zm.) oraz art. 42 ust. 7 w zw. z art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn.zm.), określiła szczegółowe zasady wymiaru czasu pracy dla nauczycieli szkół i placówek oświatowych, dla których organem prowadzącym jest powiat mogileński. Przedmiotową uchwałą określono między innymi tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej oraz nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin w brzmieniu stanowiącym załącznik nr 3 (§ 1 pkt 3 uchwały).
W § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 3 do uchwały ustalono, że tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych dla nauczycieli szkół prowadzących zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, rewalidacyjne i inne zajęcia specjalistyczne zgodnie z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalistycznego, socjoterapeutów, nauczycieli prowadzących gimnastykę korekcyjną wynosi 26 godzin.
Pismem z dnia 13 listopada 2012 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski, na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o stwierdzenie nieważności § 1 ust. 1 pkt 3 (tabeli) załącznika nr 3 do uchwały nr XXVII/157/12 Rady Powiatu w Mogilnie w brzmieniu: "stanowisko: Nauczyciele szkół prowadzący zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, rewalidacyjne i inne zajęcia specjalistyczne zgodnie z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalistycznego, socjoterapeutów, nauczycieli prowadzących gimnastykę korekcyjną obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin 26 godzin".
Skarżący zarzucił uchwale naruszenie art. 42 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 42 ust 3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Kara Nauczyciela. Wskazał, że ustalenie obowiązkowego tygodniowego wymiaru godzin pracy nauczycieli wymienionych w § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 3 do uchwały na poziomie 26 godzin jest sprzeczne z przepisem art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela i w tym zakresie uchwała winna być unieważniona. W interpretacji Wojewody wskazany przepis nie określa jaki ma być maksymalny tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć nauczycieli niewymienionych w ust 3 tego samego art. i przyznał, że organ prowadzący może wymiar ten ustalić według własnego uznania pod warunkiem, że nie zostanie przekroczony wymiar czasu pracy nauczyciela, określony w art. 42 ust. 1 Kary Nauczyciela. Jednak w przekonaniu skarżącego określenia obowiązkowego wymiaru godzin nauczycieli prowadzących zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, rewalidacyjne, gimnastykę korekcyjną, socjoterapeutów nie można objąć normą kompetencyjną określoną w art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela. Skarżący uznał, że niezgodne z prawem jest rozszerzenie przez Radę Powiatu w Mogilnie w § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 3 do uchwały katalogu specjalistów i form kształcenia, poza krąg określony w przepisie art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela poprzez wprowadzenie do uchwały innych rodzajów form kształcenia niż przewiduje to przepis. Wątpliwości Wojewody wzbudził również fakt, czy sporny zapis uchwały odnosi się do nauczycieli szkół niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela. Z § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 3 do uchwały bowiem wyraźnie wynika, że zapis odnosi się do nauczycieli niewymienionych we wskazanym przepisie, a nie szkół niewymienionych w przepisie. Jego zdaniem przepis art. 42 ust. 3 wymienia wymiar godzin zajęć nauczycieli w podziale na szkoły w pierwszej kolejności, a dopiero później wykonywanych w nich zadań. Zdaniem organu kontroli niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej przepisy kompetencyjne i każde naruszenie normy kompetencyjnej jest naruszeniem legalności aktu wykonawczego, które powinno skutkować stwierdzeniem jego nieważności.
W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu w Mogilnie wniosła o jej oddalenie, wskazując, że ustawowa regulacja wymiaru pracy dotyczy tych nauczycieli, którzy nauczają podstawowego dla danego typu czy specyfiki szkoły przedmiotu, a postanowienia zawarte w podjętej przez Radę uchwałę nie odnoszą się do tej "kategorii" nauczycieli. Podniosła również, że ustawowe upoważnienie zawarte w art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela oparte zostało na kryterium przedmiotowym, a nie podmiotowym, a co za tym idzie niezależnie od tego kto prowadzi zajęcia poza podstawowe (te poza określonymi w ust. 3), czy jest to nauczyciel przedmiotu podstawowego, czy specjalista (logopeda, socjoterapeuta, specjalista od zajęć korekcyjno-wyrównawczych) określany jako zajmujący się rewalidacją, to zawsze w takim przypadku normodawcą w zakresie pensum będzie organ prowadzący placówkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: "P.p.s.a." sądy administracyjne zostały powołane do orzekania w sprawach skarg między innymi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest prawidłowa, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa, które zawierają upoważnienie do wydania takiego aktu oraz określają tryb postępowania prawodawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny może zakwestionować zaskarżony akt tylko wtedy, gdy jest on niezgodny z prawem, przy czym z zasady legalności wynika, że sąd ocenia wydany akt z prawem obowiązującym w dacie jego wydania (vide: wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. II SA 4731/97, niepublikowany).
W świetle art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. W tym zakresie właściwym jest szukanie rozwiązań w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, ze zm.) dalej zwaną: "u.s.p.", gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez stanowione akty uchwalane przez organy powiatu. W art. 79 ust. 1 i 4 u.s.p. przewidziano bowiem istotne i nieistotne naruszenie prawa, z którym ustawodawca łączy różne skutki prawne. I tak za istotne naruszenie prawa, co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. sygn. II SA/Wr 1459/97, OSS 1998, nr 3, poz. 79, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. III SA/Wr 221/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takie uchybienie stanowi m.in. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie wystąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-1023). Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia nieistotne są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, a nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy, z uwzględnieniem przytoczonych wyżej zasad oceny Sąd nie stwierdził aby zarzut skargi organu nadzoru zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. Po upływie terminu wskazanego w art. 79 ust. 1, stosownie do art. 81 ust. 1 u.s.p. organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu powiatu. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołany przepis nie wprowadza ograniczenia terminem prawa organu nadzoru do zaskarżenia uchwały organu powiatu do sądu administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia Wojewody jest uchwała Rady Powiatu w Mogilnie z dnia 13 sierpnia 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad wymiaru czasu pracy dla nauczycieli szkół i placówek oświatowych, dla których organem prowadzącym jest powiat mogileński, której § 1 ust. 1 pkt 3 (tabeli) załącznika nr 3, zdaniem organu nadzoru, jest sprzeczny z delegacją ustawową wynikającą z art. 42 ust. 7 pkt 3 w zw. z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - dalej: KN, poprzez przekroczenie wskazanej delegacji.
Załącznik nr 3 do zaskarżonej uchwały określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela oraz nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin.
Zgodnie z brzmieniem § 1 ust. 1 tego załącznika tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych prowadzonych przez nauczycieli szkół ustala się według norm wskazanych w tabeli
1. Nauczyciele placówek oświatowych prowadzący zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze z dziećmi i młodzieżą upośledzona umysłowo w stopniu głębokim – obowiązkowy tygodniowy - 18 godzin,
2. Pedagodzy, psycholodzy, logopedzi, doradcy zawodowi - 26 godzin,
3. Nauczyciele szkół prowadzący zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, rewalidacyjne i inne zajęcia specjalistyczne zgodnie z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego, socjoterapeuci, nauczyciele prowadzący gimnastykę korekcyjną - 26 godzin.
W ust. 2 dla ustalenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć wymienionych wyżej nauczycieli, przez godzinę zajęć nauczycieli rozumie się 60 minut.
W art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn.zm.) określony został tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć, z zastrzeżeniem ust. 2a i 4a – dla poszczególnych stanowisk – typów (rodzajów) szkół.
Stosownie natomiast do art. 42 ust. 7 pkt 3 KN organ prowadzący szkołę lub placówkę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli szkół niewymienionych w ust. 3, nauczycieli szkół, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a, nauczycieli prowadzących kształcenie w formie zaocznej, nauczycieli kolegiów pracowników służb społecznych, nauczycieli kształcenia na odległość, nauczycieli realizujących w ramach stosunku pracy obowiązki określone dla stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze godzin, pedagogów, psychologów, logopedów, doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty, bibliotekarzy bibliotek pedagogicznych oraz zasady zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w formie zaocznej i w kształceniu na odległość.
W ocenie Wojewody zapis powyższy w odniesieniu do określonej przez organ prowadzący kategorii nauczycieli ustalając tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli niewymienionych w ust. 3 został skarżonym zapisem ustalony właśnie w stosunku do nauczycieli wymienionych w art. 42 ust. 3 KN, bowiem przepis ten odnosi się wyraźnie do nauczycieli szkół niewymienionych w tym przepisie, a nie szkół w ni niewymienionych. Wymienia on wymiar godzin nauczycieli w podziale na szkoły w pierwszej kolejności, a dopiero później wykonywanych w nich zadań. Z kolei przepis art. 42 ust. 7 pkt 3 KN przyznaje organom prowadzącym kompetencje w zakresie ustalenia wymiaru godzin dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach niewymienionych w ust. 3, a ponadto nauczycieli wykonujących określone czynności oraz specjalistów (niekoniecznie nauczycieli w wąskim sensie) zatrudnionych na określonych stanowiskach. Katalog specjalistów i form kształcenia, zdaniem Wojewody, Rada Powiatu w Mogilnie poszerzyła w sposób nieuprawniony, przekraczając delegację ustawową. Wojewoda wskazał, że zwrot" o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy o systemie oświaty " odnosi się do zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych, nie można z niego wyiterpretowac uprawnienia organu prowadzącego do rozszerzenia katalogu nauczycieli nieobjętych pensum określonym w art. 42 ust. 3 (korzystniejszym).
Należy jednakże wyjaśnić, że stosownie do art. 42 ust. 3 KN obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli ustala się według norm określonych w tym przepisie, różnicując czas pracy nauczycieli zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach różnych typów szkół, przy czym pod pojęciem nauczycieli rozumie się zgodnie z art. 3 pkt 1 tej ustawy nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1. Zatem co do zasady pensum nauczycieli zatrudnionych w szkołach różnych typów został unormowany przez ustawodawcę w art. 42 ust. 3 KN. Natomiast pozostałym nauczycielom nie wymienionych typów szkół lub placówek w tym przepisie obowiązkowy wymiar godzin zajęć nauczycieli określa organ prowadzący szkołę lub placówkę stosownie do ust. 7 pkt 3 tego przepisu. Nie do przyjęcia postaje bowiem inne odczytywanie treści art. 42 ust. 3 i ust. 7 pkt 3 KN, w wyniku którego doszłoby do sytuacji, gdzie pozostawiono by grupę nauczycieli, w stosunku do których nie byłoby wiadomym, który organ uprawniony jest do ustalenia ram tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć, których pensum nie zostało określone czy to przez samego ustawodawcę, czy też organ prowadzący szkołę czy placówkę.
Zwrócić należy uwagę, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm) dalej: "u.s.o". podstawowymi formami działalności dydaktyczno - wychowawczej szkoły są nie tylko obowiązkowe zajęcia edukacyjne (pkt 1 i 2) oraz praktyczna nauka zawodu w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe (pkt 3 i 5), ale także zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze i specjalistyczne organizowane dla uczniów wymagających szczególnego wsparcia w rozwoju lub pomocy psychologiczno - pedagogicznej (pkt 2), czy też zajęcia rewalidacyjne dla uczniów niepełnosprawnych (pkt 4). Właśnie w celu realizacji tych zadań art. 22 ust. 1 u.s.o. nadaje ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania umocowanie do określenia w drodze rozporządzenia zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w szkołach i placówkach, które powinny tworzyć warunki dla zaspokajania potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów, a w szczególności wspomagać rozwój ucznia i efektywność uczenia się. Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. Nr 228, poz. 1487) dalej zwanym: rozporządzeniem z 17 listopada 2010 r., nakłada na dyrektora szkoły, placówki obowiązek utworzenia zespołu, który planuje i koordynuje udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniowi szkoły czy placówki, składającego się z nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych oraz specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem (§ 19 ust. 1 i 2) oraz określa, że w szkole pomoc psychologiczno - pedagogiczna jest udzielana uczniom m.in. w formie zajęć rozwijających uzdolnienia, zajęć dydaktyczno - wyrównawczych, zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych, socjoterapeutycznych oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym, porad i konsultacji, przy czym pomoc ta jest udzielana także rodzicom uczniów i nauczycielom w formie porad, konsultacji, warsztatów i szkoleń (§ 6 ust. 1 pkt 2, 3, 4, 6 , § 6 ust. 4 w związku z § 4 ust. 1). Zajęcia wskazane w tych przepisach odbywają się w określonych rozporządzeniem grupach (§ 8, § 9, § 10, § 11, § 12 - odpowiednio od 4 do 10 uczestników), przy czym jak wynika z § 4 ust. 2 ww. pomocy psychologiczno - pedagogicznej w przedszkolu, szkole i placówce udzielają uczniom nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych oraz specjaliści wykonujący w przedszkolu, szkole i placówce zadania z zakresu psychologiczno - pedagogicznego, w szczególności psycholodzy, pedagodzy, logopedzi i doradcy zawodowi, zwani dalej "specjalistami". Zatem jak wynika z treści tego zapisu katalog specjalistów określonych w powołanym przepisie nie jest katalogiem wyczerpującym, który zamyka się jedynie w obrębie zawodu psychologa, pedagoga, logopedy czy doradcy zawodowego, bowiem te profesje zostały w rozporządzeniu wskazane tylko przykładowo, a nie jako katalog wyczerpujący. Powyższe oznacza, że w celu realizacji zadań określonych w ramach udzielania pomocy psychologiczno -pedagogicznej mogą być także zatrudniani inni specjaliści z tego zakresu zwłaszcza, że jak wskazano wyżej udzielanie uczniom pomocy psychologiczno - pedagogiczna może przybierać różne formy, w tym także zajęć specjalistycznych korekcyjno - kompensacyjnych, logopedycznych czy socjoterapeutycznych.
Mając na uwadze powyższe regulacje wynikające z cytowanego wyżej rozporządzenia jako nietrafny należy ocenić zarzut skarżącego organu, że przepis art. 42 ust. 7 pkt 3 KN nie ma zastosowania do wskazanych w § 1 ust. 1 lp. 3 załącznika nr 3 kategorii nauczycieli i innych specjalistów, którzy prowadzą zajęcia specjalistyczne będących zatrudnionymi w szkołach i placówkach prowadzonych przez organ jednostki samorządu powiatowego.
Skoro w art. 42 ust. 3 KN uregulowano pensum nauczycieli pracujących w różnych typach szkół, przy czym uwzględniono zarówno nauczycieli przedmiotów edukacyjnych, jak i nauczycieli praktycznej nauki zawodu, wychowawców, bibliotekarzy bibliotek szkolnych oraz nauczycieli poradni psychologiczno - pedagogicznych, to czas pracy wszystkich pozostałych nauczycieli niewymienionych w tym przepisie musi być ustalony albo na podstawie ust. 4a, bądź ust. 7 tego przepisy, bowiem w innej sytuacji brak byłoby podstawy prawnej do ustalenia innym specjalistom realizującym poza nauczycielami i wychowawcami grup wychowawczych zadania z zakresu pomocy psychologiczno - pedagogicznym tygodniowego obowiązkowego wymiaru czasu zajęć.
Nadto należy wskazać, iż zapotrzebowanie na tego typu zajęcia w szkołach i placówkach jest zróżnicowane w zależności od uwarunkowań lokalnych i środowiskowych. Powierzenie prowadzenia tych zajęć specjalistom, a wśród nich pedagogom, psychologom, doradcom zawodowym, logopedom, socjoterapeutom odbywa się w związku z tym w dużym stopniu z uwzględnieniem obszaru kompetencji i kwalifikacji zawodowych, jakie posiadają nauczyciele zajęć edukacyjnych zatrudnieni w tych szkołach i placówkach, a także indywidualnych potrzeb dzieci i młodzieży ściśle związanych z konkretnym środowiskiem i konkretną placówką. Z tego też powodu ustawodawca celowo kompetencję do określenia liczby etatów wskazanych specjalistów, a także ich wymiaru zajęć obowiązkowych prowadzonych bezpośrednio z uczniami pozostawił organowi prowadzącemu szkołę.
Reasumując Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. I PK 153/10, że " w zależności od rozmiaru indywidualnych potrzeb dzieci i młodzieży uczących się w danej szkole lub palcówce, a konkretnie - mniejszego lub większego- zapotrzebowania w danej szkole na zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno - pedagogicznej, realizacja tych zajęć może odbywać się albo poprzez powierzenie ich prowadzenia nauczycielom (np. zajęć edukacyjnych), posiadającym odpowiednie przygotowanie, albo poprzez zatrudnienie nauczyciela posiadającego odpowiednie kwalifikacje ( art. 9 ust. 1 KN) na stanowisku miedzy innymi pedagoga lub logopedy, z powierzeniem mu obowiązków i zadań określonych w przepisach rozporządzenia. W takim przypadku obowiązkowy wymiar zajęć podlega ustaleniu na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 KN. Jest to rozwiązanie zrozumiałe i zasługujące na akceptację, gdy się uwzględni, że stanowisko nauczyciela przedmiotu edukacyjnego, dla którego pensum zostało określone w art. 42 ust. 3, jest stanowiskiem innym, związanym z innymi zadaniami, obowiązkami i uciążliwościami niż stanowisko nauczyciela - pedagoga lub nauczyciela - logopedy, podobnie jak jest ze stanowiskiem innym niż stanowisko nauczyciela praktycznej nauki zawodu czy też nauczyciela - bibliotekarza, dla których określona została większa liczba godzin obowiązkowych zajęć". Nadto jak zauważono w cytowanym wyroku, o ile art. 42 ust. 3 określa obowiązkowy wymiar zajęć dla nauczycieli bezpośrednio realizujących zadania edukacyjne szkoły, o tyle w art. 42 ust. 7 pkt 3 odnosi się miedzy innymi, do ustalenia tego obowiązkowego tygodniowego wymiaru zajęć dla nauczycieli zatrudnionych na stanowiskach związanych z realizacją zadań szkoły z zakresu pomocy psychologiczno - pedagogicznej. Prezentowane w niniejszej sprawie stanowisko Sądu znajduje także oparcie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1194/11, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 1124/12 oraz z dnia 6 listopada 2012r. sygn. akt II SA/Ol 1089/12, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Rada Powiatu w Mogilnie prawidłowo w zaskarżonym § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 3 skarżonej uchwały ustaliła obowiązkowy tygodniowy wymiar zajęć dla nauczycieli realizujących zadania pozaedukacyjne związane z realizacją wszechstronnej pomocy psychologiczno - pedagogicznej w formach określonych w rozporządzeniu z dnia 17 listopada 2010 r.
Dodatkowo zważyć przyjdzie, że dalsze unormowania załącznika nr 3 wskazują na zastosowanie tego wyższego pensum wobec nauczycieli wyłącznie co do zakresu wskazanych zajęć o szczególnym charakterze.
W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutu Wojewody, że treść § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 3 skarżonej uchwały rażąco narusza prawo z uwagi na przekroczenie delegacji ustawowej, bowiem działanie Rady Powiatu mieściło się w granicach art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela. Wobec powyższego, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło