II SA/Bd 1222/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi [...][...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. II SA/Bd 1222/20 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], Starosta I. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) w związku z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1268) orzekł o zatrzymaniu R. T. prawa jazdy kategorii: B, dokument nr: [...], wydanego dnia [...] maja 2006 r. przez Starostę I. . Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynikało w szczególności, że strona postępowania została skierowana decyzją administracyjną na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. R. T. w wymaganym terminie nie przedstawił orzeczenia stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zatem nie dopełnił nałożonego na niego obowiązku, co stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Starosta I. ponadto przedstawił i wyjaśnił podstawę prawną decyzji, a także poinformował, kiedy prawo jazdy będzie mogło być zwrócone stronie postępowania oraz pouczył o przysługujących środkach odwoławczych. W odwołaniu od powyżej decyzji R. T. podniósł w szczególności, że w dniu [...] lutego 2020 r. otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jednakże w tym zawiadomieniu nie został poinformowany o konieczności stawienia się na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B., a także nie wskazano dnia i godziny badań. Ponadto odwołujący wyjaśnił, że jest osobą chorą na stwardnienie rozsiane i przebieg tej choroby powoduje często bardzo dużą niepełnosprawność. Nigdy nie miał kolizji, ani wypadku. Dokument prawa jazdy jest bardzo ważny dla odwołującego, który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i w jego ocenie należałoby pomóc w zakupie pojazdu przystosowanego do jego niepełnosprawności. Dzięki temu mógłby nadal uczestniczyć w życiu zwłaszcza, że dużo poruszał się samochodem i był bardzo dobrym kierowcą, a nie zabierać uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący podniósł, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy zapadła zaocznie, nawet bez rozmowy z nim i bez oceny jego stanu zdrowia. Odwołujący wyjaśnił również, że bardzo wielu jego znajomych chorujących na tę chorobę posiada także inne niepełnosprawności, jednakże nie zatrzymuje się im prawa jazdy. Aktualnie porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego, więc nawet posiadając uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B nie stanowi żadnego zagrożenia w ruchu drogowym. Z czasem jego sytuacja może się jednak zmienić. Wskazując na powyższe, odwołujący poprosił o uwzględnienie jego odwołania od decyzji Starosty [...] podnosząc, że nie można osobie niepełnosprawnej odbierać wszystkiego. Do odwołania dołączono odpis orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w którym został zaliczony on do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a z orzeczenia wynika, że został upoważniony do ubiegania się o kartę parkingową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium w uzasadnieniu decyzji zwróciło uwagę, iż R. T. został skierowany decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta została doręczona stronie postępowania w dniu [...] marca 2020 r. i pomimo wskazania w tej decyzji odpowiednich terminów, R. T. nie poddał się badaniom i nie przedstawił we wskazanym terminie orzeczeń o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na art. 15zzs ustawy z [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych mówiący o wstrzymaniu rozpoczęcia i zawieszeniu biegu terminów procesowych m.in. w postępowaniach administracyjnych. Z kolei zgodnie z art. 46 pkt 20 ustawy z [...] maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 z dniem [...] maja 2020 r. uchylony został ww. art. 15zzs ustawy z [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Uchylony przepis przewidywał wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Jednocześnie ustawodawca w art. 68 ust. 6 i 7 ustawy z dnia [...] maja 2020 r. wprowadził siedmiodniowy termin, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone - biegną dalej. W konsekwencji, rozpoczęcie biegu terminów, które zostały wstrzymane i kontynuowanie biegu terminów, które zostały zawieszone na podstawie art. 15zzs ustawy z dnia [...] marca 2020 r., nastąpiło od dnia [...] maja 2020 r. W rozpatrywanym przypadku w ocenie Kolegium należy więc przyjąć, że termin do wniesienia odwołania od decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie rozpoczął bieg dopiero od dnia [...] maja 2020 r. i upłynął z dniem [...] czerwca 2020 r., jednakże z uwagi na to, że była to sobota, to termin upływał z dniem [...] czerwca 2020 r., tj. w poniedziałek. Po upływie tego terminu decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie stała się ostateczna i prawomocna. Jeśli nawet przyjąć, że wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów dotyczyło także terminów prawa materialnego, a takim terminem jest trzymiesięczny termin określony w art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, to zdaniem Kolegium odwołujący nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, a także od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odwołujący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku także do dnia orzekania przez Kolegium. W skardze do Sądu R. T. opisał przebieg postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy oraz zakwestionował zasadność skierowania go na badanie lekarskie. Ponadto skarżący poinformował, że po wydaniu tej decyzji wielokrotnie kontaktował się z prokuratorami w celu uzyskania informacji o powodach skierowania go na badania lekarskie, a także nie otrzymał wyczerpujących informacji na temat decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący zauważył także, że próbował przedstawić powody nieprzedstawienia w wymaganym okresie badań lekarskich, na które został skierowany, jednakże nie pozwolono mu tego wyjaśnić. Ponadto poinformował, że nie zna się na prawie administracyjnym, lecz zawsze był bardzo dobrym kierowcą, który nigdy nie spowodował żadnej kolizji i nie stanowił zagrożenia dla ruchu drogowego. Zdaniem skarżącego, w toku postępowania administracyjnego organy nie dysponowały odpowiednim orzeczeniem lekarskim biegłego lekarza sądowego. Skarżący wyjaśnił nadto, że jest chory na stwardnienie rozsiane, a także wskazał na nieuzasadnione skierowanie aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w I.. W jego ocenie powołani biegli psychiatrzy badali go w domu w miejscu zamieszkania i widzieli, że porusza się na wózku inwalidzkim. Skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r., poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Decyzja została wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 102 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. z dnia 18 czerwca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268) Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy: 1) upłynął termin ważności prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem – jeżeli organ kontroli ruchu drogowego przekazał informację o zatrzymaniu dokumentu; 2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu: a) kursu dokształcającego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. a, b) praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, o którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. b, c) kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2 lub ust. 3; 3) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia: a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2, b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Cytowane przepisy pozwalają na zatrzymanie prawa jazdy w przypadku nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jedynym działaniem, które organ musi podjąć przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest sprawdzenie, czy decyzja o skierowaniu na badania była ostateczna i czy podmiot zobowiązany do poddania się tym badaniom i przedstawienia orzeczenia lekarskiego obowiązek ów wykonał, czy też nie. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w dniu [...] lutego 2020 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Prokuratora P. I. z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. akt [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia R. T.. W dniu [...] marca 2020 r. Starosta I. decyzją nr [...] skierował stronę na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B., lecz R. T. nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, przy czym także do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżący nie przedstawił stosownych wyników badania lekarskiego. Nie ulega zatem wątpliwości, że stan faktyczny sprawy wyczerpuje hipotezę normy wynikającej z przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Konsekwencją zaistnienia takiego stanu faktycznego jest wydanie przez organ decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Tym samym, organ zgodnie z prawem – na podstawie cytowanych wyżej przepisów - wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, natomiast organ odwoławczy prawidłowo utrzymał ją w mocy. Niezasadne w niniejszej sprawie są – biorąc pod uwagę ww. przepisy prawa - wyjaśnienia skarżącego dotyczące niecelowości kierowania na badania lekarskie. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie została skutecznie podważona i wywoływała określone skutki prawne. Z perspektywy ww. przepisów to organ, w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, zobowiązany jest skierować stronę tego postępowania na badania lekarskie. Podkreślić należy, że z akt sprawy administracyjnej wynika, iż powstały wątpliwości w zakresie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez skarżącego. Właściwa prokuratura dała impuls do wszczęcia postępowania tylko i wyłącznie w zakresie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez skarżącego. W sytuacji, gdy organ właściwy wystąpi do starosty z zawiadomieniem co do stanu zdrowia kierowcy, a z zawiadomienia tego wynikają uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, starosta zobowiązany jest skierować takiego kierowcę na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a skierowany obowiązany jest tym badaniom się poddać (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Poznaniu z dnia 14 września 2016 r., III SA/Po 104/16, Legalis nr 1544981). Skierowanie na badania lekarskie może mieć miejsce, jeżeli istnieją uzasadnione, nadto poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Istnienie tych zastrzeżeń musi zostać wykazane w postępowaniu, mającym zakończyć się decyzją o skierowaniu na badania. Te uzasadnione i poważne zastrzeżenia muszą być na tyle oczywiste, aby nie było wątpliwości co do tego, że istotnie stan zdrowia osoby posiadającej prawo jazdy wymaga, aby został oceniony w badaniu lekarskim, które potwierdzi istnienie bądź nie przeciwwskazań do kierowania pojazdami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 marca 2020 r., II SA/Go 888/19). Należy w tym miejscu powołać orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które charakteryzuje zarówno przesłanki, jak i cel badania kierowcy w tym zakresie. Sąd ten stwierdził, że jeżeli wystąpi stan związany z chorobą, na którą cierpi kierujący, ma wpływ na jego samopoczucie psychiczne, czy emocjonalne, a to może mieć przełożenie na spowodowanie przez niego niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Pochodzenie przedmiotowej informacji od lekarza specjalisty z zakresu psychiatrii oraz psychologa czyni ją wiarygodną. Nie ma przy tym znaczenia, że opinia w tym przedmiocie została wydana na potrzeby innego postępowania niż administracyjne. Istota przedmiotowego postępowania sprowadza się bowiem do powzięcia określonych informacji, które wzbudzają poważne i uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy. Nie jest tym samym wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Skierowanie na badania lekarskie ma na celu potwierdzenie, że w danym stanie zdrowotnym dana osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2019 r., I OSK 2374/18, Legalis Nr 2215861). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "...Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie. Skierowanie na badania lekarskie ma zaś na celu potwierdzenie, że w danym stanie zdrowotnym dana osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jeśli więc ze źródeł, które ujawniły się w toku działania organu właściwego do załatwienia tego typu sprawy administracyjnej, wynikają uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać, że wzięto pod uwagę zawarte w takiej opinii wnioski. Organ dokonując oceny zaistniałej sytuacji miał bowiem na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, tj. zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. W interesie społecznym pozostaje bowiem, by wszyscy kierujący pojazdami silnikowymi posiadali predyspozycje zdrowotne do ich prowadzenia w sposób, który nie tylko nie będzie zagrażał ich życiu i zdrowiu, ale także zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2019 r., I OSK 2374/18, Legalis Nr 2215861). Podkreślić należy, że skierowanie na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o tym, że skierowany na te badania kierowca nie będzie mógł prowadzić pojazdów mechanicznych. Dopiero przeprowadzone badania specjalistyczne mają bowiem ustalić stan jego zdrowia w kontekście bycia uczestnikiem ruchu drogowego z uwzględnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skierowanie na badania kontrolne kierowcy ma charakter typowo prewencyjny. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzają w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami stosowne badania i ocenią, czy badany jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Celem badań jest jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości, a decyzja o skierowaniu na takie badania ma na celu ochronę zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego. W wyniku przeprowadzonych badań może się więc okazać, że określone zastrzeżenia nie zostaną potwierdzone, czyli że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2019 r., I OSK 1052/17 Legalis Nr 1889592, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Gdańsku z dnia 28 lutego 2019 r., III SA/Gd 21/19 Legalis Nr 1883710). Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest jednak ocena decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lecz ustalenie czy wystąpiły przesłanki do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy określone w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy. Są nimi, brak przedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 przez osobę posiadającą prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem. Organ bezspornie ustalił, że decyzja o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie uostateczniła się a skarżący nie wykonał zobowiązania z niej wynikającego i nie przedłożył wymaganego orzeczenia. W tych warunkach organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że zarzuty skargi były niezasadne. Dlatego też skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.).