II SA/Bd 1300/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-07-24
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Joanna Brzezińska, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia może być utrzymane, gdy brak jest jednoznacznego dowodu skutecznego doręczenia postanowienia stronie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO, ponieważ organ odwoławczy błędnie zastosował przepisy proceduralne oraz nie ustalił jednoznacznie daty doręczenia postanowienia stronie. Brak daty odbioru na zwrotnym potwierdzeniu odbioru uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne, co czyni niemożliwym ustalenie początku biegu terminu do wniesienia zażalenia i stwierdzenie uchybienia terminu.Stan faktyczny
Burmistrz T. odmówił wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji turystycznej. A. B. złożyła wniosek o wznowienie po terminie, który organ uznał za nieterminowy. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, opierając się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru bez daty odbioru. A. B. zaskarżyła postanowienie SKO, kwestionując datę doręczenia i skuteczność doręczenia postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie SKO, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu, zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [..] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [..] sierpnia 2011r. nr [..] Burmistrz T., na podstawie art. 149 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza T. z dnia [..] maja 2011r. znak [..] w sprawie ustalenia na wniosek Gminy T. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego budynku służącego turystyce wodnej oraz rekreacji tj. stanicy wodnej z przeznaczeniem pod obsługę ruchu rekreacyjno-turystycznego terenu plaży wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi oraz zagospodarowaniem terenu na cele turystyczno-rekreacyjne na działce nr [..] i części działki nr [..], położonych w miejscowości B., obręb K., gmina Tu.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja z dnia [..] kwietnia 2011r. ustalająca, na wniosek Gminy T., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na działce nr [..] i części działki nr [..], w dniu [..] maja 2011r. stała się decyzją ostateczną. A. B., wraz z innymi sezonowymi mieszkańcami miejscowości B., w dniu 1 sierpnia 2011r. złożyła wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyżej wskazaną decyzją ostateczną. We wniosku podniesiono niekorzystny wpływ przyszłej inwestycji na nieruchomości wnioskodawców.
Organ stwierdził, iż A. B. odebrała przedmiotową decyzję w dniu 4 maja 2011r., wobec tego termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał w dniu 4 czerwca 2011r. Składając natomiast wniosek w dniu 1 sierpnia 2011r. strony uchybiły terminowi, o którym mowa w 148 § 1 k.p.a. Organ wskazał ponadto, że podniesione we wniosku argumenty nie stanowią żadnej z przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego.
W dniu 12 września 2011 r. wpłynęło do B. Tucholi pismo A. B. kierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., w którym strona odnosząc się do wcześniejszej korespondencji, zarzuciła Burmistrzowi T. brak zrozumienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] czerwca 2012r. nr [..]. W treści tej decyzji organ odwoławczy zalecił ponowne rozpatrzenie planów inwestycyjnych, z uwagi na konieczność spełniania przez przedmiotową inwestycję określonych warunków. Strona zwróciła uwagę, że to nie uciążliwość jest zasadniczym powodem konieczności ponownej weryfikacji planów, podnosząc jednocześnie, że oprócz młodzieży w ośrodku wczasowym czas spędzają również inni wczasowicze, którym odpoczynek zapewniany jest kosztem odpoczynku mieszkańców miejscowości B.
Postanowieniem z dnia [..] września 2011r. nr [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienie doręczone zostało wnoszącej zażalenie w dniu 2 września 2011r., na co wskazuje potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Z uwagi na powyższe, siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania upływał względem A. B. w dniu 9 września 2011r. Odwołanie tymczasem wpłynęło do organu w dniu
12 września 2011r., przy czym strona składając zażalenie nie złożyła jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu.
A. B. zaskarżyła powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o sprawdzenie daty odbioru pisma z dnia [..] sierpnia 2011 r., ponieważ do miejscowości Biała przyjechała w dniu [..] września 2011r. (piątek) koło godziny 17 – 17.30. Z notatek skarżącej wynika, że pismo odebrała w dniu 7 września 2011r., wobec czego dotrzymała terminu. Skarżąca podniosła ponadto szereg zarzutów merytorycznych odnośnie postępowania i kwestionowanej w trybie wznowieniowym decyzji administracyjnej Burmistrza T. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji związanej z turystyką rekreacyjną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie profesjonalny pełnomocnik skarżącej podniósł, że znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia organu pierwszej instancji, nie może stanowić urzędowego potwierdzenia doręczenia aktu administracyjnego, bowiem niezgodne jest z wymogami określonymi w § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych. Na dokumencie tym, obok własnoręcznego podpisu skarżącej – jako adresata decyzji, brak jest bowiem wskazania przez skarżącą daty odbioru przesyłki. Nie można za taką datę uznać daty określonej w datowniku pocztowej placówki nadawczej.
Pełnomocnik wniósł ponadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), przywoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia wydanego przez organ administracji, możliwe jest jedynie wówczas gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia powyższych zasad skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżony akt administracyjny wydany został z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie.
Przedmiot niniejszego postępowania sądowadministracyjnego stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [..] września 2011 r., wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej przywoływanej jako: "K.p.a.", stwierdzające "uchybienie terminu do wniesienia odwołania".
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wskazane w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnieniu przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wskazują na zastosowanie przez organ przepisów proceduralnych nieadekwatnych do stanu faktycznego sprawy. Także treść rozstrzygnięcia, w istocie nie odpowiada okolicznościom rozstrzyganej zaskarżonym postanowieniem sprawy administracyjnej. W ocenie Sądu zaskarżony akt administracyjny zawiera wewnętrzne sprzeczności.
W sytuacji bowiem, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., postanowienie z dnia [..] września 2011 r. [..] wydało (jak wskazało) po rozpatrzeniu zażalenia A. B. na postanowienie Burmistrza T. z [..] sierpnia 2011 r. odmawiające wznowienie postepowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wówczas wobec stwierdzenia wniesienia tego zażalenia z uchybieniem terminu, organ odwoławczy winien stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a nie "odwołania".
W okolicznościach niniejszej sprawy analiza treści zaskarżonego postanowienia nie pozwala na potraktowanie tego błędu jedynie jako oczywistej omyłki pisarskiej, bowiem w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również w uzasadnieniu prawnym organ kilkukrotnie powołuje się wprost na przepis art. 129 § 2 K.p.a. oraz na uchybienie 14-dniowego terminu określonego w tym przepisie. W dalszej części uzasadnienia organ dokonując błędnej wykładni przepisu określającego termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, który w sprawie w ogóle nie powinien mieć zastosowania, stwierdza, że "7 dniowy termin na złożenie odwołania, zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. upływał (...)".
Podkreślić należy, iż zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy prowadzić winny postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 7 i 8 K.p.a.).
Ostateczne postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, zamyka stronie postępowania administracyjnego drogę do przyznanego konstytucyjnie prawa do rozpoznania istoty sprawy administracyjnej przez dwa organy administracji publicznej. Stąd też organ odwoławczy winien wnikliwie i szczegółowo ustalić wszystkie okoliczności wpływające na wydanie przedmiotowego postanowienia o charakterze proceduralnym. Uzasadnienie rozstrzygnięcia w tym zakresie (postanowienia) winno odpowiadać wymogom określonym w art. 124 § 1 i 2 K.p.a. tj. winno zawierać między innymi prawidłowe powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz właściwe do okoliczności danej sprawy uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a.).
Powyższych wymogów, w ocenie Sądu, nie spełnia zaskarżone postanowienie.
Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżonym postanowieniem orzekało na skutek adresowanego do Kolegium pisma A. B. z dnia [..] września 2011 r. (data wpływu do organu pierwszej instancji 12 września 2011 r.). W piśmie tym strona wyraża niezadowolenie ze sposobu załatwienia przez Burmistrza T. sprawy, która uprzednio była już rozstrzygana przez SKO decyzją nr [..] z dnia [..] czerwca 2010 r. Na marginesie dalszych rozważań wskazać przyjdzie, że strona nie wskazuje w swoim piśmie, iż stanowi ono zażalenie czy też odwołanie od konkretnego aktu administracyjnego Burmistrza T., nie wskazuje w szczególności, że jej pismo stanowi reakcję na postanowienie Burmistrza T. z dnia [..] sierpnia 2011 r. nr [..] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza T. z dnia [..] maja 2011 r. dotyczącą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego budynku służącego turystyce wodnej oraz rekreacji tj. stanicy wodnej z przeznaczeniem pod obsługę ruchu rekreacyjno-turystycznego terenu plaży wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi oraz zagospodarowaniem terenu na cele turystyczno-rekreacyjne na działce nr [..] i części działki nr [..], położonych w miejscowości B., obręb K., gmina T. W tej sytuacji organ odwoławczy w pierwszej kolejności, zgodnie z zasadą informowania określoną w art. 9 K.p.a., winien wezwać stronę do doprecyzowania treści jej pisma, w szczególności do wskazania, czy przedmiotowe pismo adresowane do Kolegium jest zażaleniem na wskazane wyżej postanowienie organu pierwszej instancji, czy też ma inny charakter.
Na potrzeby dalszych rozważań, należy przyjąć, iż przedmiotowe pismo A. B. stanowiło zażalenie za postanowienie Burmistrza Tucholi z dnia [..] sierpnia 2011 r. odmawiające wznowienia wskazanego wyżej postępowania administracyjnego. W skardze strona nie kwestionuje takiego charakteru swego pisma.
Kwestie zażaleń, co do zasady, zostały uregulowane w przepisach Rozdziału
11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Na skutek nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), od dnia 11 kwietnia 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego właściwy organ administracji publicznej orzeka w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 134 § 3 i 4 K.p.a.)
W myśl przepisu art. 141 § 2 K.p.a., zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Przy czym, zgodnie z art. 125 K.p.a. postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, doręcza się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
W art. 144 K.p.a. ustawodawca zawarł odesłanie, zgodnie z którym w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Wskazać należy, iż odpowiednie zastosowanie grupy przepisów oznaczać może, że pewne jej przepisy mają zastosowanie wprost, pewne
z odpowiednimi dla charakteru danej instytucji modyfikacjami, a niektóre w ogóle nie będą miały zastosowania.
Mając powyższe na uwadze zważyć przyjdzie, że orzekając w zakresie ewentualnego stwierdzenia wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 141 § 2 K.p.a. (a nie jak błędnie wskazało Kolegium art. 129 § 2 K.p.a.) organ odwoławczy, na podstawie art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a., odpowiednio winien postanowieniem stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W dalszej kolejności odnieść należy się do oceny prawidłowości ustalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy i zaistnienia przesłanek dla zastosowania przepisu art. 134 K.p.a.
Kwestię doręczeń w postępowaniu administracyjnym reguluje Rozdział 8 K.p.a. I tak, jak stanowi art. 39 K.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 46 § 1 K.p.a., odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.
Wskazane wyżej postanowienie Burmistrza T. z dnia [..] sierpnia 2011r., zostało doręczone skarżącej, co potwierdza zamieszczone w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru i co stanowi okoliczność bezsporną. Istota sporu natomiast w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy doręczenie to uznać można za doręczenie skuteczne, zatem odpowiadające przepisom prawa obowiązującym w tym zakresie. Co się z tym wiąże konieczna jest odpowiedź na pytanie czy i w jakim konkretnie dniu otworzył się dla skarżącej termin do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie, a w konsekwencji czy zażalenie zostało wniesione w ustawowym terminie.
Po myśli przepisu art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 z późn.zm.) operator publiczny jest obowiązany do świadczenia powszechnych usług pocztowych w sposób ciągły, umożliwiający między innymi uzyskanie potwierdzenia odbioru przesyłki rejestrowanej (tj. przesyłki przyjętej za pokwitowaniem przyjęcia i doręczanej za pokwitowaniem odbioru – art. 3 pkt 20 ustawy). W wykonaniu delegacji ustawowej ustanowionej w art. 46 ust. 3 Prawa pocztowego, warunki wykonywania przez operatora powszechnego powszechnych usług pocztowych, w tym dotyczące dokumentowania wykonania usługi doręczenia przesyłek rejestrowanych, reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004r. (Dz.U. Nr 5, poz. 34 ze zm.). Zgodnie z § 35 ust. 3 ww. rozporządzenia pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Zapis ten koresponduje zatem z ustawowym wymogiem określonym w art. 46 § 1 K.p.a.
W niniejszej sprawie znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (nr [..] - zawierającej postanowienie z dnia [..] sierpnia 2011 r. nr [..]) zawiera jedynie czytelny podpis skarżącej bez wskazania daty odbioru. Obok własnoręcznego podpisu znajduje się odcisk datownika pocztowej placówki nadawczej T. 1 z datą 020911. U dołu dokumentu w miejscu przeznaczonym na datę i podpis doręczającego znajduje się podpis oraz data, przy czym oznaczenie dnia miesiąca jest na tyle nieczytelne, że uniemożliwia jednoznaczną identyfikację daty doręczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uznało, że przedmiotowe postanowienie Burmistrza T. "zostało doręczone za pokwitowaniem skarżącej
w dniu 2 września 2011 r., na co wskazuje potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy." Organ administracji nie wyjaśnił jednak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, na podstawie jakich elementów wskazanego zwrotnego potwierdzenia odbioru, bądź innych dowodów, tego ustalenia dokonał. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie pełnej sądowej oceny prawidłowości ustaleń w tym zakresie, można jedynie domyślić się, iż organ administracji uznał, za datę skutecznego doręczenia stronie przesyłki datę widniejącą na datowniku pocztowej placówki oddawczej (020911). W okolicznościach niniejszej sprawy, bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, było to założeniem co najmniej przedwczesnym i nieuprawnionym.
Biorąc pod uwagę wskazane elementy świadczące o skutecznym doręczeniu korespondencji zgodnie z art. 46 § 1 K.p.a., stwierdzić należy, że doręczenie dokonane w przedmiotowej sprawie zawiera jedynie jeden z tych elementów, zatem własnoręczny podpis odbiorcy, data odbioru natomiast nie została przez adresata wskazana. Powyższa konstatacja stoi w oczywistej sprzeczności z warunkami skutecznego doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym.
Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym pokwitowanie odbioru będzie spełniało funkcję dowodu potwierdzającego fakt doręczenia przesyłki adresatowi w określonej dacie tylko wówczas, gdy obok swojego podpisu adresat własnoręcznie umieści datę odbioru przesyłki (zob. wyrok WSA w Opolu z 11 sierpnia 2011r. sygn. akt I SA/Op 224/11, wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2006 r. III SA/Wa 298/06 i z dnia 29 stycznia 2007 r., III SA/Wa 2947/06, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17.02.2010 r. I SA/Wr 1625/09, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) dostępnej pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia ponadto wymaga, że pisma doręczone adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru powinny być szczegółowo i prawidłowo wypełniane przez osobę doręczającą.
Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać, w jaki sposób przesyłka została doręczona. W przeciwnym razie doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne (wyrok NSA z dnia 24 marca 1999 r., I SA/Lu 151/98). Stanowisko powyższe podziela w całości Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.
W sprawie niniejszej organ odwoławczy, biorąc pod uwagę jedynie datownik placówki nadawczej uznał, iż przesyłka zawierająca podlegające zaskarżeniu postanowienie, doręczona została skarżącej w dniu 2 września 201r. W związku z powyższym ustaleniem organ stwierdził, że siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia (w postanowieniu błędnie "odwołania") upływał względem skarżącej w dniu 9 września 2011r. Zażalenie tymczasem, jak stwierdził organ, wpłynęło do Urzędu Miejskiego w Tucholi w dniu 12 września 2011r.
Zwrócić w tym miejscu uwagę należy, iż z prezentaty zamieszczonej na oryginale pisma Anieli Brakopp z dnia [..] września 2011 r. (zażalenia) przez Urząd Miejski w T. nie wynika, czy pismo to wniesione zostało przez stronę osobiście, czy za pośrednictwem operatora pocztowego. W aktach administracyjnych sprawy brak jest koperty nie znajduje się koperta, w której przedmiotowe pismo (zażalenie) ewentualnie zostało przesłane. W związku z powyższym w sprawie niniejszej nie sposób również ustalić, kiedy de facto przedmiotowe zażalenie zostało wniesione. Datę wniesienia pisma należy wszakże odróżnić od daty jego wpływu do organu administracji publicznej zwłaszcza w sytuacji, w której pismo wnoszone jest za pośrednictwem operatora pocztowego. Data wniesienia jest równoznaczna z datą wpływu praktycznie wyłącznie wówczas, gdy strona pismo wnosi osobiście. O takim sposobie wniesienia pisma organ czyni wzmiankę w dacie wpływu. W niniejszej sprawie brak jest takiej adnotacji.
W związku z powyższym uznać należy, iż w niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania nie można jednoznacznie ustalić zarówno daty odbioru przez skarżącą postanowienia Burmistrza T. z dnia [..] sierpnia 2011 r., jak i daty wniesienia na to postanowienie zażalenia, co dodatkowo czyni niemożliwym ustalenie, czy termin do dokonania czynności wniesienia zażalenia został zachowany, czy też strona terminowi uchybiła.
Dodatkowo zwrócić uwagę należy, że organ pierwszej instancji, w piśmie przekazującym zażalenie organowi odwoławczemu uznał, że przedmiotowa przesyłka doręczona została skarżącej w dniu 1 września 2011r., co prowadzi do absurdu bowiem oznaczałoby, że data odbioru przesyłki przez adresata miałaby być wcześniejsza nawet niż data, w której przesyłka ta znalazła się w pocztowej placówce nadawczej.
Z podobnych względów uzasadnione wątpliwości budzi także zawarte w skardze twierdzenie skarżącej, że przesyłkę zawierającą postanowienie organu pierwszej instancji odebrała w dniu 7 września 2012r. Należy bowiem zważyć, iż na odwrotnej stronie dokumentu zwrotnego potwierdzenie odbioru znajduje się odcisk datownika pocztowej placówki oddawczej z datą 5 września 2011 r. (choć z uwagi na układ pieczęci mało czytelną), co wskazywałoby, że w tej dacie placówka pocztowa po wykonaniu usługi zwróciła dokument potwierdzający dokonanie doręczenia przesyłki do nadawcy – Urzędu Miasta T.
Zwrócić uwagę należy, że ciężar dowodu w sprawie niniejszej spoczywa na organie, który powinien udowodnić datę doręczenia postanowienia, od którego wniesiony został środek odwoławczy, ponieważ to organ ma obowiązek skutecznego doręczania stronom postępowania pism podlegających doręczeniu w postępowaniu administracyjnym. Druk zwrotnego potwierdzenia odbioru jest drukiem urzędowym, którego czytelne i prawidłowe wypełnienie stanowi urzędowy dowód doręczenia przesyłki.
Podkreślić należy, że postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (zażalenia), które jest rozstrzygnięciem zamykającym drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji, może być wydane w sprawach, w których nie ma wątpliwości, że strona odwołanie (zażalenie) wniosła po terminie, a więc jedynie wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po zgromadzeniu i analizie pełnego materiału dowodowego.
W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, z naruszeniem wymogów procedury administracyjnej, nie przeprowadziło żadnego postępowania wyjaśniającego czy też reklamacyjnego we właściwym urzędzie pocztowym, pozwalającego na ustalenie ponad wszelką wątpliwość, kiedy w rzeczywistości doręczona została adresatce przesyłka rejestrowa o numerze [..]. Nie budzi wątpliwości, że w wypadku gdy istnieją wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia pisma stronie należy przeprowadzić wszelkie dowody umożliwiające ustalenie tej daty w sposób pewny (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 98/96). Dowodem takim w przypadku skierowania do adresata pisma w formie pocztowej przesyłki poleconej będzie rejestr dzienny doręczanych przesyłek rejestrowanych znajdujący się w urzędzie pocztowym właściwym do doręczenia tej przesyłki.
W sprawie niniejszej uznać należy, iż znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia Burmistrza T., od którego przysługuje stronie środek odwoławczy, z uwagi na brak daty odbioru przesyłki, nie może stanowić urzędowego dowodu doręczenia stronie spornego aktu administracyjnego. W aktach administracyjnych sprawy brak jest zatem jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego datę doręczenia stronie postanowienia, nie można w tej sytuacji określić początku biegu terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie, a tym bardziej stwierdzić, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Wobec powyższego zaskarżone postanowienie organu administracji publicznej, które stwierdza uchybienie terminu do dokonania spornej czynności procesowej ulec musi uchyleniu. Ponownie rozpatrując sprawę organ drugiej instancji weźmie pod uwagę zalecenia wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia i przeprowadzi postępowanie wyjaśniające datę doręczenia skarżącej postanowienia Burmistrza T. z dnia [..] sierpnia 2011r., a także to czy pismo A. B. z [..] września 2011 r. stanowiło w istocie zażalenie na to postanowienie. Jeżeli tak organ winien ustalić również datę wniesienia zażalenia (czy zostało złożone osobiście w dniu 12 września 2011 r. czy przez pocztę), a następnie rozstrzygnąć, czy zażalenie wniesione zostało w terminie określonym w art. 141 § 2 K.p.a.
Dodatkowo Sąd z urzędu stwierdził również, że w przedłożonych wraz ze skargą aktach administracyjnych doręczenia różnych pism kierowanych do skarżącej dokonywane były na różne adresy także strona wskazuje różne adresy (między innymi W. S [..][..]-[..] B., B. [..] L., N. W. [..][..] B.). Warunkiem skutecznego doręczenia pism stronie w postępowaniu administracyjnym, jest dokonywanie go z uwzględnieniem stosownych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 39 i nast.). Analiza akt sprawy nie umożliwia stwierdzenia czy strona wskazywała różne adresy do doręczeń, czy informowała organ o zmianie adresu, czy otrzymała w tym zakresie stosowne pouczenie od organu administracji publicznej. Wobec powyższego należy wskazać, iż przywołaną już wyżej nowelizacją od dnia 11 kwietnia 2011 r. do art. 40 K.p.a. dodano przepisy § 4 i § 5, zgodnie z którymi strona zamieszkała za granicą lub mająca siedzibę za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w kraju, jest obowiązana wskazać w kraju pełnomocnika do doręczeń. W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić przyjdzie, że argumenty podniesione przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie, w rozwinięciu zarzutu skargi w zakresie ustalenia daty doręczenia spornego postanowienia organu pierwszej instancji, okazały się uzasadnione. Z uwagi na okoliczność, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była zgodność z prawem jedynie aktu administracyjnego stwierdzającego kwestię proceduralną (uchybienie termonowi do wniesienia zażalenia), sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących zagadnień merytorycznych rozstrzyganych odrębnym aktem administracyjnym.
W związku z przedstawionymi powyżej okolicznościami uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (w szczególności art. 7, art. 8, art. 11, art. 46 § 1, art. 77 § 1, art. 129 § 2, art. 134 w zw. z art. 144, art. 141, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Wskazanie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu sąd oparł o art. 152 ww. ustawy.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje oparcie w treści art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa wynagrodzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło