II SA/Bd 1300/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi Firmy A na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo oddala skargę. Wspólnota Mieszkaniowa O. S. P. przy ul. [...] w T. (zwana dalej "Skarżącą") pismem z [...] czerwca 2021 r. wniosła do Prezydenta M. T. o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych tj. o udzielenie zgody na odstępstwo od § 19 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, zwanego dalej "rozporządzeniem") dla inwestycji "wyznaczenia miejsca postojowego dla samochodów innych niż samochody osobowe na nieruchomości wspólnej Wspólnoty Mieszkaniowej (...) dla dostaw na nieruchomości wspólnej zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb 6 Gmina T.". Prezydent M. T. postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...].KJ umorzył postępowanie z wniosku Skarżącej. Prezydent wskazał, że zarówno złożenie wniosku o wydanie przez ministra upoważnienia dla organu do wyrażenia zgody na odstępstwo jak też uzyskanie samej zgody muszą nastąpić przed wydaniem pozwolenia na budowę lub zmiany takiego pozwolenia. Ponadto wnioskowane odstępstwo może mieć miejsce wówczas, gdy zaistnieje ono w związku z budową, przebudową lub zmianą sposobu użytkowaniu budynków, budowli naziemnych i podziemnych oraz związanych z nimi urządzeń budowalnych. Wyznaczenie nowych miejsc postojowych i oznaczenie ich (malowanie) za pomocą farby nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.). Wojewoda K. – P., w wyniku rozpatrzenia sprawy po wniesieniu zażalenia przez Skarżącą, postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. nr [...]. MSe utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewoda wskazał, że § 19 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia wymaga, aby odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym nie była mniejsza niż 10 m – w przypadku parkingu do 4 stanowisk postojowych włącznie dla samochodów innych niż samochody osobowe. Odległość projektowanego stanowiska postojowego od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach mieszkalnych wynosi odpowiednio: od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym przy ul. [...] – 2,8 m, od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym przy ul. [...] – 10,3 m, a od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym przy ul. [...] – 10,1 m. Przywołując, podobnie jak organ I instancji, treść art. 9 Prawa budowlanego, Wojewoda wskazał, że nie jest możliwe uzyskanie odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę ani tym bardziej po rozpoczęciu robót budowlanych czy wybudowaniu obiektu budowlanego. W związku z nowelizacją Prawa budowlanego dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (na mocy której z art. 9 ust. 3 Prawa budowlanego usunięto słowa "lub o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego") instytucji odstępstwa nie można również stosować w innych postępowaniach np. w postępowaniu o udzielnie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Wojewoda podzielił także stanowisko, że czynność wymalowania koperty na utwardzonym gruncie w celu wyznaczenia miejsca postojowego dla samochodów innych niż samochody osobowe nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego; nie tworzy także nowego urządzenia budowlanego. Wojewoda podkreślił, że wyrażenie zgody na odstępstwo udzielane jest wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, nie może funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie. Wobec tego postępowanie z wniosku Skarżącej, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć. W skardze do Sądu Wspólnota zarzuciła postanowieniu Wojewody naruszenie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych. Podnosząc powyższy zarzut Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Skarżąca powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2019 r. sygn. II OSK 3014/18 (dotyczący możliwości odstępstwa w postępowaniu legalizacyjnym) podniosła, że odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, o którym mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, może zostać udzielone także w stosunku do obiektów budowlanych już zrealizowanych (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 r. sygn. II OSK 878/17). Zdaniem Skarżącej nie ulega wątpliwości, że gdyby na etapie składania wniosku o wydanie decyzji o udzielenie pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego (z częścią usługową) z garażem podziemnym "Tilia 3" wskazała, że [ma powstać} miejsce postojowe na utwardzonym gruncie, na którym ma aktualnie zostać wyznaczone miejsce postojowe dla samochodów innych niż osobowe, zobligowana byłaby do uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych. Skarżąca podniosła, że utwardzenie placu stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego – w przepisie tym zostały bowiem wymienione m.in. place postojowe. Z uwagi na brak definicji legalnej "stanowiska postojowego" należy odwołać się do definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą pod pojęciem "postój" należy rozumieć m.in. miejsce stałego zatrzymania się określonych pojazdów. Tym samym należy wyprowadzić wniosek, że stanowiskiem postojowym, przy jednoczesnym uwzględnieniu brzmienia § 20 i § 21 rozporządzenia, jest powierzchnia na określonym terenie lub w pomieszczeniu budynku przeznaczona do postoju pojazdu określonego rodzaju fizycznie wydzielone, chociażby poprzez oznaczenie ich liniami namalowanymi na gruncie/podłodze/posadzce. W konsekwencji zarówno miejsce postojowe mające zostać wybudowane jak i miejsce postojowe mające zostać wyznaczone przez wymalowanie linii na utwardzonym gruncie powinno spełniać wymogi określone w rozporządzeniu dla stanowisk postojowych. W związku z tym, w celu wyznaczenia miejsca postojowego przez jego wymalowanie na już utwardzonym gruncie w sposób odbiegający od warunków technicznych określonych w rozporządzeniu konieczne jest uzyskanie zgody na odstępstwo od warunków technicznych określonych dla miejsc postojowych. Skarżąca podniosła także, że dla prawidłowej wykładni art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego znacznie ma prowadzenie prac w sposób etapowy. Skarżąca stosownie do decyzji o pozwoleniu na budowę dokonała utwardzenia gruntu w ramach prowadzonych prac. Tym samym w przypadku planowanego wymalowania miejsca postojowego, które w ostatecznym kształcie będzie stanowiło urządzenie budowlane Skarżąca dopuściłaby się de facto samowoli budowlanej podlegającej legalizacji. Zdaniem Skarżącej, pomimo nowelizacji Prawa budowlanego z 13 lutego 2020 r. nie straciło na aktualności orzecznictwo dopuszczające udzielenie zgody na odstępstwo w ramach postępowania naprawczego. Tak więc udzielenie zgody na odstępstwo może nastąpić również po zakończeniu procesu budowlanego dla urządzenia budowlanego, które ma dopiero powstać. W innym bowiem wypadku dochodziłoby do powstania sytuacji, w której jedna z przesłanek uzyskania zgody na odstępstwo od warunków technicznych jest realizacja przez inwestora samowoli budowlanej, czego nie sposób pogodzić z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując, swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiot postępowania administracyjnego istnieje wtedy, gdy istnieje sprawa administracyjna załatwiana w tej formie działania, a zatem gdy obowiązujący przepis prawa tworzy podstawę do wydania decyzji konkretyzującej prawa i obowiązki podmiotu spoza struktur administracji publicznej, z uwagi na to, że podmiot ten znalazł się w sytuacji faktycznej przewidzianej w normie prawnej tworzącej podstawę do działania organu administracji publicznej w tej właśnie formie. (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2021r., sygn. III OSK 3007/21, LEX nr 3166549). W przypadku "odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych", o którym mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego sytuację, w której może dojść do wydania postanowienia wyrażającego zgodę na takie odstępstwo określa art. 9 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Art. 9 ust. 2 stwierdza, że zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 3 Prawa budowlanego wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Słusznie zatem podnosi organ, że z powyższej regulacji wynika, iż udzielenie zgody na odstępstwo jest częścią postępowania, w której ma być wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub decyzja o zmianie pozwolenia na budowę. Przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania postanowienia rozstrzygającego o takiej zgodzie w ramach odrębnego, samodzielnego postępowania, tak jak domaga się tego Skarżąca. Nie przeczy temu orzecznictwo sądów administracyjnych wskazywane przez Skarżącą. Należy bowiem zauważyć, że także ono dopuszcza udzielenie ww. zgody na odstępstwo, o ile zgoda ta jest częścią procedury kończącej się decyzją rozstrzygającą o prawidłowości robót budowlanych (w ramach procedury legalizacyjnej lub naprawczej). W świetle powyższego nie ma zatem znaczenia dla niniejszej sprawy, czy samo wymalowanie miejsca postojowego na istniejącym utwardzeniu terenu (które zostało wykonane w ramach zakończonych już robót budowlanych, w oparciu o wcześniej uzyskane pozwolenie na budowę) jest wykonywaniem jakiegokolwiek obiektu czy urządzenia budowlanego. Niezależnie bowiem od tej oceny, z wyżej wskazanego powodu nie jest możliwe prowadzenie odrębnego, samodzielnego postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych. Zasadnie zatem organ umorzył postępowanie z wniosku Skarżącej. Twierdzenie Skarżącej, że samo wymalowanie miejsca postojowego na istniejącym utwardzeniu terenu jest rodzajem robót budowlanych może być zweryfikowane np. w przypadku złożenia przez Skarżącą wniosku o pozwolenie na budowę obejmujące ww. czynności. W przypadku jeżeli będzie się toczyć takie postępowanie, możliwe będzie także ewentualne przeprowadzenie procedury, o której mowa w art. 9 Prawa budowlanego. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 poz. 329), Sąd oddalił skargę.