II SA/Bd 1320/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-02-06
Skład orzekający: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek, sędzia WSA Jarosław Wichrowski, asesor WSA Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Powiatu, ustalając wysokość opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg, może przyjąć maksymalne stawki określone w obwieszczeniu ministra, nie uwzględniając rzeczywistych kosztów ponoszonych przez powiat?Ratio decidendi
Rada Powiatu, ustalając opłaty za usuwanie i przechowywanie pojazdów, jest zobowiązana uwzględnić rzeczywiste koszty tych działań oraz konieczność sprawnej realizacji zadań. Przyjęcie maksymalnych stawek określonych w obwieszczeniu ministra, bez wykazania związku z rzeczywistymi kosztami i potrzebami organizacyjnymi, stanowi naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.Stan faktyczny
Prokuratura Okręgowa wniosła skargę na uchwałę Rady Powiatu w Radziejowie dotyczącą ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Zarzucono rażące naruszenie przepisów poprzez ustalenie stawek opłat na poziomie maksymalnych stawek określonych przez Ministra Rozwoju i Finansów, bez uwzględnienia rzeczywistych kosztów ponoszonych przez powiat, które były znacząco niższe. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi Prokuratury.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska- Ziołek ( spr ) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2019r. sprawy ze skargi P. W. na uchwałę Rady Powiatu z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na obszarze powiatu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Prokuratura Okręgowa we Włocławku wniosła skargę na uchwałę Nr XXVIII/173/2017 Rady Powiatu w Radziejowie z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów na 2018 r. - wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości. Prokurator zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 12 pkt 7 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art.130 a ust.6 ustawy Prawo o ruchu drogowym polegające na wskazaniu wysokości opłat za usunięcie pojazdu w stawkach kreślonych przez Ministra Rozwoju i Finansów w Obwieszczeniu z 25 lipca 2017 r. (M.P.2017.772) bez uwzględnienia rzeczywistych kosztów usuwania pojazdów z drogi i ich parkowania na parkingu strzeżonym ponoszonych przez Powiat w Radziejowie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w zaskarżonej uchwały Rada określiła wysokość opłat za usunięcie pojazdu z drogi. Zarzucono, że stawki opłat z tytułu usunięcia pojazdu z drogi oraz przechowywania go na parkingu strzeżonym zostały wyznaczone na poziomie maksymalnych stawek określonych w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat, za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym.
W zaskarżonej uchwale Rada Powiatu przyjęła, że opłaty za usunięcie pojazdu z drogi na parking strzeżony za poszczególne pojazdy wynoszą za :
a) rower, motorower - 113 zł
b) motocykl-223 zł,
c) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony- 486 zł,
d) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony do 7,5 tony- 606 zł,
e) pojazd o dopuszczalnej masie powyżej 7,5 tony do 16 ton- 857zł,
f) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 ton- 1263 zł,
g) pojazd przewożący materiały niebezpieczne-1537 zł.
Natomiast opłaty za przechowywanie pojazdów na parkingu strzeżonym za każdą dobę przechowywania wynoszą:
1) rower, motorower -20 zł,
2) motocykl - 27 zł,
3) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony - 40 zł,
4) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony do 7,5 tony - 52 zł
5) pojazd o dopuszczalnej masie powyżej 7,5 tony do 16 ton - 75zł,
6) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 ton - 136- zł,
7) pojazd przewożący materiały niebezpieczne - 200 zł.
Z treści umowy zawartej 29 grudnia 2017 pomiędzy Powiatem Radziejowskim, a prowadzącym firmę wykonującym usługi usunięcia pojazdu (Mariuszem Jankowskim) wynika, że opłaty za usunięcie pojazdu z drogi za poszczególne pojazdy wynoszą za :
1) rower, motorower- 60 zł,
3) motocykl -100 zł,
3) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony - 220 zł,
4) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony do 7,5 tony - 450 zł,
5) pojazd o dopuszczalnej masie powyżej 7.5 tony do 16 ton - 650 zł,
6) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 ton - 800 zł,
7) pojazd przewożący materiały niebezpieczne – 950 zł.
Natomiast opłaty za przechowywanie pojazdów na parkingu strzeżonym za każdą dobę przechowywania wynoszą:
1) rower, motorower - 4 zł
2) motocykl -6 zł,
3) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony -14 zł,
4) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony do 7,5 tony - 28 zł
5) pojazd o dopuszczalnej masie powyżej 7,5 tony do 16 ton – 48 zł,
6) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 ton - 80 zł,
7) pojazd przewożący materiały niebezpieczne – 90 zł.
Zaproponowane przez wykonawcę koszty zarówno usunięcia pojazdów, jak też ich przechowywania na parkingu strzeżonym są znacząco niższe od kosztów ustalonych w uchwale. Tym samym Rada Powiatu, ustalając wysokość opłat, powinna była wziąć pod uwagę, że wpływy z tytułu opłat powinny pokryć rzeczywiste koszty związane z wykonywaniem zadań powiatu, wynikające z zawartej umowy o usuwanie pojazdów z dróg publicznych.
Zaskarżona uchwała w istotny sposób narusza zatem obowiązujący porządek prawny – w tym kompetencje do podejmowania uchwał przekraczając upoważnienie ustawowe do wydania uchwały zawarte w przepisie 130 a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący konstatując w ten sposób swoje stanowisko powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 1916/16, w którym wskazano, że zapewnienie jak najwyższych wpływów do budżetu wykracza poza przesłanki materialne wymienione w art. 130 a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Starosta Powiatowy w Radziejowie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc zgodność zaskarżonej uchwały z przepisami prawa.
W uzasadnieniu wskazano na wstępie, że zarzuty naruszenia przepisów kompetencyjnych – tj. art. 12 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie zostały poparte jakąkolwiek argumentacją. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym organ wyjaśnił, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem zakładającym, iż celem ustalenia stawek opłat było zapewnienie większych wpływów do budżetu kosztem właścicieli usuwanych z dróg pojazdów. Organ zauważył bowiem, że przepisy Prawa o ruchu drogowym nie zawierają określenia w jaki sposób Rada Powiatu ustalając stawki opłat ma uwzględniać ponoszone z tego tytułu koszty. W zaskarżonej zaś uchwale wzięto pod uwagę zasady gospodarowania środkami publicznymi – w tym zasadę gospodarności, która nakazuje uwzględniać wszystkie okoliczności mające wpływ na wysokość opłaty. Organ uwzględnił zatem całokształt uzasadnionych kosztów ponoszonych z tytułu realizacji powierzonych zadań – w tym nie tylko wynagrodzenie wykonawców, lecz również koszty obsługi działalności Powiatu, opłaty sądowe i inne koszty wynikające z nieściągalności należności od użytkowników pojazdu.
Organ podkreślił ponadto, że przepisy prawa nie wprowadzają wyraźnego zakazu ustalania maksymalnych stawek opłat, a co więcej prawo nie zabrania, aby powiat z tego tytułu działalności nie mógł czerpać zysków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Należy przy tym zauważyć, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa, które wykraczają poza kategorię naruszeń "nieistotnych" (argument a contrario z art. 91 ust. 4 u.s.g.), tj. w szczególności polegające na: podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w niniejszym postępowaniu uchwała nr XXVIII/173/2017 Rady w Radziejowie z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie wysokości opłat na 2018 rok, za usuwanie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu
Zaskarżona uchwała weszła w życie 1 stycznia 2018 r. i podlegała ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko – Pomorskiego (§ 4 Uchwały).
Jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 12 pkt 7 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1868; dalej - "u.s.p.") oraz art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260, z późn. zm.; dalej - "u.p.r.d.").
Przystępując do kontroli zaskarżonej uchwały pod względem jej legalności należy na wstępie podkreślić, że stanowi ona akt prawa miejscowego. Określa ona bowiem zakres obowiązku ponoszenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Dotyczy zatem sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a przy tym adresatami tej uchwały są osoby określone generalnie. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości to, iż kontrolowana uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.
Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji, należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała mieści się w kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie. W niniejszej sprawie takie upoważnienie wynikało wprost z art. 130a ust. 6a u.p.r.d., który stanowi, że: "Rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a."
Należy podkreślić, że na gruncie konstytucyjnej regulacji źródeł prawa (art. 87–art. 94 Konstytucji RP) akt prawa miejscowego jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego o zasięgu lokalnym, tj. obowiązującym na obszarze działania organów, które go ustanowiły; posiada rangę podustawową i jest stanowiony na podstawie i w granicach ustaw.
W świetle art. 79 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.p. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu tego przepisu obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 283; w skrócie: "ZTP"). W ocenie Sądu istotną regułą legislacyjną jest określony w § 131 ust. 1 w zw. z § 143 ZTP, obowiązek sporządzenia uzasadnienia do projektu aktu prawa miejscowego, który z kolei stanowi refleks generalnego wymogu sporządzania uzasadnienia do każdego projektu aktu normatywnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że organ wydający akt prawa miejscowego ma obowiązek sporządzenia jego uzasadnienia nie tylko ze względu na dyspozycję przywołanych przepisów ZTP, ale również dlatego, że takie uzasadnienie warunkuje kontrolę sprawowaną przez organy nadzoru oraz sądy administracyjne. Skoro bowiem do podstawowych obowiązków sądów administracyjnych należy eliminowanie wszelkich rozstrzygnięć administracji publicznej, które nie są wynikiem wszechstronnej i starannej analizy stanu faktycznego i prawa, to sąd ma prawo badać powody, które legły u podstaw każdego rozstrzygnięcia zaskarżonego do Sądu. Tym samym organ, podejmując rozstrzygnięcie, ma prawny obowiązek sporządzić doń uzasadnienie (vide: wyroki NSA: z 25 września 2008 r. - II OSK 945/08; z 13 października 2010 r. - II GSK 876/09; z 25 września 2018 r. - II OSK 1666/18 – dostępne na stronie http// orzeczenia. nsa.gov.pl – baza CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że postanowienia zaskarżonej uchwały, jako aktu prawa miejscowego, powinny z jednej strony wyczerpywać zakres ustawowego upoważnienia określonego w art. 130a ust. 6 u.p.r.d., a z drugiej, nie mogą poza ten zakres wykraczać. Poza tym prawidłowość rozwiązań przyjętych w tej uchwale (ustalona wysokość poszczególnych opłat i kosztów) – w kontekście spełnienia wymagań określonych w/w przepisie – powinna zostać wykazana w należycie sporządzonym uzasadnieniu.
Przesłankami materialnoprawnymi, którymi winien kierować się organ samorządu podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 u.p.r.d. są: konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Treść art. 130a ust. 6 wskazuje, że żadne inne przesłanki, poza wymienionymi w tym przepisie, nie mogą wpłynąć na sposób zrealizowania upoważnienia ustawowego. Uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu i jego przechowywanie będzie zatem zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść będzie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji tych zadań oraz rzeczywistymi kosztami usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wysokość przyjętych stawek opłat będzie wynikiem wzięcia pod uwagę wyłącznie powyższych przesłanek. Organ ma oczywiście pewną elastyczność w kształtowaniu treści podejmowanej uchwały. Elastyczność ta jednak nie może abstrahować od wyżej przywołanych "opłatotwórczych" kryteriów ustawowych. W konsekwencji za trafny należy uznać pogląd zaprezentowany między innymi w wyrokach WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 stycznia 2019 r. - II OSK/Go 869/18) i WSA w Łodzi z 27 września 2017 r. - IIISA/d 690/17. WSA w Szczecinie z 1 lutego 2018 r. - II SA/Sz 1314/17 (dostępne w bazie j.w), w myśl którego ustalenie stawek opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg powinno zostać poprzedzone szczegółową kalkulacją, która z kolei winna pozwolić na dokonanie miarodajnej oceny, czy wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów, czy też stanowi ona odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy uwzględniającej wytyczne ustawodawcy.
Zasadny jest także i ten pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy właściwy organ, na podstawie upoważnienia ustawowego, nakłada na obywateli określony obowiązek – w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi pewien margines swobody – w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu należy przedstawić argumenty przemawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku: wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na wyznaczonym parkingu oraz kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów. Brak natomiast należytego umotywowania zasadności uchwalenia w/w opłat na poziomie stawek maksymalnych, przewyższających koszty wynagrodzenia wykonawcy (ustalone w umowie z 29 grudnia 2017 r.) nosi niewątpliwie cechę arbitralności.
W ocenie Sądu, Rada Powiatu podejmując zaskarżoną uchwałę naruszyła zatem art. 130a ust. 6 u.p.r.d. przez nieuwzględnienie – a przynajmniej: niewykazanie należytego uwzględnienia – wymienionych w tym przepisie kryteriów: rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu oraz konieczności sprawnej realizacji powierzonych zadań w tym zakresie, przy określaniu wysokości opłat i kosztów ustalonych w uchwale.
Wysokość wszystkich tych opłat i kosztów została w zaskarżonej uchwale określona na maksymalnym dozwolonym poziomie, wynikającym z obwieszczenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. poz. 772).
Analiza zaskarżonej uchwały oraz stanowiska zaprezentowanego Sądowi przez Radę Powiatu w odpowiedzi na skargę sprawia, że można odnieść wrażenie, iż wyłączną przesłanką przyjęcia maksymalnych stawek była możliwość ich uchwalenia w tak określonej wysokości. Organ podkreślił, że takie działanie nie jest zakazane prawem. Sąd zwraca uwagę, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest bardzo lakoniczne i ogranicza się właściwie do przytoczenia przepisów stanowiących podstawę prawną podjęcia uchwały. Nie zawiera ono żadnej kalkulacji kosztów związanych z realizacją zadań w niej określonych. Takiej kalkulacji nie zawiera także odpowiedź na skargę. Gdy uwzględni się, że rzeczywiste koszty usunięcia pojazdu ustalone na 2018 r. w umowie z podmiotem zewnętrznym kształtują się na poziomie niższym niż przyjęte w uchwale stawki w maksymalnej wysokości, określone w obwieszczeniu Ministra Finansów – to brak prawidłowego uzasadnienia uchwały stanowi o istotnym naruszeniu powołanego powyżej § 131 ust. 1 w zw. z § 143 ZTP.
Organ dopiero w odpowiedzi na skargę podjął próbę wyjaśnienia sposobu ustalenia wysokości opłat ustalonych w zaskarżonej uchwale. Organ wskazał mianowicie, że przy ustalaniu stawek uwzględniono całokształt kosztów obsługi działalności Powiatu związanej z realizacja zadań powierzonych w u.p.r.d. – w tym kosztów związanych z przymusowym ściąganiem opłat od użytkowników pojazdu.
Zaprezentowane przez organ stanowisko wskazuje, że organ błędnie zinterpretował przesłanki "kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu" oraz "konieczność sprawnej realizacji zadań". Niewątpliwie bowiem uwzględnienie przy ustalaniu wysokości opłat szacunkowych kosztów związanych z egzekucją należności wykracza poza przesłanki materialne wymienione w art. 130a ust. 6 u.p.r.d. i oznacza wadliwe zrealizowanie ustawowego upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego. Przede wszystkim należy zauważyć, że koszty obciążające użytkowników pojazdów, związane z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów (powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia) stanowią należności podlegające egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314) – o czym stanowi przepis art. 103 ust. 10j u.p.r.d. Przepisy tejże ustawy odrębnie zaś regulują w rozdziale 6 kwestie ustalania kosztów związanych z przymusowym dochodzeniem należności. Jeżeli zatem zaskarżona uchwała miałaby uwzględniać "koszty wynikające z nieściągalności należności" to z pewnością należałoby przyjąć, że Rada Powiatu przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego. Nie można by bowiem przyjąć, że wysokość opłat ustalonych w zaskarżonej uchwale uwzględnia przesłankę "kosztów usuwania i przechowywania pojazdów" oraz "konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi". W zakresie pojęciowym "usuwania i przechowywania pojazdów" nie mieszczą się działania związane z dochodzeniem należności od użytkowników pojazdów. W zakresie zaś przesłanki związanej z koniecznością sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi, rada powiatu powinna przeanalizować przede wszystkim jakie działania powinny zostać podjęte, aby realizacja zadania przebiegała sprawnie, bez zbędnej zwłoki, przy zapewnieniu ciągłości usług również w dni ustawowo wolne od pracy. Ustawodawca sformułował bowiem przesłankę jako "sprawną realizację zadań" a nie koszty sprawnej realizacji tych zadań, czemu dał wyraz, że w ramach tego kryterium należy brać pod uwagę jedynie kwestię organizacyjne usuwania pojazdów i ich przechowywania.
W ocenie Sądu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały z pewnością należało wziąć pod uwagę koszty ponoszone przez organ na rzecz podmiotu wykonującego usługi usuwania, holowania i przechowywania pojazdów. Należy bowiem zauważyć, że organ zawarł umowę z podmiotem zewnętrznym, w wyniku przeprowadzonego w trybie przetargu, postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych. Ceny zaproponowane przez podmiot zewnętrzny, wyłoniony w trybie przetargu nieograniczonego stanowią ceny rynkowe, obowiązujące na obszarze danego powiatu. Trzeba też zauważyć, że stosownie do art. 130a ust. 5f u.p.r.d. starosta może realizować zadania usuwania i przechowywania pojazdów bądź przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub w trybie powierzenia ich wykonywania zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Dla obu przypadków przesłanki ustalania opłat są wspólne, dlatego też ustawodawca w sposób ogólny odwołał się do "kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu". W przypadku tego kryterium chodzi zaś o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi usuwania i przechowywania pojazdów pobierane przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi na terenie powiatu.
Wszystko to prowadzi do wniosku, że uchwalone wysokości opłat i stawek kosztów zostały określone przez Radę Powiatu w sposób arbitralny, a tym samym niezgodnie z wytycznymi wynikającymi z art. 130a ust. 6 u.p.r.d. To zaś oznacza, że zaskarżona uchwała narusza prawo w stopniu istotnym.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, tj. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło