II SA/Bd 1325/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-02-14
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spadkobierca, który nabył w drodze dziedziczenia grunty rolne przeznaczone pod zalesienie, może ubiegać się o przyznanie premii zalesieniowej w wysokości ustalonej dla spadkodawcy, czy też jego prawo do premii powinno być ustalane indywidualnie na podstawie jego własnych dochodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spadkobierca ubiegający się o premię zalesieniową po zmarłym rolniku musi spełnić indywidualne kryteria dochodowe, niezależnie od wysokości premii przyznanej spadkodawcy. Prawo do premii jest ustalane na nowo dla następcy prawnego, a jego wysokość zależy od jego własnych dochodów z rolnictwa i spoza rolnictwa, obliczanych zgodnie z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych w związku ze śmiercią męża, A. S., który decyzją z 2006 r. otrzymał pomoc na zalesienie. Organy administracji przyznały skarżącej premię zalesieniową w niższej wysokości, argumentując, że jej dochody z rolnictwa są niższe niż 20% dochodu ogółem, co zgodnie z przepisami skutkuje obniżeniem stawki premii. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, twierdząc, że jako następca prawny powinna otrzymać premię w wysokości ustalonej dla męża, a kryterium dochodowe nie powinno być stosowane w jej przypadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie płatności na zalesienie gruntów rolnych oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...].06.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. K., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. 2014 poz. 1613) oraz § 10 ust. 2, §11a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych z dnia [...].11.2015 r., przyznał K. S. płatność z tytułu premii zalesieniowej w wysokości [...] zł, określając przy tym, że premia zalesieniowa przyznana stronie jest płatna corocznie przez okres 10 lat tj. w pozostałym okresie trwania zobowiązania zaciągniętego przez A. S..
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].06.2005 r. A. S. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. K. wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2005, w którym wnioskował o przyznanie płatności na zalesienie działek położonych w powiecie s. , gmina W., obręb ewidencyjny W., o numerach 264/5, 30, 34/1, 23/1, 23/5, 264/6, powierzchni 10,61 ha.
W dniu [...].10.2005 r. zostało wydane w sprawie postanowienie nr [...] o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych.
W dniu [...].05.2006 r. zostało złożone oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego, a w dniu [...].06.2006 r. wydano decyzję nr [...] w sprawie przyznania pomocy na zalesienie, na mocy której przyznano A. S. płatność z tytułu:
. wsparcia na zalesienie w wysokości [...] zł - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,
. premii pielęgnacyjnej w wysokości [...] zł płatne corocznie przez okres 5 lat od wykonania zalesienia,
. premii zalesieniowej w wysokości [...] zł płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.
W latach 2007 - 2009 A. S. składał wnioski o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych w terminie określonym na składanie ww. wniosków, na podstawie których otrzymywał corocznie płatność z tytułu premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej. W 2010 r. po złożeniu wniosku o wypłatę pomocy za zalesienie, została złożona decyzja o przekwalifikowaniu działek ewidencyjnych 23/1, 23/5, 30, 34/1, 264/5 i 264/6 położonych obręb ewidencyjny W. w gminie W., powiat S. K., na grunt leśny.
W latach 2011-2015 A. S. składał wnioski o wypłatę pomocy na zalesienie, w terminie określonym na składanie ww. wniosków, na podstawie których otrzymywał premię zalesieniową za lata 2011-2015 r.
W dniu [...].11.2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. K. wpłynął wniosek K. S. o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych w związku z śmiercią A. S. wraz z załącznikami:
. kopią wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym A. S.,
. aktem zgonu,
. zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego o niefigurowaniu w rejestrze osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej,
. zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego o dochodzie innym, niż z rolnictwa,
. zaświadczeniem z gminy o powierzchni użytków przeliczeniowych,
. oświadczeniem o uzyskanych dochodach.
Mając na uwadze termin złożenia wniosku, organ I instancji przyjął, iż został on złożony w terminie określonym w § 11a, ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.).
W dniu [...].01.2016 r. do BP ARiMR w S. K. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w T. o nabyciu spadku po zmarłym w dniu [...].10.2015 r. A. S., przez K. S. oraz małoletniego M. S. oraz małoletnią A. S., każdy po 1/3 części.
W dniu [...].06.2016 r. wystosowano wezwanie do K. S., które dotyczyło zadeklarowania dochodu dla osoby uzyskującej co najmniej 20 % dochodu z rolnictwa mimo, że z weryfikacji dokumentów ustalono, iż producent uzyskuje mniej niż 20 % dochodu z rolnictwa. W dniu [...].06.2016 r. została złożona korekta, w której producent zadeklarował, że uzyskuje poniżej 20 % dochodu z rolnictwa.
Z dostarczonych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez spadkobiercę dochodów z rolnictwa i spoza rolnictwa zdaniem organu I instancji wynika, iż producent uzyskuje mniej niż 20% dochodów z rolnictwa. W związku z tym naliczono premię zalesieniową zgodnie z załącznikiem nr [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.). Zgodnie z załącznikiem nr [...] stawka płatności w zakresie premii zalesieniowej wynosi dla producenta rolnego uzyskującego mniej niż 20 % dochodów z rolnictwa [...] zł na rok na hektar.
Orzekający organ wyjaśnił także, iż w sprawie doszło do skutecznego przejęcia gospodarstwa i zobowiązań wieloletnich w programie zalesianie gruntów rolnych przez K. S., a uczestnictwo w ww. programie uznaje się za rozpoczęte. Ponadto okres trwania zobowiązania K. S. do prowadzenie założonej przez spadkodawcę A. S. uprawy leśnej, który wynosił 20 lat począwszy od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, został pomniejszony o 10 lat uczestnictwa spadkodawcy.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. zarzuciła, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest krzywdzące dla spadkobierców A. S., ponieważ stan gospodarstwa przed jego śmiercią i po śmierci nie zmienił się, a dopłaty dotychczas się należały. Wskazała też, że wspólnie z mężem zajmowała się zalesionymi gruntami i poniosła z tego tytułu koszty.
Dyrektor K. - P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji odwołując się do regulacji § 11a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z późń. zm.), wskazał, że kryterium osiągania dochodów z rolnictwa jest decydujące także w sytuacji przejęcia zobowiązań rolnika dotyczących wypełniania warunków przyznania pomocy na zalesianie przez jego spadkobiercę, o czym stanowi § 11a ust. 5 ww. rozporządzenia, podkreślając, że chodzi o dochód osiągany przez spadkobiercę, a nie przez spadkodawcę. W konsekwencji spadkobierca składając wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie (PROW 2004-2006) w przypadku śmierci rolnika zobowiązany jest dołączyć do wniosku transferowego następujące dokumenty (zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 3, 4 i 6):
. oświadczenie producenta rolnego o uzyskiwanych dochodach z pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w § 2 pkt 2 lit. a;
. zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności, wydane przez urząd skarbowy - w przypadku gdy producent rolny uzyskał takie dochody;
. dokumenty potwierdzające uzyskiwanie dochodów innych niż określone w pkt 3 i 4 w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności - w przypadku gdy producent rolny uzyskał takie dochody;
Powyższe dowody stanowią podstawę dla dokonania przez Kierownika BP ARiMR ustaleń faktycznych w zakresie wysokości dochodów z rolnictwa uzyskanych przez producenta rolnego, od której uzależniona jest wysokość premii zalesieniowej.
Jak wskazano, zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia wysokość premii zalesieniowej jest uzależniona od wysokości dochodów z rolnictwa uzyskanych przez producenta rolnego. Zgodnie z załącznikiem nr [...] do rozporządzenia, stawka premii zalesieniowej dla producentów rolnych uzyskujących co najmniej 20% dochodu z rolnictwa wynosi [...] zł/ha, zaś dla producentów rolnych uzyskujących mniej niż 20% dochodu z rolnictwa wynosi [...] zł/ha.
Organ odwoławczy potwierdził, że w rozpatrywanej sprawie K. S. wraz z wnioskiem złożyła ww. dowody, dlatego organ I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego prawidłowo ustalił, że wnioskodawczyni uzyskuje mniej niż 20% dochodu z rolnictwa i w konsekwencji przyznał wnioskodawczyni premię zalesieniową w wysokości [...] zł, płatną corocznie przez okres 10 lat tj. w pozostałym okresie trwania zobowiązania zaciągniętego przez A. S..
Odnosząc się do okoliczności podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że sam fakt pozostawania przez beneficjenta pomocy zalesieniowej w związku małżeńskim nie oznacza, że po śmierci uprawnionego do tej pomocy, drugi małżonek automatycznie nabywa prawo do otrzymywania pozostałych do wypłaty płatności z tytułu premii zalesieniowej w wysokości ustalonej dla spadkobiercy. Powyższe uzależnione jest bowiem od złożenia przez spadkobiercę stosownego wniosku wraz załącznikami w terminie określonym przepisami prawa, zaś wysokość premii zalesieniowej zależy od wysokości dochodów z rolnictwa uzyskanych przez spadkodawcę.
Z zaświadczenia Burmistrza W. z dnia [...].11.2015 r. zdaniem organu II instancji wynika, że K. S. jest podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa, którego powierzchnia z lasami i gruntami z nieruchomości wynosi 14,5645 ha, w tym:
. powierzchnia użytków rolnych (ha fizycznych) wynosi 2,8083 ha,
. powierzchnia przeliczeniowa użytków rolnych (ha przeliczeniowych) wynosi 2,0348 ha.
Z zaświadczenia Naczelnika US w S. K. z dnia [...].11.2015 r. nr [...] wynika, że w roku poprzedzającym rok, w którym został złożony wniosek o pomoc (2014) dochód inny, niż z rolnictwa dla wnioskodawczyni wyniósł [...] zł, a z zaświadczenia US w S. K. z dnia [...].11.2015 r. Nr [...] wynika, że strona nie osiągnęła dochodów z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej.
W związku z powyższym organ II instancji obliczył, że dochód z rolnictwa wyniósł [...] zł (2,0348 ha x [...] zł), gdzie powierzchnia 2,03 ha to powierzchnia przeliczeniowa użytków rolnych (ha przeliczeniowych), zaś kwota [...]zł to wysokość przeciętnego dochodu z pracy z indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie pomocy, czyli w roku 2014 (obwieszczenie Prezesa GUS z dnia [...].09.2015 r.). Tym samym suma dochodów K. S. w roku 2014 wyniosła [...] zł (5 099,21 zł + [...] zł), a dochód z rolnictwa stanowi jedynie 13,45% (5.099,21 zł x 100/37 904,27 zł) dochodu ogółem.
Podkreślono przy tym, że dochód z rolnictwa tak dla A. S. jak i K. S. został wyliczony w oparciu o tego samego rodzaju dowody tj. zaświadczenie o liczbie hektarów przeliczeniowych, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] listopada 1984 r. o podatku rolnym, zaświadczenie o dochodach z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, zaświadczenie o wysokości dochodów innych niż z rolnictwa, uzyskanych w roku poprzedzającym rok, w którym został złożony wniosek o pomoc, lecz zestawienie tych dokumentów pozwoliło stwierdzić, iż dane w nich zawarte różnią się, a tym samym inna może być sytuacja prawna spadkobiercy, od sytuacji prawnej spadkodawcy i taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Podkreślono również, że przepisy rozporządzenia przy określaniu wysokości dochodu innego niż z rolnictwa, biorą pod uwagę dochody danego wnioskodawcy, a nie dochody wnioskodawcy i jego małżonka. Jednocześnie wymóg weryfikacji wysokości dochodów dla określenia wysokości premii zalesieniowej dla producenta, który nabył w wyniku dziedziczenia zalesiony grunt, został ustanowiony bez względu na to, czy spadkobiercą jest małżonek zmarłego beneficjenta, czy też spadkobierca nie będący małżonkiem.
W skardze do sądu K. S. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości i zasądzenie od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając jej wydanie z:
1. naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:
a) § 11 a ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (dalej "rozporządzenie"), które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy,
b) z daleko posuniętej ostrożności procesowej, w przypadku nie podzielenia powyższego zarzutu - art. 922 § 1 w zw. z art. 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej "K.c"), które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy,
c) z daleko posuniętej ostrożności procesowej, w przypadku nie podzielenia powyższych zarzutów - § 10 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niezastosowanie, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy,
d) z daleko posuniętej ostrożności procesowej, w przypadku nie podzielenia powyższych zarzutów - § 11a ust. 5 w zw. z § 6 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich zw. z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2015 r. poz. 807), które miało wpływ na wynik sprawy,
2. naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 9, 10, 77 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "K.p.a."), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając stan faktyczny sprawy zdaniem skarżącej należało uznać, że organy obu instancji wadliwie zastosowały przepis § 11a ust. 5 rozporządzenia, bowiem przepis ten w niniejszej sprawie w ogóle nie znajduje zastosowania, a uzasadnienie powyższej argumentacji należy rozpocząć od podstawowej kwestii: mianowicie, na gruncie przedmiotowego rozporządzenia należy dokonać rozróżnienia dwóch terminów, tj. "wniosku o przyznanie płatności" oraz "wniosku o wypłatę płatności".
Na konieczność rozróżniania tych terminów zdaniem skarżącej zwrócił uwagę m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2012 r. (sygn. akt II GSK 1173/11) gdzie wskazano, że "z treści przepisu § 10 ust. 4 przywołanego rozporządzenia jednoznacznie wynika, że wypłata premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej zdeterminowana jest uprzednią w stosunku do nich, tj. do (możliwości) ich wypłaty, wypłatą jednorazowej płatności na zalesianie, podstawą wypłaty której, w terminie określonym w ust. 3 § 10, jest decyzja o jej przyznaniu, tj. decyzja o której mowa w ust. 2 § 10 rozporządzenia. Przywołana regulacja jednoznacznie wskazuje więc na istnienie logicznego - i racjonalnego, bo determinowanego charakterem i istotą pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych - związku między przyznaniem w formie decyzji i następnie wypłatą na jej podstawie, jednorazowej płatności na zalesianie, a wypłatą, na wniosek producenta rolnego, premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej."
Powyższe jej zdaniem prowadzi do uzasadnionej konkluzji, że w przypadku wydania już - na wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności - przez organ Agencji decyzji o przyznaniu płatności na zalesianie, kolejne wnioski mogą dotyczyć tylko wypłaty płatności. Przepis § 11a rozporządzenia dotyczy takiej tylko sytuacji, gdy po złożeniu przez producenta rolnego wniosku o przyznanie płatności, a przed wydaniem przez organ Agencji decyzji o przyznaniu płatności, następuje śmierć producenta rolnego (wnioskodawcy), w żadnym zaś razie przepis ten nie obejmuje swoją hipotezą sytuacji, gdy po wydaniu już przez organ Agencji decyzji o przyznaniu płatności następuje śmierć producenta rolnego, któremu przyznano decyzją płatność (na zalesianie). W takiej bowiem sytuacji, następca prawny zmarłego producenta rolnego (spadkobierca), aby mógł otrzymywać dalsze premie pielęgnacyjne i premie zalesieniowe zobowiązany jest: uzyskać numer identyfikacyjny, złożyć wniosek o wypłatę płatności w terminie przewidzianym na składanie takiego wniosku, w którym wskaże numer decyzji przyznającej płatność spadkodawcy w pierwszym roku, złożyć w punkcie VI wniosku oświadczenie, że kontynuuje plan zalesiania gruntów rolnych na podstawie decyzji wydanej wobec spadkodawcy, zgodnie z wytycznymi zawartymi w planie zalesienia (vide: wyrok WSA z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1260/13).
W ocenie skarżącej, przepisy rozporządzenia nie regulują wprost trybu postępowania w przypadku śmierci producenta rolnego, któremu przyznano już decyzją ostateczną organu Agencji płatność na zalesianie, a z całą pewnością kwestia ta nie została uregulowana w powołanym przez organy obu instancji § 11a rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że organy obu instancji ustalając stan faktyczny wskazały, że w dniu [...] czerwca 2006 r. wydana została decyzja w sprawie przyznania pomocy na zalesienie, którą przyznano zmarłemu mężowi skarżącej płatność z tytułu wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej, w latach następnych zaś A. S. składał wnioski o wypłatę pomocy na zalesienie na podstawie, których otrzymywał premię zalesieniową.
W ocenie skarżącej, w niniejszej sprawie, do otrzymania płatności na zalesienie w wysokości określonej decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. wystarczającym winno być złożenie wniosku o wypłatę płatności, albowiem kwestia jej przyznania została określona ostateczną decyzją administracyjną, zaś organy administracji winny ją o tym poinformować zgodnie z art. 9 KPA. Przywołany przepis wskazuje bowiem, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Skarżąca podniosła również, że zgodnie z art. 922 § 1 K.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W dniu [...] czerwca 2015 r. A. S. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2015. Tak więc, należy przyjąć, że w chwili śmierci A. S., co miało miejsce [...] października 2015 r., premia zalesieniowa była świadczeniem przyznanym i należnym, lecz jeszcze w pełni nie wypłaconym. W związku z tym w ocenie skarżącej wchodziła w skład majątku spadkowego po zmarłym. Dziedziczenie ma charakter sukcesji uniwersalnej (tzw. następstwo pod tytułem ogólnym). Wskutek jednego zdarzenia - śmierci spadkodawcy - spadkobiercy z mocy prawa wstępują bowiem w całą sytuację prawną zmarłego istniejącą w chwili otwarcia spadku, lecz organy obu instancji, mimo iż zobowiązane są do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego okoliczność tę pominęły.
Wskutek złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, jej zdaniem organy winny poinformować ją, iż w zaistniałej sytuacji wystarczającym jest złożenie wniosku o wypłatę płatności bądź też winny w ten sposób potraktować złożony przez nią wniosek i w konsekwencji wypłacić premię zalesieniową w wysokości określonej ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., dlatego w niniejszej sytuacji nie zaistniały podstawy do wypłaty premii jedynie w kwocie [...]zł.
W ocenie skarżącej powyżej opisane naruszenia prawa winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, lecz w przypadku, gdyby jednak Sąd nie podzielił powyższego wywodu, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, skarżąca wskazała, że przytoczoną argumentację wzmacnia brzmienie § 10 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym premia pielęgnacyjna oraz premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, zwanego dalej "wnioskiem o wypłatę", do kierownika biura powiatowego Agencji. Przepis ten nie warunkuje dalszej wypłaty premii od uprzedniego, ponownego złożenia wniosku o przyznanie płatności. Wypłata premii następuje na podstawie wniosku o wypłatę.
Mając powyższe na uwadze, w przekonaniu skarżącej nie sposób zgodzić się z ustaleniami organu, że kryterium osiągania dochodów z rolnictwa jest decydujące także w sytuacji przejęcia zobowiązań rolnika dotyczących wypełniania warunków przyznania pomocy na zalesianie przez jego spadkobiercę. Twierdzenie to nie znajduje bowiem odzwierciedlenia w przepisach prawa.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji zdaniem skarżącej prowadzi do wniosku, iż organy obu instancji przyjęły, że ustalenie wysokości premii zalesieniowej ma charakter jednorazowy, gdyż Kierownik BP ARiMR w S. K. przyznał skarżącej premię zalesieniową w wysokości [...] zł płatną corocznie przez okres 10 lat, tj. w pozostałym okresie trwania zobowiązania zaciągniętego przez A. S.. Tym samym, organy dokonały sprzecznych ustaleń. Idąc tym tokiem winny bowiem uznać, że skoro ustalenie wysokości premii zalesieniowej ma charakter jednorazowy to skarżącej winna przysługiwać premia zalesieniowa w wysokości otrzymanej przez A. S.. W ten sposób bowiem organy dokonały ustalenia wysokości premii z pokrzywdzeniem skarżącej. Z uwagi na fakt, iż w roku, który stanowił podstawę do obliczenia dochodu z rolnictwa, skarżąca uzyskiwała dochody z działalności pozarolniczej, została jej przyznana premia zalesieniowa w niższej wysokości, zgodnie z powoływanym załącznikiem do rozporządzenia. Gdyby zaś w tym roku, skarżąca nie otrzymywała tego typu dochodów, to przyznana jej premia byłaby wyższa, nie tylko w tym jednym roku, ale również w kolejnych dziesięciu latach. Nawet jeżeli organy uznały, że skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania premii zalesieniowej na rok 2015 w wyższej wysokości, co w ocenie skarżącej zostało przez nią skutecznie podważone, z uwagi na powyższe argumenty, to nie powinny jej pozbawiać w ogóle możliwości uzyskania takiej premii w wyższej wysokości na lata następne. Co więcej, uznanie przez organy, że wysokość premii zalesieniowej ustalana jest tylko raz powinno skłonić je do przyjęcia, że wysokość premii tej została już ustalona w decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., co zaś winno skłonić je do wypłaty premii w wysokości określonej w tej decyzji.
W przypadku nie podzielenia powyższych argumentów i uznania przez Sąd, że organy zasadnie zastosowały w niniejszej sprawie przepis § 11a ust. 5 rozporządzenia, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, skarżąca podniosła, że
analiza przepisu § 11a ust. 5 w zw. z § 6 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia nie może odbywać się w oderwaniu, od art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, z którego jednoznacznie wynika, że małżonkowie mogą prowadzić tylko jedno gospodarstwo rolne i traktowani są niejako jak jeden podmiot.
W dacie składania wniosku przez A. S. pozostawał on w związku małżeńskim ze skarżącą. Prowadzili oni wspólnie jedno gospodarstwo rolne, które spełniało warunki do otrzymania płatności na zalesianie i od tego momentu zmianie uległa tylko jedna okoliczność. Mianowicie, A. S. zmarł. Jednakże pozostawione przez niego grunty nie uległy zmianie, ich pielęgnacja kontynuowana jest przez skarżącą. Do chwili śmierci A. S. występował przed organami, ale zdaniem skarżącej nie zmienia to faktu, że A. S. i ona traktowani byli jako jeden wspólny podmiot, on zaś pełnił niejako funkcję przedstawiciela.
W ocenie skarżącej, wykładnia funkcjonalna przytoczonego przepisu § 11a ust. 5 w zw. z § 6 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, prowadzi do wniosku, że ma on na celu weryfikację jedynie podmiotów "nowych", które w dacie składnia wniosku przez spadkodawcę nie prowadziły razem z nim gospodarstwa, a tym samym nie były weryfikowane pod kątem spełniania kryteriów do udzielenia pomocy. Skarżąca kryteria te wraz z mężem spełniała, w związku z tym zbędnym jest po raz kolejny weryfikowanie tych informacji. Sytuacja faktyczna nie uległa zmianie z tym zastrzeżeniem, że w chwili obecnej gospodarstwo prowadzone jest przez jednego małżonka, a nie oboje.
Skarżąca przejęła wszelkie obowiązki wynikające z tytułu udzielonej pomocy. Z tego tytułu ponosi koszty, na które jej nie stać. Co więcej, jeżeli nie dopełni któregoś z obowiązków, ponosić będzie z tego tytułu dotkliwe kary finansowe. W zamian zaś, otrzymuje wsparcie finansowe w bardzo ograniczonym zakresie. Analiza sytuacji skarżącej prowadzi jej zdaniem do wniosku, że ponosi ona niejako negatywne konsekwencje śmierci swego męża oraz tego, że chcąc zapewnić byt swojej rodzinie podjęła w 2014 roku pracę zarobkową, gdyż w sytuacji, gdyby takiej pracy nie podejmowała, spełniałaby wymóg uzyskiwania 20% dochodu z rolnictwa, a nie takie było ratio legis analizowanych przepisów. Podkreślenia wymaga, że skoro bowiem na etapie składania wniosku o udzielenie pomocy małżonkowie traktowani byli jako jeden podmiot, który spełniał warunki do uzyskania premii to okoliczność ta po pierwsze nie powinna być już weryfikowana, po drugie śmierć jednego z małżonków nie powinna wpływać na tę pomoc. Przepis ten w rozumieniu skarżącej winien mieć zastosowanie jedynie w przypadku, gdy w miejsce spadkodawcy - wnioskodawcy wstępują podmioty nie podlegające weryfikacji przy składaniu wniosku o przyznanie płatności, co nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Premia zalesieniowa stanowi zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 20 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. Mimo, iż skarżąca jako następca prawny A. S. również traci dochody wynikające z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne i ponosi konsekwencje finansowe z tego wynikające pozbawiona jest przysługującej jej z tego tytułu rekompensaty w postaci premii zalesieniowej.
Skarżąca wskazała, że ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci oraz teścia, a aktualna sytuacja stawia ją de facto w sytuacji bez wyjścia, z jednej strony nie może ona sprzedać odziedziczonych gruntów - zobowiązana jest ona bowiem do realizacji ciążących na niej zobowiązań, z drugiej zaś pozbawiona jest odpowiednich środków, by móc je realizować. W krótkiej przyszłości może dojść do sytuacji, w której skarżąca będzie musiała zdecydować, czy chce utrzymywać swe dzieci oraz teścia, czy przedmiotowe grunty. Stosowanie przepisów w sposób przyjęty przez organy za prawidłowy, prowadzi do sytuacji kuriozalnej, w której spadkobierca wypełnia te same obowiązki co spadkodawca - rolnik, ale w przeciwieństwie do niego pozbawiony jest pomocy w tej samej wysokości.
Sposób prowadzenia niniejszego postępowania przez organy zdaniem skarżącej podważa zaufanie do władzy publicznej, albowiem organy dokonują wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, o czym mowa wyżej. Ponadto, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 K.p.a.). Skarżąca wskazała, iż prawa tego została pozbawiona. Przed wydaniem decyzji przez organ II instancji nie udzielono jej prawa do wypowiedzenia się, skarżąca zaś nie jest zobowiązana do tego, by na bieżąco monitorować etap postępowania odwoławczego, tj. czy organ dopiero rozpoczyna badanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czy kończy postępowanie i zmierza już do wydania decyzji. Okoliczność ta, mogła wpłynąć na wynik postępowania, gdyż skarżąca mogła chociażby na etapie postępowania odwoławczego podnieść argumenty jak w niniejszej skardze.
Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 ust. 1 K.p.a. wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednakże, organy obu instancji w przekonaniu skarżącej uchybiły tym obowiązkom z przyczyn opisanych powyżej. Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, porównując dochody otrzymywane z rolnictwa przez skarżącą oraz A. S., pominął zdaniem skarżącej podstawową kwestię: mianowicie, podstawą przeliczenia dochodu uzyskiwanego przez A. S. z rolnictwa były grunty orne (o powierzchni 12,39 ha), które następnie zostały przekształcone w lasy. Z kolei, podstawą przeliczenia dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z rolnictwa były już grunty dzierżawione i stanowiące łąki, tj. zupełnie inne grunty niż w przypadku A. S.. Tym samym nie sposób porównywać ich dochodów, tak jak uczynił to organ II instancji, czyniąc skarżącej zarzut, iż jej dochody oraz zmarłego małżonka różnią się. Przyjęty sposób obliczenia dochodu jest dla skarżącej krzywdzący. Z uwagi na dokonane przekształcenie gruntów ornych w lasy, siłą rzeczy, nieruchomości te nie mogą stanowić podstawy obliczania z dochodu.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 135 stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia stanu naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiot sprawy w niniejszym postępowaniu dotyczy kwestii przyznania skarżącej pomocy na zalesianie w ramach PROW 2004-2006 w wyniku następstwa prawnego w związku ze śmiercią męża - A. S. (26.10.2015 r.), który decyzją nr [...] z dnia [...].06.2006 r. otrzymał płatność na zalesianie gruntów rolnych.
W przepisach krajowych kwestie wsparcia na zalesianie gruntów rolnych zostały uregulowane w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U.2003.229.2273 ze zm.) oraz w przepisach rozporządzenia wykonawczego do ustawy, wydanego na podstawie przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy, stanowiącego, że - po przyjęciu przez Komisję Europejską planu rozwoju obszarów wiejskich opracowanego przez ministra do spraw rozwoju wsi - Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską.
W rozporządzeniu wykonawczym, tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.2004.187.1929 ze zm.) w § 3 ust. 1 przewidziano, że płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) zobowiązał się do:
a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza,
b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach.
3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie.
Natomiast, w § 4 ust. 1 postanowiono, że płatność na zalesianie dzieli się na:
1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność za poniesione koszty zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku po dniu wykonania zalesienia;
1) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia;
2) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność za utracone dochody z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.
W § 6 ust. 2 postanowiono, że płatność na zalesianie jest udzielana na wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności, zaś w § 10 ust. 4 określono, że premia pielęgnacyjna oraz premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, zwanego dalej "wnioskiem o wypłatę", do kierownika biura powiatowego Agencji.
W § 11a ust. 1 przewidziano, że w przypadku śmierci producenta rolnego, który złożył wniosek o przyznanie płatności obejmujący działki rolne stanowiące jego własność lub współwłasność, płatność przysługuje producentowi rolnemu, który nabył w wyniku dziedziczenia własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych tym wnioskiem albo ich części, jeżeli:
1) złożył do kierownika biura powiatowego Agencji wniosek o przyznanie płatności obejmujący płatność, której dotyczył wniosek spadkodawcy;
2) zobowiązał się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, złożonych przez spadkodawcę.
Przepisy ust. 1 znajduje odpowiednio zastosowanie do płatności w przypadku śmierci producenta rolnego, który złożył wniosek o przyznanie płatności obejmujący działki rolne stanowiące własność jego małżonka, wówczas płatność na zalesianie przysługuje temu małżonkowi (ust.3)
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności, będących konsekwencją nabycia w ramach dziedziczenia, własności działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych spadkodawcy. W świetle zacytowanego przepisu warunkiem przyznania płatności następcy jest złożenie przez niego wniosku, gdy wcześniej wniosek o płatność złożył spadkodawca. Złożenie wniosku przez poprzednika prawnego bez względu na to czy płatność już została przyznana czy jeszcze nie, jest jedynie warunkiem do ubiegania się o przyznanie płatności przez następcę prawnego. Samo złożenie wniosku przez spadkodawcę nie kreuje żadnego prawa majątkowego, które mogłoby podlegać sukcesji. Nie oznacza to jednak, że przyznanie prawa majątkowego do premii zalesieniowej poprzednikowi prawnemu jest prawem, które podlega dziedziczeniu na ogólnych zasadach. Płatność jest udzielana producentowi po spełnieniu określonych warunków dotyczących powierzchni gruntów oraz ich położenia. Wysokość płatności zależy od uzyskiwanych przez producenta dochodów. Przyznanie uprawnienia wiąże się również z koniecznością wypełnienia wielu obowiązków o charakterze niemajątkowym, które nie podlegają dziedziczeniu. Następca musi zobowiązać się m. inn. do pielęgnacji i prowadzenia założonej uprawy leśnej. Nabycie uprawnienia jest pochodną nabycia prawa własności gruntów przez spadkobiercę ale z uwagi na konieczność spełnienia wielu indywidualnych warunków nie stanowi wejścia w sytuację prawną spadkodawcy. Będąc właścicielem gruntów przeznaczonych pod zalesienie lub już zalesionych jak w przypadku następcy prawnego, spadkobierca nabywa swoje indywidualne prawo do ubiegania się o przyznanie płatności. W przypadku, gdy o świadczenia występuje następca prawny producenta rolnego zgodnie z § 11a ust. 4 rozp. składa on wniosek o przyznanie płatności co oznacza, że jego prawo musi być ustalone niezależnie od zakresu prawa przyznanego poprzednikowi prawnemu.
W § 11a ust. 4 pkt 1 określono, że wniosek o przyznanie płatności producent rolny, który nabył w wyniku dziedziczenia własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych, albo ich części, objętych wnioskiem o przyznanie płatności złożonym przez spadkodawcę, składa w terminie 35 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Do wniosku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 dołącza się prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Z przepisów tych w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że warunkiem uzyskania prawa do płatności przez następcę prawnego beneficjenta płatności (rolnika, który nabył w drodze dziedziczenia własność gruntu) jest złożenie w wyznaczonym terminie do kierownika biura powiatowego Agencji wniosku o przyznanie prawa do płatności odnoszącego się do gruntów, których dotyczył wniosek spadkodawcy, dołączając do tego wniosku dokumenty wskazane w § 11a ust. 5 tj. określone w § 6 ust. 4 pkt 3, 4 i 6 i zobowiązanie się do kontynuowania realizacji obowiązków, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, przyjętych uprzednio przez spadkodawcę.
Składając wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie (PROW 2004-2006) w przypadku śmierci rolnika zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 3, 4 i 6 rozporządzenia spadkobierca zobowiązany jest dołączyć do wniosku transferowego następujące dokumenty:
. oświadczenie producenta rolnego o uzyskiwanych dochodach z pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w § 2 pkt 2 lit. a;
. zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności, wydane przez urząd skarbowy - w przypadku gdy producent rolny uzyskał takie dochody;
. dokumenty potwierdzające uzyskiwanie dochodów innych niż określone w pkt 3 i 4 w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności - w przypadku gdy producent rolny uzyskał takie dochody;
Przepis ten potwierdza konieczność spełnienia określonych warunków, które powinien spełniać następca prawny a możliwa do uzyskania pomoc jest limitowana górną granicą płatności przyznanej spadkodawcy.
Kryterium osiągania dochodów z rolnictwa jest zatem decydujące także w sytuacji przejęcia zobowiązań rolnika dotyczących wypełniania warunków przyznania pomocy na zalesianie przez jego spadkobiercę, o czym stanowi § 11a ust. 5 ww. rozporządzenia.
Aby uzyskać płatność na zalesienie każdy beneficjent tej pomocy musi spełnić warunki określone w rozporządzeniu- być producentem rolnym, który osobiście zobowiązuje się do spełnienia wymogów określonych w obowiązujących przepisach. W tych okolicznościach brak jest podstaw do twierdzenia, że skoro płatność została przyznana poprzednikowi prawnemu to następca jako spadkobierca nie musi spełniać dodatkowych warunków określonych w rozporządzeniu tylko wykazać się prawem do nabycia spadku, w skład którego wchodzi płatność w wysokości limitowanej uprawnieniem spadkodawcy. Fakt, że po przyznaniu uprawnienia beneficjent składa wnioski o wypłatę płatności nie eliminuje konieczności odrębnego ustalenia uprawnienia przynależnego następcy prawnemu.
Z prawidłowo poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, które za podstawę orzeczenia przyjmuje skład orzekający w sprawie, wynika, że skarżąca jest podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa, którego powierzchnia z lasami i gruntami z nieruchomości wynosi 14,5645 ha, w tym:
. powierzchnia użytków rolnych (ha fizycznych) wynosi 2,8083 ha
. powierzchnia przeliczeniowa użytków rolnych (ha przeliczeniowych) wynosi 2,0348 ha.
Z zaświadczenia Naczelnika US w S. K. z dnia [...].11.2015 r. nr [...] wynika, że w roku poprzedzającym rok, w którym został złożony wniosek o pomoc (2014) dochód inny niż z rolnictwa dla w/w wyniósł [...] zł. Z kolei z zaświadczenia US w S. K. z dnia [...].11.2015 r. Nr [...] wynika, że K. S. nie osiągnęła dochodów z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej.
W związku z powyższym słusznie organy orzekające w sprawie uznały, że dochód z rolnictwa wyniósł [...] zł (2,0348 ha x [...] zł), gdzie powierzchnia 2,03 ha to powierzchnia przeliczeniowa użytków rolnych (ha przeliczeniowych), zaś kwota [...]zł to wysokość przeciętnego dochodu z pracy z indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w złożono wniosek o pomocy, czyli w roku 2014 (obwieszczenie Prezesa GUS z dnia [...].09.2015 r.). Tym samym suma dochodów skarżącej w roku 2014 wyniosła [...] zł (5 099,21 zł + [...] zł), a dochód z rolnictwa stanowi jedynie 13,45% (5 099,21 zł x 100/37 904,27 zł) dochodu ogółem.
Ponadto odnotować należy okoliczność, iż na rozprawie sądowej w dniu [...] lutego 2017 r., skarżąca oświadczyła, iż związek małżeński zawarła w 2007 r., natomiast wniosek spadkodawcy o przyznanie płatności złożony został w 2006 r., co oznacza, iż w momencie przyznania uprawnień o charakterze materialnoprawnym w 2006 r., skarżąca nie posiadała statusu producenta rolnego i tym samym nie spełniała przesłanek umożliwiających przyznanie tych uprawnień. Zauważyć przy tym należy, że na zalesienie mogą być przeznaczone grunty stanowiące wyłącznie własność lub współwłasność rolnika lub jego małżonka, a zatem ubytek dochodu, z racji którego przyznawana jest premia zalesieniowa, należy rozpatrywać w kontekście tego tytułu władania gruntem.
Aktualny stan prawny, a więc uzyskanie statusu producenta rolnego w związku z postępowaniem w sprawie przyznania skarżącej pomocy na zalesianie w ramach PROW 2004-2006 w wyniku następstwa prawnego w związku ze śmiercią męża - A. S., stosownie do obowiązujących przepisów umożliwi uzyskanie wnioskowanego świadczenia, jednak z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego z daty rozstrzygania o tym uprawnieniu, dlatego też zestawienie dokumentów o dochodzie z rolnictwa tak dla spadkodawcy jak i dla skarżącej, pomimo, że został wyliczony o tego samego rodzaju dowody tj. zaświadczenie o liczbie hektarów przeliczeniowych, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] listopada 1984 r. o podatku rolnym, zaświadczenie o dochodach z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, zaświadczenie o wysokości dochodów innych niż z rolnictwa, uzyskanych w roku poprzedzającym rok, w którym został złożony wniosek o pomoc, to jak trafnie wskazują orzekające w sprawie organy administracji - zestawienie tych dokumentów dowodzi, iż dane w nich zawarte różnią się, a tym samym inna może być sytuacja prawna spadkobiercy od sytuacji prawnej spadkodawcy, co oczywiście determinuje tryb postępowania i zasadność rozstrzygnięcia w sprawie.
Samo nabycie spadku, w skład którego wchodzi współwłasność gospodarstwa rolnego nie oznacza, że spadkobierca spełnia warunki do uzyskania płatności, które przysługiwały spadkodawcy z racji prowadzenia gospodarstwa rolnego, z którego część przeznaczył na zalesienie.
Nie stwierdzając zatem, by zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne, bądź przepisy procedury mającej zastosowanie w tego rodzaju sprawach [art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...)], Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło