II SA/Bd 1348/17

Dnia 17 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Prezydent Miasta B. orzekł o utracie przez skarżącego A. S. statusu osoby bezrobotnej, stwierdzając że w spawie wystąpiły okoliczności określone w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy lub ustawa), gdyż skarżący nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy (PUP) w B. w wyznaczonym terminie tj. dnia 5 września 2017 r. i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Od ww. decyzji skarżący wniósł osobiście w dniu [...] września 2017 r. odwołanie, w którym wnosząc o przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej, wskazał że opiekuje się chorą 84 letnią matką, i że w dniu stawiennictwa, w dniach poprzedzających ten dzień, i po tym dniu załatwiał wizytę lekarza. W przesłanym do organu pismem z dnia [...] września 2017 r., nazwanym "Oświadczenie", skarżący wskazał, że w dniu ostatniego stawiennictwa w PUP w B., po powrocie do domu, miał nieprzyjemną rozmowę z matką, co spowodowało że w kalendarzu zaznaczył termin stawiennictwa, zamiast 5 września 2017 termin 5 października 2017 r. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2017 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na bezrobotnym, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy, spoczywa obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie, w celu m.in. potwierdzenia gotowości i (zdolności) do podjęcia zatrudnienia. Niedopełnienie tego obowiązku i nie powiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, rodzi skutki przewidziane w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, a więc pozbawienie przez organ statusu bezrobotnego. Może to mieć jednak miejsce gdy bezrobotny zostanie pouczony o ww. obowiązkach, co w sprawie miało miejsce, gdyż z akt sprawy wynika, że podczas rejestracji w PUP skarżący został prawidłowo pouczony o ustawowych obowiązkach bezrobotnego, w tym o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonym terminie w PUP, powiadamiania Urzędu w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa i o konsekwencjach jakie poniesie z powodu niewywiązania się z ww. obowiązków. Organ podkreślił, że skarżący został też prawidłowo poinformowany o terminie stawienia się w Urzędzie wyznaczonym na dzień 5 września 2017, o czym świadczy podpis skarżącego na urzędowym druku "Indywidualnego Planu Działania Profil-III". Pomimo powyższego skarżący nie stawił się w PUP w wyznaczonym terminie tj. 5 września 2017 r. i nie usprawiedliwił nieobecności w okresie do 7 dni. Dopiero bowiem w odwołaniu złożonym w dniu [...] września 2017 r., a wiec po terminie który ma charakter terminu prawa materialnego, wyjaśnił co było powodem niestawiennictwa. Organ wskazał, że także podanych przez skarżącego przyczyn niestawiennictwa nie można kwalifikować jako "uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa". Opieka nad chorą matką, na którą powołał się skarżący, nie została bowiem przez niego wykazana, udokumentowana, czy tez potwierdzona. W sytuacji zaś losowej, nie pozwalającej stawić się skarżącemu w wyznaczonym dniu w PUP, skarżący powinien dążyć do innego kontaktu niż osobisty z organem zatrudnienia, np. telefonicznie czy listownie. W tym kontekście organ podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia 5 stycznia 2017 r., w którym skarżący podał swój numer telefonu, co oznacza, że miał on możliwość skontaktowania się z organem w celu poinformowania o zaistniałej sytuacji losowej. Również okoliczność pomylenia terminu w związku z błędnym zapisaniem przez bezrobotnego terminu w kalendarzu, nie stanowi uzasadnionej przyczyna niestawiennictwa, gdyż jak podkreślił organ, wskazuje to na brak dołożenia przez bezrobotnego należytej staranności by pamiętać i dochować termin stawiennictwa. Na powyższa decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagają się ponownego rozpatrzenia jego sprawy. Skarżący powtórnie wskazał, że w dniu ostatniego stawiennictwa w PUP w B., po powrocie do domu, miał nieprzyjemną rozmowę z matką, co spowodowało że w zdenerwowaniu w kalendarzu zaznaczył termin stawiennictwa - zamiast 5 września 2017 r. - termin 5 października 2017. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W świetle regulacji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) sądy administracyjne kontrolują działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Przeprowadzona przez Sąd we wskazanym zakresie ocena legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wykazała że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdy rozstrzygnięcia organów obu instancji odpowiadają prawu. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z jego treścią starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przepis ten obliguje organ do pozbawienia statusu bezrobotnego w związku z niespełnieniem - określonego w definicji bezrobotnego, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy - warunku gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Z definicji bezrobotnego wynika bowiem, że status osoby bezrobotnej uwarunkowany jest nie tylko samą okolicznością pozostawania danej osoby bez pracy, lecz konieczna jest jeszcze jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Organ zatrudnienia, wyznaczając zatem bezrobotnemu termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji bezrobotnego, której głównym celem jest znalezienie mu zatrudnienia, ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Bezrobotny, zainteresowany uzyskaniem pracy, musi więc stawiać się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy celem wykazania swojej dyspozycyjności, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Stanowi to obowiązek bezrobotnego wprost wyrażony w przepisie art. 33 ust. 3 ustawy. W świetle treści tego przepisu terminy wizyt w powiatowym urzędzie pracy wyznaczane są przez organ zatrudnienia. Bezrobotny potwierdza natomiast własnym podpisem fakt powiadomienia go o wizycie. Z treści przytoczonych regulacji wynika, że ustawodawca ustanowił w stosunku do osób bezrobotnych wymóg stawiania się we właściwym urzędzie pracy w wyznaczonym przez urząd terminie, celem weryfikacji ich gotowości i zdolności do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Sankcją za nie spełnienie tego wymogu i nie powiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa jest pozbawienia bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej (art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy). Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy dopuszcza możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie bez zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie, jedynie w sytuacji gdy bezrobotny usprawiedliwi swoje niestawiennictwo, poprzez wskazanie uzasadnionej przyczyny w okresie 7 dni. Oznacza to, że bezrobotny, który nie stawił się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy winien w terminie 7 dni powiadomić organ o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, celem uniknięcia pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Termin do podania uzasadnionej przyczyny nieobecności z samej istoty powiązania go z dniem obowiązkowego stawiennictwa w organie administracji, wymaga by - co do zasady - był on liczony od dnia tej nieobecności (wyrok NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1023/13 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), choć dopuszczalne jest, aby wyjątkowo, w określonych sytuacjach bieg 7-dniowego terminu rozpoczynał się od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej stronie takie powiadomienie (patrz wyrok NSA z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2650/16; wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1252/16 – dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżącemu został wyznaczony termin stawiennictwa w PUP na dzień 5 września 2017 r. i, że skarżący się w tym terminie nie stawił w PUP. Miał on zatem 7 dni na powiadomieniu organu o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Bieg 7-dniowego terminu do podania uzasadnionej przyczyny nieobecności rozpoczynał się zatem od dnia 5 września 2017 r. i upływał z dniem 12 września 2017. Skarżący podał natomiast przyczynę niestawiennictwa dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wniesionym osobiście do organu w dniu [...] września 2017 r. Nie spełnił więc on wymogu dotyczącego terminu powiadomienia organu o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w PUP w B., tj. wymogu powiadomienia go w okresie do 7 dni o przyczynie niestawiennictwa. Zdaniem Sądu powołanych przez skarżącego okoliczności usprawiedliwiających nie można kwalifikować jako wyjątkowych, które uprawniałaby do odstąpienia od reguły liczenia 7-dniowego terminu do podania uzasadnionej przyczyny nieobecności od dnia nieobecności (obowiązkowego stawiennictwa), i liczenia go od dnia ustania obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej stronie takie powiadomienie. Zważywszy że podawane przez skarżącego przeszkody, zdaniem Sądu, nie mają charakteru obiektywnego, a przedstawiając je skarżący wykazuje się niekonsekwencją, raz bowiem twierdzi że w dniu stawiennictwa, w dniach poprzedzających ten dzień, i po tym dniu załatwiał wizytę lekarza, innym razem natomiast że omyłkowo wpisał złą datę stawiennictwa. W ocenie Sądu również podane przez skarżącego przyczyny niestawiennictwa w PUP w B. nie mają charakteru przyczyn uzasadnionych. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się konsekwentnie, że "uzasadniona przyczyna niestawiennictwa" to tylko taka przyczyna, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. W rachubę mogą więc wchodzić nagłe przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu. Okolicznościami, które stanowią uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa są np. nagła choroba, nagłe zdarzenie typu pożar, powódź itp. (wyrok NSA z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 142/12; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2805/13; wyrok NSA z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt I OSK 734/14 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Wobec tego, rację ma organ II instancji, że uzasadnionej przyczyny we wskazanym rozumieniu nie stanowi powoływane przez skarżącego "pomylenie terminu w związku z błędnym zapisem terminu w kalendarzu". Przyczyna ta bowiem nie jest przyczyna niespowodowaną przez skarżącego, obiektywną, na którą nie miała on i nie mógł mieć wpływu. Roztargnienie, czy też zapomnienie o prawidłowo zakomunikowanym bezrobotnemu terminie wyznaczonej wizyty świadczy jedynie o braku wymaganej staranności w jego działaniu, albowiem ma on możliwość choćby telefonicznego ustalenia niezbędnych dla dochowania terminu danych. Jeżeli nie podjął on jakichkolwiek działania we wskazanym zakresie, to tym samym zaniedbania jakiego się dopuścił nie można kwalifikować jako usprawiedliwionej nieobecności. Uzasadnionej przyczyny nie stanowią również wskazywane przez skarżącego w sposób ogólnikowy okoliczności dotyczące opieki nad matką, związane z załatwianiem wizyty lekarza. Po pierwsze długotrwała opieka nad matką nie jest zdarzeniem nagłym, nieprzewidzianym, pod drugie skarżący nie wskazał, że załatwiane przez niego wizyty lekarskie i to przez kilko dni wynikały z nagłej potrzeby. Poza tym to ostatnie świadczy, że był on poza domem i nie opiekowała się matką. Rację ma organ, że skarżący mógł telefonicznie poinformować organ o przeszkodzie w stawiennictwu w PUP, gdyż podał organowi numer telefonu do siebie, a więc ten sposób komunikacji mógł zostać przez niego zastosowany, chociażby w czasie załatwiania powoływanej przez niego wizyty lekarskiej. Podkreślić należy, że skarżący został pouczony o obowiązkach osób bezrobotnych, w tym i o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminie w PUP i powiadamiania w terminie 7 dni PUP o przyczynie niestawiennictwa, co potwierdził podpisując w dniu 8 stycznia 2009 r. "Oświadczenie bezrobotnego" pkt 21 w ramach Karty rejestracyjnej bezrobotnego (k. 4 verte akt administracyjnych), a także o konsekwencjach jakie poniesie z powodu niewywiązania się z ww. obowiązków, co również potwierdził podpisując "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy" pkt III podpkt 4 (k. 6 verte akt administracyjnych). Bezsprzecznie skarżący został również prawidłowo poinformowany o terminie stawienia się w PUP w B., wyznaczonym na dzień 5 września 2017 r. (dowód: podpis skarżącego na Karcie aktywizacji zawodowej - k. 101 akt administracyjnych). W tych okolicznościach stanowisko zajęte przez organy obu instancji o zaistnieniu w sprawie podstaw określonych w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego zasługuje na aprobatę. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że w przypadku niestawiennictwa bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, i nie powiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa pozbawia się bezrobotnego statusu bezrobotnego. A contrario nie jest więc możliwe pozbawienie bezrobotnego statusu bezrobotnego w sytuacji jego niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, jedynie gdy spełnione zostaną łącznie dwa warunki, tj. przyczyna niestawiennictwa będzie uzasadniona oraz w ściśle określonym czasie powiatowy urząd pracy zostanie o niej poinformowany. W przedmiotowej sprawie żaden z tych warunków nie został spełniony. Skoro zatem skarżący nie stawił w wyznaczonym terminie w PUP w B. tj. w dniu 5 września 2017 r., i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, to tym samym rozstrzygnięcie organów obu instancji należy uznać za prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Jednocześnie podkreślić należy, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy ma charakter kategoryczny i bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w przypadku nie spełnienia chociaż jednej z przewidzianych w nim przesłanek, a w sprawie nie spełniono żadnej z nich, organ ma obowiązek wydać decyzje o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego. Podkreślić należy również, że w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać zaskarżone rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Nie może natomiast rozpoznając sprawę kierować się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, nie dostrzegając uchybień o charakterze procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.