II SA/Bd 1349/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-03-12

Skład orzekający: Anna Klotz, Joanna Janiszewska – Ziołek, Elżbieta Piechowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska Ciechocinka, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadzając przepisy dotyczące obowiązków właścicieli zwierząt domowych, deratyzacji oraz selektywnej zbiórki odpadów?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej Ciechocinka dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając, że poszczególne paragrafy (16, 19 i 20) wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprowadzone regulacje dotyczące obowiązków właścicieli zwierząt, deratyzacji oraz selektywnej zbiórki odpadów zostały uznane za istotne naruszenie prawa, ponieważ przekraczały kompetencje przyznane radzie gminy przez ustawę.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej Ciechocinka z dnia 25 marca 2013 r. w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Zarzucono rażące naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego w § 16 (obowiązki właścicieli zwierząt domowych), § 19 (obowiązkowa deratyzacja) i § 20 (wymagania wynikające z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami dotyczące selektywnej zbiórki). Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że wprowadzone przepisy mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 16, § 19 i § 20 zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej Ciechocinka.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant asystentka sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim na uchwałę Rady Miejskiej Ciechocinka z dnia 25 marca 2013 r. nr XXX/239/13 w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność § 16, § 19 i § 20 zaskarżonej uchwały. Uchwałą nr XXX/239/13 z dnia 25 marca 2013r. w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ciechocinek (dalej powoływaną jako "uchwała"), Rada Miejska Ciechocinka uchwaliła Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Ciechocinek (dalej powoływany jako "Regulamin"). Na powyższą uchwałę Prokurator Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej rażące naruszenie art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 994, dalej powoływanej jako "u.s.g.") oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1454 ze zm., dalej powoływanej jako "u.c.p.g.") w zw. z § 115 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (t.j. Dz. U. z 2016 r.,poz. 283) poprzez: -przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i nałożenie w § 16 Regulaminu na osoby utrzymujące zwierzęta domowe obowiązku zapewnienia stałego i skutecznego dozoru nad zwierzętami jak również obowiązku niezwłocznego usuwania zanieczyszczeń pozostawianych przez zwierzęta na terenach przeznaczonych do pożytku publicznego, a także nakazu zwolnienia psa ze smyczy na terenie mało uczęszczanym, gdy właściciel ma możliwość sprawowania kontroli nad zachowaniem zwierzęcia; -przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i określenie w § 19.1 Regulaminu zabudowanego obszaru Gminy Miejskiej Ciechocinek, jako podlegającego obowiązkowej deratyzacji; -przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego i określenie w § 20 Regulaminu wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, nakładających na właścicieli powinność selektywnej zbiórki odpadów. W związku z powyższym Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności ww. przepisów załącznika do zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska Ciechocinka wniosła o jej oddalenie podnosząc, że skarga ta narusza art. 57§1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") z powodu błędów formalnych. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze Rada wskazała, że zaskarżone przez prokuratora zasady postępowania ze zwierzętami nie wykraczają poza delegację ustawową z art. 4 ust.2 pkt 6 u.c.p.g. Użyte w zaskarżonym przepisie Regulaminu pojęcie "dozór" oznacza, że pies powinien być pod ciągłą kontrolą jego posiadacza, a nadto kwestionowany przez prokuratora przepis nie wkracza w zakres określony przez przepisy art. 77 Kodeksu wykroczeń oraz art. 10a ust.3 i ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt. Kolejny kwestionowany przez prokuratora przepis § 16.3 Regulaminu zawiera nakaz sprzątania zanieczyszczeń po zwierzętach we wszystkich miejscach publicznych, a zatem nie pokrywa się z materią uregulowaną w art. 91 Kodeksu wykroczeń, który przewiduje sankcję za zanieczyszczanie dróg publicznych. Odnosząc się do zakwestionowania przez Prokuratora § 19.1 Regulaminu Rada uznała, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawierają zakazu wyznaczenia całego obszaru miasta jako podlegającego obowiązkowej deratyzacji. Organ nie zgodził się również z zarzutem, że § 20 Regulaminu został uchwalony z naruszeniem art. 4 ust. 2 u.c.p.g., gdyż nie ma on charakteru prawa miejscowego. Treść zakwestionowanego przez prokuratora przepisu jest bowiem zdeterminowana treścią upoważnienia ustawowego. Przepis ten nakazuje bowiem zawarcie w regulaminie przepisów o charakterze prawa miejscowego, który ma wynikać z aktu, który nie jest aktem prawa miejscowego, bowiem nie zawiera przepisów prawa powszechnie obowiązujących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zakres sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, dokonywanej według kryterium legalności, wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis powyższy stosować należy wraz z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.), zgodnie z którym nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. W myśl art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, a ogranicza się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Oznacza to, że tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa, sąd administracyjny uprawniony jest do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Granicą nieważności uchwały jest zatem ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia prawa, co ma miejsce w szczególności w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały lub naruszenia procedury jej uchwalania. Zdaniem Sądu z taką sytuacją istotnego naruszenia prawa mamy do czynienia w niniejszej sprawie w zakresie zarzutów strony skarżącej dotyczących unormowania zawartego w §16, §19 i §20 w całości. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Wskazana regulacja konstytucyjna znajduje swoje odzwierciedlenie, odnośnie rady gminy jako organu jednostki samorządu terytorialnego pierwszego stopnia, w art. 40 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 u.s.g. Regulacje te stanowią, że radzie gminy przysługuje prawo stanowienia w formie uchwały aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, na podstawie upoważnień ustawowych. Upoważnienie takie zawiera sama ustawa o samorządzie gminnym w art. 40 ust. 2 co do przepisów strukturalno-organizacyjnych i w art. 40 ust. 3 odnośnie przepisów porządkowych. W przypadku natomiast spraw dotyczących utrzymania czystości i porządku w gminach, upoważnienie takie zawiera, regulująca tę problematykę, ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawa ta określa zadania gminy i obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku w gminie (art. 3 i art. 5 u.c.p.g). Zawiera ona również w art. 4 ust. 1 u.c.p.g. upoważnienie dla rady gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, stanowiącego akt prawa miejscowego. Regulamin ten, stosownie do ust. 2, określać ma szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie spraw wymienionych enumeratywnie w art. 4 ust. 2 pkt 1 - 8 u.c.p.g., tj: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) (uchylony) 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. 2a. Regulamin może wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1 lit. a. Zaskarżona przez Prokuratora uchwała Rady Miejskiej Ciechocinka z dnia 25 marca 2013r. podjęta została właśnie na podstawie wskazanego upoważnienia ustawowego z art. 4 ust. 1 u.c.p.g. Granice tego upoważnienia określone zostały enumeratywnie przepisami art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Okoliczność, że uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego, a więc akt wydawany na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego oznacza, że Rada Miejska uchwalając objętą skargą uchwałę i określając szczegółowe regulacje omawianego aktu prawa miejscowego nie mogła wykraczać poza granice upoważnienia określone w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Z treści art. 94 Konstytucji RP wynika bowiem, że każdy akt prawa miejscowego winien być oparty na ustawie upoważniającej i nie przekraczać zakresu upoważnienia. Należy zaakcentować, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Wszystkie więc akty normatywne niższego rzędu, winny być zgodne z aktami normatywnymi wyższego rzędu. Takimi aktami niższego rzędu są akty prawa miejscowego w stosunku do ustaw jako aktów wyższego rzędu. W konsekwencji więc organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego zobligowany jest do podjęcia tego aktu w granicach upoważnienia zawartego w ustawie i zgodnie z treścią ustawy. Obliguje do tego także konstytucyjna zasada praworządności określona w art. 7 Konstytucji RP. W świetle powyższego za niezgodne z normą upoważniającą należy uznać wszelkie odstępstwa w akcie prawa miejscowego od granic upoważnienia ustawowego, a więc i- odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy- od katalogu spraw enumeratywnie wymienionych w art. 4 ust. 2 u.c.p.g., a przekazanych do unormowania regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Przyznana radzie gminy kompetencja do uchwalenia przedmiotowego regulaminu ograniczona zastała do ustalenia w tymże regulaminie jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie ściśle określonym w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania jest zamknięty, to organ może ustanawiać regulacje prawne tylko w takim zakresie, w jakim został do tego upoważniony. Elementy wskazane w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. mają charakter wyczerpujący, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ cbo/query). Rada gminy nie ma zatem prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Odnieść to należy zarówno do zakresu spraw, które mają być objęte regulaminem (należy w nim uregulować wszelkie kwestie wskazane w przytoczonym upoważnieniu, ale zarazem nic więcej), ale także do kwestii związanych z zakazem obejmowania, zastępowania czy też zmieniania nim materii ustawowej i zamieszczania w regulaminie przepisów z nią sprzecznych (jak też z innymi aktami wyższego rzędu). Powyższa konstatacja wynika tak z opisanej wyżej istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji. Powszechnie uznawane zasady postępowania legislacyjnego zawarte zostały w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 283), określającym sposób tworzenia i redagowania aktów normatywnych. Wprawdzie akt ten jest wiążący dla rządowego prawodawcy, niemniej jednak zauważyć należy, że zawarte w nim dyrektywy określają podstawowe zasady tworzenia poprawnej legislacji. Te zaś wyraźnie stanowią, że w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (§ 115 w zw. z § 143 załącznika do ww. rozporządzenia) oraz nie powtarza się w nim przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (§ 118 w zw. z § 143 załącznika do ww. rozporządzenia). W § 16 pkt 1 Regulaminu Rada Miejska postanowiła, że właściciele zwierząt domowych zobowiązani są wykonywać stały i skuteczny dozór nad zwierzętami. Analiza treści przytoczonego przepisu wskazuje, że nie stanowi on realizacji ustawowego upoważnienia. Kwestionowany przepis pozbawiony jest doniosłości normatywnej i stanowi w rzeczywistości postulat, gdyż określa w sposób ogólny, niesprecyzowany i niedookreślony wymagania względem osób utrzymujących zwierzęta domowe, a zawarte w nim niedookreślone sformułowanie: "skuteczny dozór" może budzić wątpliwości co do zakresu jego zastosowania. Sąd stwierdził również, że Rada Miejska istotnie naruszyła art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., nakładając przepisem § 16 pkt 2 Regulaminu na właścicieli psów obowiązek zwalniania psa ze smyczy tylko w miejscu mało uczęszczanym i pod warunkiem, że właściciel psa ma możliwość sprawowania kontroli nad jego zachowaniem, z tym że wyjątek ten nie dotyczy ras uznanych za agresywne. Zdaniem Sądu, wskazanymi regulacjami Rada Miejska uchwaliła tym samym obowiązek wyprowadzania psów na smyczy, czym wykroczyła poza zakres delegacji ustawowej określonej w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. oraz nałożyła na adresatów norm obowiązki zbyt rygorystyczne, bez uwzględnienia zasady proporcjonalności (bez zastosowania środków adekwatnych i proporcjonalnych do celu regulacji). W ocenie Sądu generalny i bezwarunkowy obowiązek wyprowadzania wszystkich psów na smyczy oraz dopuszczenie zwalniania psa ze smyczy tylko w miejscach mało uczęszczanych (pojęcie niedookreślone), co nie dotyczy ras uznanych za agresywne, może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych, gdyż regulacje te nie uwzględniają cech i innych uwarunkowań (w tym choroby, wieku, rozmiaru) zwierzęcia. Ponadto jak wszelkie ograniczenia praw jednostki, także ograniczenia uprawnień opiekuna/właściciela psa bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków, muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. Postanowienia Regulaminu nie pozwalające na uwzględnienie specyficznych sytuacji, wyjątków i tym samym niekiedy nadmierne, w rezultacie prowadzące do sankcji karnych, mogą tę zasadę naruszać, tym bardziej gdy nakazane regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej rygorystyczne niż środki przewidziane ustawami i innymi aktami prawa miejscowego (patrz wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1492/12; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2980/15; wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 748/17; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 61/16 - dostępne na stronie http:// orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Zauważyć należy, że w art. 77 ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeksu wykroczeń (t.j. z 2015 r., poz. 1094), mówi się o niezachowaniu zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, co nie jest tożsame z wymogiem trzymania psa na smyczy. Ponadto zaznaczyć należy, że to z art. 10a ust. 3 ww. ustawy o ochronie zwierząt wynika zakaz puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna. Zdaniem Sądu środki ostrożności wprowadzone § 16 pkt 2 Regulaminu są bardziej rygorystyczne niż środki przewidziane wskazanymi ustawami. Z powyższych względów Sąd uznał przedmiotowe regulacje za nadmierne, nieuwzględniające specyficznych sytuacji dotyczących danego zwierzęcia, jego cech biologicznych, wieku, stanu zdrowia, fizjologii, a także nieproporcjonalne, bardziej rygorystyczne niż przewidziane w ustawie, i tym samym wykraczające poza cel określony w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Nieprawidłowo sformułowany został także przepis § 16 pkt 3 Regulaminu, w którym to prawodawca lokalny nałożył na adresatów normy obowiązek usuwania zanieczyszczeń pozostawionych przez zwierzęta domowe w obiektach i na innych terenach przeznaczonych do użytku publicznego. Przepis ten bowiem w sposób nieprecyzyjny formułuje określony w nim obowiązek względem adresata normy, gdyż posługuje się niedookreślonym pojęciem "zanieczyszczeń pozostawionych przez zwierzęta domowe". Oczywistym jest, że poprzez nieczystości pozostawiane przez zwierzęta domowe rozumieć można zarówno nieczystości stałe, jak i płynne, a ponadto nieczystości (zanieczyszczenia) pochodzenia nie tylko fizjologicznego, ale i każdego innego. Przy tak pojemnym sformułowaniu trudno wymagać od właściciela zwierzęcia, by usuwał on każde "zanieczyszczenie" pozostawione przez zwierzę – np. odchody płynne, fragmenty sierści, zawleczone resztki pokarmu. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał za konieczne stwierdzić nieważność całego §16 Regulaminu stwierdzając, że sformułowane w nim obowiązki osób utrzymujących zwierzęta ze wskazanych powyżej przyczyn wykraczają poza upoważnienie ustawowe oraz mogą budzić poważne, co do przedmiotu i zakresu zastosowania normy prawnej, wątpliwości. Odnosząc się natomiast do kwestii deratyzacji wskazać należy, że w przedmiotowej uchwale zagadnienie to zostało uregulowane w § 19 Regulaminu, poprzez wskazanie terminów deratyzacji (pkt 2) oraz określenie, że deratyzacji podlega zabudowany obszar Gminy Miejskiej Ciechocinek (pkt 1). W ocenie Sądu, o ile zapis uchwały określony w pkt 2 § 19 Regulaminu realizuje dyspozycję przepisu art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g., który obliguje lokalnego prawodawcę do wyznaczania w regulaminie obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania, jako że przepis § 19 pkt. 1 precyzyjnie wyznacza terminy deratyzacji, to już zapis zawarty w pkt. 1 § 19 Regulaminu narusza art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy u.c.p.g., wprost wymaga bowiem "wyznaczania obszarów" podlegających obowiązkowej deratyzacji. W ocenie Sądu celem wskazanej regulacji jest zobligowanie rad gmin do wskazania konkretnych obszarów w obrębie właściwości gminy, które ze względu na realizowane tam funkcje, usytuowanie, otoczenie bądź inne okoliczności (np.: sposób użytkowania) wymagają poddania ich obowiązkowi deratyzacji, a nie zaś tak jak uczyniono to w § 19 pkt 1 Regulaminu, do objęcia tym obowiązkiem całego zabudowanego obszaru Gminy Miejskiej Ciechocinek. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 157/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 265/17). Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie deratyzacją całego zabudowanego obszaru na terenie gminy, ustanowiłby on jedynie wymóg określenia terminów deratyzacji. Tymczasem w przepisie art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy u.c.p.g. wyraźnie stanowi się zarówno o terminie deratyzacji, jak i o podlegających wyznaczeniu obszarach deratyzacji (tj. konkretnie, kazuistycznie, precyzyjnie wskazanych obszarach na terenie gminy, które ze względu na określone okoliczności wymagają poddania ich obowiązkowej deratyzacji). Z powyższych względów Sąd uznał, że przepis § 19 ust. 1 Regulaminu wykracza poza zakres delegacji ustawowej. Z uwagi na stwierdzenie nieważności § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały Sąd dostrzegł konieczność jednoczesnego stwierdzenie nieważności § 19 ust. 2 Regulaminu z uwagi na nierozerwalny związek tego przepisu z ustępem 1 i niemożność samodzielnego funkcjonowania w oderwaniu od przepisu, nieważność którego stwierdzono. Z kolei analizując treść § 20 Regulaminu przypomnieć należy wyliczenie wskazane w art. 4 ust. 2 pkt 1 - 8 u.c.p.g., ma charakter wyczerpujący i powinno być interpretowane ściśle. Art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie upoważnia rady gminy do obejmowania Regulaminem założeń wynikających z planu gospodarki odpadami województwa, gdyż przepisy Regulaminu nie mogą mieć charakteru postulatywnego. Kwestionowany przepis pozbawiony jest zatem doniosłości normatywnej i jako taki winien być uznany za przepis nieważny. Wobec powyższego, mając na względzie opisany wyżej zakres i wagę stwierdzonych naruszeń prawa, Sąd uznał, że wszystkie zakwestionowane przez Prokuratora przepisy Regulaminu, jako przede wszystkim wykraczające poza zakres delegacji ustawowej i tym samym istotnie naruszające prawo, dotknięte są wadą nieważności. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł o stwierdzeniu nieważności § 16, § 19 i § 20 do zaskarżonej uchwały.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło