II SA/Bd 1356/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-02-23

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Anna Klotz, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej może zostać przyznane osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawną matką, której niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25. roku życia, a zakres opieki nie wykracza poza podstawowe czynności domowe?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie oceniły stan faktyczny i zebrane dowody. Wskazano, że nie można odmówić świadczenia pielęgnacyjnego tylko z powodu wieku powstania niepełnosprawności matki, gdyż przepis różnicujący prawo do świadczenia w tym zakresie został uznany za niezgodny z Konstytucją. Ponadto, sąd uznał, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką, która wymaga stałej pomocy w związku ze znacznym stopniem niepełnosprawności i niezdolnością do samodzielnej egzystencji, uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nawet jeśli nie obejmuje ona czynności medycznych takich jak leczenie odleżyn czy pielęgnacja przetok.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego H. M. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawną matką. Organy administracji uznały, że niepełnosprawność matki powstała po 25. roku życia, co stanowiło podstawę odmowy na gruncie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto, organy oceniły, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nie wykracza poza zwykłe obowiązki domowe i nie stanowi przeszkody do podjęcia zatrudnienia. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych oraz nieuwzględnienie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej H. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] sierpnia 2021 r [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B., nr: [...], znak: [...], z [...] lipca 2021 r., w której odmówiono H. M., przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – K. M. Orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 570), art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111), dalej "u.ś.r." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej "K.p.a." Prezydent Miasta B. decyzję z [...] lipca 2021 r. uzasadnił treścią art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, że niepełnosprawność podopiecznej powstała po 25 roku życia. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła H. M., która zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., wskazując że organ nie uwzględnił treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, zgodnie z którym art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w uzasadnieniu decyzji, utrzymującej w mocy orzeczenie organu I instancji wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne określone w art. 17 ust. 1 ustawy nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Zdaniem organu, jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zdaniem organu odwoławczego, odwołująca wykonuje w zasadzie czynności dnia codziennego wspierając matkę w chorobie. Zakres sprawowanej przez odwołującą opieki nad matką nie stanowi stałej opieki. Organ odwołał się do oświadczenia skarżącej i przyjął, że pomaga ona matce poprzez towarzyszenie podczas wizyt lekarskich, sprzątanie, gotowanie, pranie czy kupowanie leków i innych produktów na potrzeby podopiecznej. Zakres opieki udzielanej matce nie wykracza poza obowiązki domowe, które wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy, również gotowanie czy sprzątanie. Tymczasem, zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy (niezależnie od systemu czasu pracy). Fakt ten, nie wyklucza możliwości podjęcia przez odwołującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przepis art. 17 ust. 1 należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo- skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a wykonywaną przez nią opieką nad matką. Szereg czynności podstawowych matka wykonuje samodzielnie albo przy pomocy córki, a pomoc córki potrzebna jest głównie w sprzątaniu, gotowaniu, czynnościach higienicznych czy też przy robieniu zakupów. Odwołująca w zasadzie nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż K. M. nie wymaga leczenia odleżyn, ran, nie wymaga pielęgnacji przetok czy stomii. H. M., reprezentowana przez pełnomocnika, będącego adwokatem, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] sierpnia 2021 r. w sprawie nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] lipca 2021 r. o nr [...]. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. Obrazę prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 - ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji również jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że po stronie skarżącej nie występuje faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, mimo że z dowodów sprawy, a w szczególności z treści orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wynika, że strona wypełniła kwestionowaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesłankę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (art. 17 ust. 1 – u.ś.r.), co skutkowało bezpodstawną odmową przyznania stronie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z ww. tytułu; 2. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ust. 5 - ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 4 ust. 1 i 4 - ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji również jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że stan zdrowia matki skarżącej nie uzasadnia konieczności sprawowania nad nią stałej lub długotrwałej opieki - wymagającej nadto rezygnacji z zatrudnienia, mimo faktycznego orzeczenia w stosunku do niej niepełnosprawności w stopniu znacznym oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca nie dopełniła wszelkich przesłanek koniecznych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego; 3. Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 oraz art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie odmiennej (w stosunku do treści orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji – K. M.) oceny zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą nad osobą niepełnosprawną, mimo braku kompetencji organów do dokonywania weryfikacji w tym przedmiocie oraz podważania orzeczenia innego organu. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej - ze względu na treść decyzji organu I instancji – Skarżąca zarzuciła również: 4. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 17 ust. 1b u.ś.r., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji również jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie stronie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką z tego powodu, że niepełnosprawność K. M. powstała po ukończeniu przez nią 25 roku życia, mimo, że przepis ten w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. 5. Naruszenie zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP oraz zasady niedyskryminacji wyrażonej w art. 18 Konstytucji RP poprzez dokonywanie przez organ takiej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., która pozbawia skarżącą w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko dlatego że niepełnosprawność matki strony powstała po ukończeniu przez nią 25 roku życia (pomimo, że strona spełnia wszystkie pozostałe warunki do uzyskania ww. świadczenia). W związku z powyższym, Skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy; uchylenie-zaskarżonej decyzji w całości oraz rozważenie przez Sąd konieczności uchylenia również w całości - poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - Prezydenta Miasta B. - i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania; W skardze wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS - wydanym na stałe - o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz poprzedzającym je, czasowym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jest to osoba, która wymaga wręcz wzmożonej opieki i pomocy w podstawowych sprawach życia codziennego - nie tylko tych pielęgnacyjnych. Podkreślono, że K. M. jest po pięciu udarach, ma problemy w poruszaniu się, komunikowaniu, wykonywaniu czynności samoobsługowych i pielęgnacyjnych, a w zakresie tym wymaga całodobowej pomocy, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt stwierdzonej u niej padaczki poudarowej, która w każdej chwili może wywołać atak. Podano również, że w związku ze stanem jej zdrowia - przed Sądem Okręgowym w B. -toczy się postępowanie w sprawie jej ubezwłasnowolnienia. Wskazane wyżej orzeczenia (dot. niezdolności K. M. do samodzielnej egzystencji) zostały wydane przez uprawnione do tego i kompetentne w tym zakresie organy, które mają możliwość zweryfikowania stanu zdrowia danej osoby - orzekając w oparciu o odpowiednie przepisy prawa materialnego. W ocenie skarżącej, niezależnie od czynności na co dzień podejmowanych przez nią - w stosunku do matki, a których to zakres jest znacznie szerszy niż to opisało w uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. -już sam fakt, że w stosunku do matki wydane zostało orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji potwierdza, że wymaga ona stałej lub długotrwałej pomocy ze strony swojej córki, którą to opiekę Skarżąca świadczy osobiście - adekwatnie do potrzeb wynikających z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Strona zwróciła również uwagę na to, że zakres jej czynności opiekuńczych w stosunku do niepełnosprawnej matki - nie był w żadnym stopniu kwestionowany przez organ I instancji, zaś kwestia ta pojawiła się dopiero na etapie postępowania odwoławczego - przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, który to organ rozpatrzył odwołanie strony wychodząc poza granice podniesionych w tym odwołaniu zarzutów. Skarżąca stoi na stanowisku, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do weryfikowania zakresu podejmowanych przez nią czynności opiekuńczych, skoro z posiadanej przez skarżącą dokumentacji jednoznacznie wnika konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną ze stwierdzoną de facto znaczną niepełnosprawnością. Niezależnie od powyższego, w związku z faktem, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w żaden sposób do zarzutów podniesionych przez skarżącą w jej osobistym odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta B., który to organ I instancji nie kwestionował zakresu czynności opiekuńczych sprawowanych przez skarżącą, jednak powoływał się na brak możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że niepełnosprawność K. M. powstała po ukończeniu przez nią 25 roku życia, Skarżąca w całości podtrzymuje zarzuty, argumentację i wnioski, które w tym zakresie zostały podniesione w ww. osobistym odwołaniu - traktując je jako integralną część przedmiotowej skargi. Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Za pismem z [...] grudnia 2021r. pełnomocnik przesłał potwierdzaną za zgodność z oryginałem opinię psychiatryczno- psychologiczną z badania K. M. oraz postanowienie Sądu Okręgowego w B. I Wydział Cywilny z [...] grudnia 2021r. sygn. akt [...] o ubezwłasnowolnieniu K. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021, poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022, poz. 329). Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w B. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111, ze zm.), dalej: "ustawa", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium rozpoznając odwołanie Skarżącej, prawidłowo nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że przyczyna odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie może zostać oparta na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1079/17, jeżeli Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie przywołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny. Oznacza to ,że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Analiza akt przedmiotowej sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie przekonała Sądu o słuszności stanowiska organu odwoławczego o braku podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak związku przyczynowo skutkowego między rezygnacją skarżącej z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie Sądu organ niedokładnie ustalił stan faktyczny, a w szczególności nierzetelnie ocenił zebrane dowody. W aktach administracyjnych znajdują się dokumenty, których analizy nie sposób doszukać się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy nie przeprowadził wnikliwej analizy przekazanych przez skarżącą dowodów takich jak: Świadectwo pracy z [...] kwietnia 2021 r., Karta informacyjna Leczenia Szpitalnego z pobytu matki w Centrum Interwencyjnego Leczenia Udarów Mózgu Oddział Neurologii w okresie od [...] do [...] kwietnia 2021. z ostatniego leczenia szpitalnego (w epikryzie stwierdzono nasilenie utrwalonego niedowładu prawostronnego oraz utrwalona afazja mieszana), Oświadczenia z [...] maja 2021r., w którym skarżąca oświadczyła, że matka nie jest w stanie samodzielnie się poruszać. Stanowisko organu co do stanu zdrowia oraz samodzielności matki skarżącej jest bardzo ogólne i stanowi powielenie poglądów przytoczonych z orzecznictwa sądów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie zabrakło indywidualnego podejścia do sprawy i oceny sytuacji, w której znalazła się skarżąca. Za przesadzone należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że czynnościami uzasadniającymi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego są takie obowiązki związane z osobą chorą jak: leczenie odleżyn, ran, pielęgnacja przetok czy stomii. Przywołane stany chorobowe dowodzą o szczególnie zawansowanych jednostkach chorobowych, jednak oderwanych od stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Matka przeszła bowiem pięć udarów, które doprowadziły ją do znacznego stopnia niepełnosprawności. Pełen opis sprawności fizycznej chorej przedstawia dokumentacja z leczenia szpitalnego. Brak odniesienia się przez organ w uzasadnieniu do złożonych dokumentów z leczenia, obrazujących stan zdrowia matki skarżącej stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, nie ma wpływu na spełnienie przez skarżącą przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. pobieranie przez H. M. do [...] kwietnia 2021 r. zasiłku macierzyńskiego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Po pierwsze jest to świadczenie okresowe, przysługujące matce z tytułu urodzenia dziecka. Po drugie świadczenie to nie zostało wymienione jako negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wymieniona w art. 17 ust. 5 u.ś.r. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy w ogóle nie zbadał stanu faktycznego sprawy lub też uczynił to w sposób bardzo wybiórczy. Sąd zwraca szczególną uwagę na stan zdrowia K. M., który został szczegółowo opisany w dokumentach z leczenia szpitalnego. Zestawienie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z dokumentacją poszpitalną, daje rzeczywisty obraz stanu zdrowia chorej i oddaje jednocześnie spełnienie przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Sąd zwraca uwagę na chronologię zdarzeń, które miały miejsce w trakcie postępującej choroby K. M. Chora jest po pięciu udarach, a od [...] marca 2019 r. nie żyje jej mąż, który wspierał córkę w sprawowaniu opieki nad chorą. Ostatni pobyt w szpitalu przypadł na okres od [...] do [...] kwietnia 2021 r. Wg świadectwa pracy skarżąca nie pracuje od [...] kwietnia 2021 r. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks pracy (Dz.U. z 2020, poz.1320), poprzez złożenie wypowiedzenia przez skarżącą. Powyższe zestawienie zdarzeń potwierdza rezygnację z zatrudnienia przez skarżącą celem zapewnienia opieki matce. Sąd przeprowadził na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód uzupełniający z dokumentów przekazanych przez pełnomocnika skarżącej przy piśmie z [...] grudnia 2021r. Skarżąca już w toku postępowania sygnalizowała złożenie do sądu wniosku o ubezwłasnowolnienie matki. Do akt sądowo administracyjnych skarżąca dołączyła postanowienie Sądu Okręgowego w B. I Wydział Cywilny z [...] grudnia 2021r. sygn. akt [...], w którym na wniosek H. M. ubezwłasnowolniono K. M. Niepełnosprawność została potwierdzona w powyższym orzeczeniu Sądu na podstawie opinii sądowo – psychiatryczno- psychologicznej. Analiza wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie prowadzi do zupełnie odmiennych wniosków, przy ocenie stanu zdrowa matki skarżącej. Choroby, na które ona cierpi w żadnym wypadku nie zezwalają na to, aby mogła ona funkcjonować w życiu codziennym bez stałej opieki osoby drugiej. Stan zdrowa opisany w dokumentacji medycznej jest spójny z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a dodatkowo potwierdzony został w postanowieniu Sądu o ubezwłasnowolnieniu chorej i opinii sądowo – psychiatryczno- psychologicznej. Dokumenty z przebiegu zatrudnienia skarżącej, a następnie rezygnacji przez nią z pracy, gdy choroba matki wkroczyła w bardzo wysokie stadium niepełnosprawności, świadczą o rezygnacji zatrudnienia celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Organy nie wzięły pod uwagę przy wydawaniu orzeczeń istotnych okoliczności dla sprawy i tym samym dopuściły się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uchybienie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz naruszenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art.135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło