II SA/Bd 1364/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. II SA/Bd 1364/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [....], znak: [...] orzekającą o zatrzymaniu S. P. prawa jazdy kategorii B Nr: [...], wydanego dnia [...] przez Prezydenta Miasta B., a także o nakazaniu niezwłocznego zwrotu tego prawa jazdy do Wydziału Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu Miasta B. i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organy obu instancji powołały się na przepis art. 102 ust.1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015r., poz.155 ze zm., dalej jako ustawa) w myśl którego starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, m.in. w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Na podstawie akt sprawy ustalono, że Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] nr: [....] skierował S. P., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B na badania psychologiczne celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Do organu pierwszej instancji wpłynął bowiem wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] o skierowanie S. P. na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem przez niego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Orzeczenie Prezydenta Miasta B. o skierowaniu na badania psychologiczne zostało zaskarżone przez stronę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które decyzją z dnia [...], znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Skarga na tę decyzję wniesiona przez S. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy została odrzucona prawomocnym postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt: II SA/Bd 141/15. S. P. w wyznaczonym w skierowaniu na badanie psychologiczne terminie do jego przeprowadzenia nie dostarczył wymaganego orzeczenia psychologicznego, co obligowało Prezydenta Miasta B. do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podzieliło również motywy, jakimi kierował się organ pierwszej instancji dokonując subsumpcji mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego. Uznano mianowicie, że konstrukcja cytowanego wyżej przepisu art. 102 ust.1 pkt 3 lit.b omawianej ustawy nie zostawia organowi administracji dowolności w kwestii wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy zajdą określone w nim przesłanki. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu SKO powołało się na wyroki: NSA z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 413/11, WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 253/12, WSA w Kielcach z dnia 25 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 33/10 i wyjaśniło, że organy orzekające w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie mają kompetencji, by kwestionować prawidłowość informacji zawartych w rejestrach prowadzonych przez Policję. Właściwy organ, do którego wpływa wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie na badania psychologiczne jest tym wnioskiem związany w takim sensie, że nie ma uprawnień do badania prawidłowości postępowania, w którym naliczone zostały kierowcy punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ani też nie może on prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi bowiem komendant wojewódzki Policji i organ ten, stosownie do § 4 ust. 1 w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego dokonuje wpisów do ewidencji a na podstawie prawomocnych wyroków, mandatów i orzeczeń, które mogą zostać uchylone tylko w odrębnym postępowaniu. Odnosząc się natomiast do kwestii odbytego przez S. P. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym organ odwoławczy wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1152/09, w którym przyjęto, że dla konsekwencji prawnych wynikających z naruszeń przepisów ruchu drogowego, których dopuścił się kierowca, decydujące znaczenie ma data popełnienia czynu stwierdzonego prawomocnym mandatem karnym lub wyrokiem, nie zaś data przypisania punktów karnych za popełnione wykroczenie. Wobec powyższego odbycie szkolenia po przekroczeniu liczby 24 punktów karnych nie może skutkować zmniejszeniem liczby tych punktów. Z akt sprawy wynikało jednoznacznie, że ostatnie punkty karne zostały naliczone w związku z wykroczeniem z dnia [...], natomiast S. P. odbył szkolenie dopiero w dniu [...]. Organ odwoławczy nie uwzględnił również podniesionego przez S. P. zarzutu naruszenia przez organy orzekające dyspozycji art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń i wyjaśnił, że przepis ten nie ma zastosowania do postępowania w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oraz w przedmiocie skierowania osoby posiadającej prawo jazdy na badania psychologiczne. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez S. P., który podniósł, że nie popełnił zarzucanych mu wykroczeń drogowych, a jedynie przez niedopatrzenie podpisał zgodę na zapłacenie mandatu. Ponadto wyjaśnił, że w dniu [...] odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, które winno automatycznie zdjąć część obciążeń w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Skarżący wyraził pogląd, że skoro przypisane mu wykroczenie podczas rzekomego kierowania przez niego nie swoim pojazdem miało miejsce w dniu [...], a zatem ponad 3 lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji, to karalność tego wykroczenia ustała na mocy art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń. Ponadto, zdaniem skarżącego, wpisy do ewidencji dokonane na podstawie mandatów nałożonych na niego przez funkcjonariuszy straży gminnych nie powinny być brane pod uwagę, gdyż używali oni urządzeń pomiarowych o niskiej jakości, co było m.in. powodem ustawowego odebrania strażom gminnym uprawnień do przeprowadzania kontroli fotoradarowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli stała się decyzja orzekająca o zatrzymaniu prawa jazdy, oparta na art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Przepis ten stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Z przepisu tego wynika, że wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest obligatoryjne dla starosty (tu Prezydenta Miasta B.) w przypadku ziszczenia się przesłanki nie przedstawienia przez osobę posiadającą prawo jazdy w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi konsekwencję niewypełnienia warunku przez skarżącego, nie ma charakteru uznaniowego lecz jest decyzją, którą organ jest zobowiązany wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie przedmiotowej normy prawnej. Aby uznać, że po stronie Prezydenta Miasta B. wystąpił obowiązek wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b omawianej ustawy należało zatem ustalić, czy osoba posiadająca prawo jazdy została uprzednio skierowana na odpowiednie badania psychologiczne i zobowiązana do przedłożenia orzeczenia psychologicznego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz czy termin ten już upłynął. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami została wydana przez Prezydenta Miasta B. w dniu [...] i doręczona adresatowi w dniu [...]. W treści decyzji poinformowano, że badaniu psychologicznemu należy poddać się w terminie 30 dni od dnia otrzymania ww. decyzji, a oryginał orzeczenia psychologicznego należy przedstawić organowi kierującemu na badanie w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Decyzją z dnia [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Skarga na decyzję organu odwoławczego wniesiona przez S. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy została odrzucona prawomocnym postanowieniem tego sądu z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt: II SA/Bd 141/15. Zatem orzeczenie o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne uzyskało przymiot ostateczności i w tym stanie faktycznym, w świetle wskazanych wyżej przepisów omawianej ustawy Prezydent Miasta B. był zobowiązany do wydania zaskarżonej decyzji na skutek nie poddania się przez skarżącego badaniom psychologicznym i nie przedstawienia stosownego orzeczenia psychologicznego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów w zakresie wskazującemu na bezzasadność zarzutów skarżącego przedstawionych zarówno w odwołaniu jak i w skardze. Oceniając trafność argumentacji tam zawartej stwierdzić należy, że w przedmiotowym postępowaniu skarżący nie może skutecznie podnosić zarzutu błędnego przypisania mu popełnienia wykroczenia, gdyż ani Prezydent Miasta B. ani organ odwoławczy nie mają kompetencji do weryfikowania prawidłowości karania przez właściwe organy kierowców za wykroczenia drogowe. Uchylenie prawomocnego mandatu karnego jest możliwe w trybie przewidzianym w art. 101 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013, poz. 395 z późn. zm.). W tym celu skarżący powinien był złożyć stosowny wniosek do sądu powszechnego w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu. Prezydent Miasta B. nie jest również organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ewidencję taką prowadzi Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. Nr 87,poz. 488 ze zm). Wymierzenie punktów karnych skarżący mógł kwestionować w trybie i terminach określonych w tym rozporządzeniu. W skardze skarżący zakwestionował również ilość punktów karnych przypisanych mu za wykroczenia drogowe wobec nieuwzględnienia faktu odbycia przez niego szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Co do tej argumentacji aktualne pozostają wyżej poczynione wyjaśnienia w kwestii właściwości organów do orzekania w przedmiocie naliczenia punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Tryb ewidencji punktów za naruszenia prawa drogowego jest bowiem odrębnym postępowaniem od postępowania dotyczącego zatrzymania prawa jazdy. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga fakt, że z uwagi na przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, którym jest decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, poczynione przez stronę w skardze rozważania na temat zasadności skierowania skarżącego na badania psychologiczne również są bezzasadne. Argumenty strony dotyczą bowiem odrębnej sprawy administracyjnej, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...]. Stąd ich rozpoznanie w niniejszym postępowaniu sądowym jest niedopuszczalne (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Innymi słowy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym orzeczenia o zatrzymaniu stronie prawa jazdy nie istnieje możliwość podważenia prawomocnej decyzji o skierowaniu strony na stosowne badania lekarskie. Trafnie również w zaskarżonej decyzji stwierdzono, ze przepis art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania. Dotyczy on kwestii karalności, ograniczając okres czasu, po upływie którego sprawca wykroczenia nie podlega sankcji karnej wymierzanej na podstawie przepisów Kodeksu wykroczeń. Zatrzymanie prawa jazdy jest zaś skutkiem ziszczenia się przesłanki określonej w art. 102 ust.1 pkt 3 lit. b omawianej ustawy nie przedstawienia przez osobę posiadającą prawo jazdy w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem i nie ma znaczenia, czy popełnione wykroczenie, za które wpisano do ewidencji punkty, uległo przedawnieniu. Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, który uzasadniał zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami i wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, zaś uzasadnienie decyzji spełnia przy tym wymogi stawiane przez art. 107 § 3 K.p.a. Nie dostrzegając, również z urzędu, uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co skutkować musiało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.