II SA/Bd 1386/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-05-22
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, powołując się na tożsamość sprawy z wcześniej zakończonym postępowaniem dotyczącym nakazu usunięcia nieprawidłowości, jeśli skarżący podnosi zarzut samowoli budowlanej związanej ze sposobem wykonania prac naprawczych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, powołując się na przesłankę tożsamości sprawy (art. 61a § 1 k.p.a.), jeśli skarżący podnosi zarzut samowoli budowlanej związanej ze sposobem wykonania prac naprawczych, a nie tylko z pierwotnymi nieprawidłowościami. W takiej sytuacji zachodzi odmienny przedmiot sprawy, który wymaga merytorycznego rozpatrzenia, a nie odmowy wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący T. B. złożył skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, zarzucając przebudowę linii energetycznej na jego działce przez spółkę E. S.A. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa dotyczy tożsamości z wcześniejszą decyzją nakazującą usunięcie nieprawidłowości związanych z wysokością zawieszenia linii energetycznej. Skarżący podnosił, że prace wykonane w celu usunięcia nieprawidłowości stanowiły samowolę budowlaną, a ponadto doszło do wypadku porażenia prądem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] 2. zasądza na rzecz T. B. od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Bd 1386/17
UZASADNIENIE
W dniu [...] września 2005 r. T. B. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze skargą na działalność koncernu E. S.A., zarzucając spółce, iż jako właściciel linii elektroenergetycznej przebiegającej przez teren jego gospodarstwa rolnego (dz. Nr [...] w m. L. ) nie podejmuje ona działań usuwających zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, spowodowane niezachowaniem wymaganych przepisami prawa odległości pionowych od powierzchni ziemi przewodów elektroenergetycznych linii napowietrznych na dz. j.w. Skarżący w swym piśmie wnioskował o podniesienie linii elektroenergetycznej na wysokość gwarantującą zachowanie wymogów bezpieczeństwa oraz zmianę posadowienia słupów energetycznych na terenie jego działki (przeniesienie ich na granicę działek).
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. [...] WP nakazano Koncernowi Energetycznemu E. S.A. Oddział Zakład Energetyczny T. w T., Rejon Energetyczny R. usunięcie w terminie do [...] listopada 2006 r. nieprawidłowości związanych z użytkowaniem linii energetycznej niskiego napięcia przebiegającej przez teren działki nr [...] w m. L., wykonanej na słupach żelbetonowych i zasilanej ze stacji transformatorowej 15/0,4 kV L.-3. Wykonanie powyższej decyzji miało nastąpić poprzez dostosowanie wysokości zawieszenia linii energetycznej poprowadzonej przez teren działki nr [...] w m. L. do wymogów normy PN-E-05100-1 z marca 1998 r. w zakresie dopuszczalnych odległości pionowych przewodów elektroenergetycznych linii napowietrznej od poziomu ziemi. W uzasadnieniu organ wskazał, iż niewątpliwie wysokość zawieszenia przewodów linii elektroenergetycznej znajdującej się na działce nr [...] w m. L. narusza postanowienia ww. normy. Jako podstawę materialnoprawną wydanej decyzji organ wskazał przepis art. 66 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. prawo budowlane, zaznaczając przy tym, iż przedmiotowa decyzja nie zastępuje pozwolenia na budowę.
Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r., [...]. Tym samym decyzja organu I instancji stała się ostateczna.
Następnie, na wniosek spółki, Wojewoda K. – P. wydał postanowienie z dnia [...] września 2007 r. o obowiązku udostępnienia nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] położonej w L., w celu usunięcia awarii ciągu linii energetycznej niskiego napięcia.
[...] E. T. w dniu [...] sierpnia 2011 r. przedłożyła do organu nadzoru budowlanego informację o wykonaniu decyzji z dnia [...] maja 2006 r., dołączając dokumentację techniczną dotyczącą wymiany istniejących słupów linii napowietrznej niskiego napięcia na działce nr [...] w m. L..
T. B. złożył skargę w dniu [...] marca 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie niewłaściwego wykonania robót dotyczących podwyższenia linii energetycznej, co spowodowało wypadek porażenia prądem [...] kombajnu buraczanego dn. [...].11.2016 r. na działce nr [...] w m. L..
W dniu [...] kwietnia 2017 r. strona złożyła kolejną skargę do K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, polegającej na przebudowie przez E. S.A. linii energetycznej na jego działce. W dniu 16. 06. 2011r. rozebrano linię na słupach 8 m a w ich miejsce postawiono słupy o wysokości 10m. Odbyło się to bez projektu i pozwolenia na budowę. Strona podniosła też, iż wykonane prace przez [...] linii nie tylko nie usunęły potencjalnego zagrożenia, ale doprowadziły do wystąpienia porażenia prądem podczas prac pod przebudowaną linią energetyczną.
Prokuratura Rejonowa w L. w piśmie z dnia [...].06.2017 r. sygn. akt PR Ds. [...] poinformowała, że w postępowaniu w sprawie rzeczonego wypadku, została wykonana w dniu [...].12.2016 r. opinia biegłego sądowego z dziedziny energetyki, z której wynika, że linie energetyczne na przedmiotowej działce znajdują się na prawidłowej wysokości.
W dniu [...] lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do pisma strony z dnia [...] marca 2017 r. uznał skargę za bezzasadną wskazując, iż wysokość linii energetycznej jest zgodna z normą PN-E-05100-1. Ponadto organ powołując się na opinię biegłego podniósł, iż bezpośrednim powodem porażenia prądem [...] kombajnu był kontakt zespołu taśmy wyładowczej kombajnu,( który w pionowej pozycji podczas wyorywania buraków osiąga wysokość ok. 5,1 m) z elektroenergetyczną linią napowietrzną o napięciu SN 15 kV, dla której prawidłowa odległość od powierzchni ziemi wynosi minimum 5,1 m.
W tym samym dniu, tj. [...] lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr PINB. 441.21.2017.WP odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej podkreślając, iż nie można dopuścić się samowoli budowlanej, wykonując nakaz w formie decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego. Organ uznał, iż E. – O. S.A. w czerwcu 2011 r. dostosowała wysokość zawieszenia linii energetycznej do wymogów normy PN-E-05100-1, dokonując wymiany istniejących słupów bez zmiany ich lokalizacji i ilości oraz przy zachowaniu dotychczasowego typu linii i zdolności przesyłowych. Organ jednocześnie podkreślił, iż na mocy art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane był nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości zagrażających życiu i zdrowiu ludzi. Wydając powyższą decyzję organ nie wskazał sposobu realizacji powyższego nakazu, bowiem ww. przepis nie dawał mu takich uprawnień. Zdaniem organu, jest zrozumiałe, że skoro wysokość zawieszenia linii energetycznej generowała niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi to usunięcie tego zagrożenia poprzez dostosowanie linii napowietrznej do określonych wymogów, w drodze podniesienia wysokości zawieszenia linii, nie może być traktowane jako naruszenie przepisów obowiązującego prawa. Dodatkowo organ odniósł się do stwierdzenia w decyzji z dnia [...] maja 2006 r., iż "niniejsza decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane nie zastępuje pozwolenia na budowę,(...)" podnosząc, iż taki zapis nie rodzi po stronie zobowiązanej spółki obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (także na rozbiórkę obiektu budowlanego). Na podstawie zastosowanego w decyzji art. 66 prawa budowlanego nie jest dopuszczalne wydanie nakazu budowy obiektu budowlanego, jak również nie można wydać decyzji nakazujących np. rozbiórkę. Nakładane obowiązki na podstawie tego przepisu mają jedynie charakter naprawczy i zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, nie tworząc dla właściciela nowego obowiązku, lecz tylko precyzują ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 prawa budowlanego. Tym samym roboty budowlane objęte nakazem wydanym na tej podstawie nie wymagają wydania pozwolenia na budowę. Powołując się na przesłankę "innych uzasadnionych przyczyn" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. organ nadzoru budowlanego uznał, iż wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego.
T. B. wniósł zażalenie na ww. postanowienie .
Zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2017 r. Z treści postanowienia organu II instancji wynika, iż organ nadzoru budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, gdyż zakres żądania skarżącego dotyczył innego rozstrzygnięcia zakończonego decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].05.2006 r. nakazał spółce E. usunięcie nieprawidłowości związanych z użytkowaniem linii energetycznej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2006 r., a zatem decyzja stała się ostateczna. Organ II instancji podkreślił, iż w sprawie zachodzi tożsamość spraw administracyjnych, bowiem występuje w nich ten sam podmiot i dotyczą one tego samego przedmiotu, tj. linii energetycznej niskiego napięcia, zlokalizowanej na działce nr [...] (uprzednio nr [...]) w m. L.. W związku z tym, organ uznał, iż zachodzi przyczyna określona w art. 61a §1 k.p.a. i należało odmówić wszczęcia postępowania.
P. z dnia [...] października 2017 r. T. B. złożył do tutejszego Sądu skargę na postanowienie K. – P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2017 r., znak [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż istotą jego skargi jest zarzut samowoli budowlanej poprzez przebudowę przez spółkę E. linii energetycznej na stanowiącej jego własność działce oznaczonej nr [...]. Zdaniem skarżącego, prawomocna decyzja z 2006r. nakazująca usunięcie niezgodnej z normą wysokości zawieszenia przewodów linii napowietrznej nad gruntem nie zastępuje pozwolenia na budowę i wymaga opracowania stosownego projektu technicznego. Skarżący podniósł, iż E. tego warunku nie spełniła, a pomimo tego wystąpiła do skarżącego o udzielenie zgody na wejście na jego grunt celem wykonania prac, których zakres nie był określony. W związku z tym skarżący odmówił zgody. Następnie jak wskazuje skarżący, E. potwierdzając nieprawdę w dokumencie istotnym dla sprawy wystąpiła do Starosty [...] o wydanie nakazu umożliwiającego jej wejście na działkę nr [...]. We wniosku spółka miała podać nieprawdziwą informację, iż wystąpiła awaria linii energetycznej przebiegającej przez działkę skarżącego i wejście wykonawcy jest konieczne pomimo braku zgody właściciela terenu. W rzeczywistości nie wystąpiła żadna awaria, natomiast linia energetyczna była zawieszona niezgodnie z normą. Jak podał skarżący, E. wykonała roboty polegające na demontażu istniejącej linii i pobudowaniu nowej linii na wyższych słupach – w dniu [...] czerwca 2011 r., co potwierdza protokół odbioru technicznego. Zdaniem strony wykonane prace były samowolą budowlaną, bowiem wykonano je bez posiadania przez wykonawcę w czasie wykonywania prac aktualnego projektu technicznego i stosownego pozwolenia na realizację tej budowy. Skarżący również podniósł, iż dołączona w terminie późniejszym terminie dokumentacja techniczna została antydatowana, a tym samym wykonawca dopuścił się przestępstwa poświadczenia nieprawdy. Kolejnym zarzutem strony było bezkrytyczne odniesienie się organu II instancji wobec zaistniałego porażenia prądem [...] kombajnu buraczanego w dniu [...].11.2016 r.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż nie zachodzi przyczyna uzasadniająca wszczęcie postępowania, bowiem w niniejszej sprawie organ wydał już decyzję ostateczną i nie ujawniły się żadne nowe okoliczności. Organ uważa, że strona wnosi o wszczęcie postępowania w sprawie linii energetycznej niskiego napięcia, podczas gdy decyzja w tej sprawie zapadła w dniu [...].05.2006 r. Organ podkreślił, że w sprawie zachodzi tożsamość spraw i dlatego uzasadniona była odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa i opartego na tych przepisach rozstrzygnięcia.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] lipca 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Uregulowanie zawarte ww. przepisie zawiera zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z nich dotyczy sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438).
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowi druga przesłanka wymieniona w art. 61a § 1 k.p.a.
Powodem odmowy wszczęcia postępowania jest uznanie, w przypadku organu pierwszej instancji, że brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania. Organ uznał, iż nie można dopuścić się samowoli budowlanej w wyniku wykonania decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieprawidłowości w budowie linii energetycznej.
Z kolei organ II instancji w swoim enigmatycznym uzasadnieniu wskazał, iż doszło do powagi rzeczy rozstrzygniętej ("osądzonej") wobec czego zachodzi "inna okoliczność" uzasadniająca odmowę wszczęcia i dlatego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W argumentacji podniesiono, iż organ już procedował w sprawie usunięcia nieprawidłowości przez koncern E. S.A., wydając decyzję nakazową z dnia [...] maja 2006 r. Organ II instancji uznał zatem, iż zachodzi tożsamość spraw administracyjnych, bowiem występuje w nich ten sam podmiot i dotyczą one tego samego przedmiotu.
Niewątpliwie przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy tożsamej sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Przy tym zaznaczenia wymaga, że o tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt 1814/13, WSA w Kielcach z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 754/14, WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt 2268/14 oraz WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 281/14).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy budzi jednak wątpliwości, czy rzeczywiście skarżący w tożsamy sposób formułuje żądanie a w konsekwencji oczekuje usunięcia nieprawidłowości, które były przedmiotem sprawy już rozstrzygniętej, załatwionej decyzją z [...] maja 2006r. Niewątpliwie nawiązuje on do zdarzenia dotyczącego porażenia prądem co sugerowałoby konieczność wykonania obowiązku właściwego umieszczenia linii energetycznej na odpowiedniej wysokości ale jednocześnie wskazuje na samowolę budowlaną związaną ze sposobem wykonania czynności usunięcia nieprawidłowości. Konsekwencją niejednoznacznego rozumienia wniosku jest uznanie przez organ I instancji, że sprawa dotyczy samowoli budowlanej, zaś przez organ odwoławczy, że odnosi się do sprawy już rozstrzygniętej- usunięcia nieprawidłowości. O ile przedmiotem wniosku jest rozpoznanie tożsamej sprawy, to niewątpliwie taka okoliczność stanowi przeszkodę do ponownego prowadzenia postępowania a więc uzasadnia podstawę do odmowy wszczęcia postępowania lecz jakie jest rzeczywiste żądnie wnioskodawcy wymaga wyjaśnienia, skoro organy odmiennie je rozumieją. Jeśli żądanie dotyczy uznania, że doszło do samowoli budowlanej przy usuwaniu nieprawidłowości opisanych w decyzji z 2006r. to jest już inny przedmiot sprawy, który wymaga rozstrzygnięcia. Nie można w takim przypadku stwierdzić, że istnieje przeszkoda do wszczęcia postępowania. Powiatowy inspektor uzasadniał odmowę wszczęcia postępowania tym, że ustalony przez niego zakres robót nie wymagał ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Te kwestie nie mogły być przedmiotem oceny organu na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania, gdy te okoliczności nie są oczywiste w świetle uzasadnienia decyzji organu z 2006r. Nie oznacza to jednak, że argumenty organu I instancji są wadliwe ale zostały one podniesione przed wszczęciem postępowania a dotyczą kwestii materialnoprawnych. Nie można dokonywać ocen merytorycznych oraz warunków wykonania decyzji przy zarzucie samowoli budowlanej, dotyczącej sposobu usunięcia nieprawidłowości, nie wszczynając postępowania.
Jeśli żądanie dotyczy uznania, że doszło do samowoli budowlanej przy usuwaniu nieprawidłowości, inspektor powinien był ustalić i ocenić, czy prace budowlane koncernu dotyczące wymiany słupów były prowadzone w warunkach samowoli budowlanej mając niewątpliwie na uwadze przyczyny przystąpienia do tych prac, charakter decyzji, fakt zgody na udostępnienie nieruchomości. Jeśli nie, to postępowanie ewentualnie umorzyć. Z kolei organ odmówił wszczęcia postępowania, w istocie zaś merytorycznie rozstrzygając w sprawie samowoli budowlanej, uznając iż do niej nie doszło.
Należało zatem przyjąć, że organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, w sposób nieuprawniony a przynajmniej przedwczesny przyjął, iż postępowanie administracyjne z uzasadnionych przyczyn nie może być wszczęte.
Wymaga podkreślenia, iż przeszkoda przedmiotowa zaistnieje wówczas, gdy w złożonym do organu administracji publicznej podaniu zostanie zawarte takie żądanie, które w ogóle nie nadaje się do załatwienia w formie prawnoadministracyjnej. Z taką sytuacją można mieć do czynienia, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy w sprawie toczy się już postępowanie, zapadła już decyzja ostateczna lub nieostateczna, w przepisach ustaw nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania administracyjnego. W przedmiotowej natomiast sprawie organ powinien dokładnie zbadać, czy zachodzi tożsamość przedmiotowa. Na tym etapie odmowa wszczęcia postępowania jest co najmniej przedwczesna. Uprzednio wydana decyzja w sprawie z dnia [...] maja 2006 r. dotyczyła nieprawidłowości w budowie linii napowietrznej. Z kolei w przedmiotowej sprawie strona uznała, iż spółka działała bez wymaganego pozwolenia na budowę dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. Skarżący powołał zatem nową okoliczność, która nie jest tożsama ze sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. W sprawach tych wprawdzie występują te same podmioty, jednakże nie dotyczą one tego samego przedmiotu. Dodatkowo organ II instancji błędnie wskazuje przedmiot sprawy, który jego zdaniem dotyczy "linii energetycznej niskiego napięcia zlokalizowanej na działce nr [...] (wcześniej 157)", podczas gdy przedmiotem sprawy był wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Tożsamość spraw byłaby, gdyby skarżący domagał się usunięcia nieprawidłowości objętej wydaną decyzją z dnia [...] maja 2006 r., tj. podniesienia linii. Jeżeli organ miał w tym zakresie wątpliwości to winien dopytać skarżącego. Nie przesądzając tej kwestii raczej skarga dotyczyła sposobu usunięcia nieprawidłowości, które zdaniem skarżącego stanowią samowolę budowlaną, a to już jest inny przedmiot sprawy.
Zaskarżone postanowienie a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zostały więc wydane z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a.
Z uwagi na to, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie wydane w trybie wskazanego art. 61a § 1k.p.a. przedwczesna jest na obecnym etapie ocena legalności wykonywanych robót budowlanych na działce skarżącego. Skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania.
Do organu administracji należał będzie obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wniosku skarżącego i załatwienie jego żądania we właściwej formie.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło