II SA/Bd 1465/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] Sp. z o.o. w W. na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 1465/16 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPPr) W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka we własnym zakresie ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. Spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu [...] zł zaś na koncie bankowym odnotowano brak środków. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż przeciwko Spółce prowadzone są postępowania egzekucyjne. Wszczęcie tych postępowań doprowadziło do zajęcia praktycznie całego majątku skarżącego. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw, w którym wniósł o zmianę postanowienia referendarza i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 259 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. [...] sp. z o.o. jest osobą prawną, a zatem przyznanie jej prawa pomocy mogłoby nastąpić tylko w naprawdę wyjątkowych okolicznościach. Powyższe wynika z wyraźnej treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten ustanawiając przesłankę przyznania częściowego prawa pomocy, a więc np. w zakresie obejmującym koszty sądowe posługuje się sformułowaniem "prawo pomocy może być przyznane". Wskazuje to więc na jasno wyrażoną wolę ustawodawcy, by osoby prawne uzyskiwały wsparcie, o które się ubiegają tylko wówczas, gdy z obiektywnych przyczyn nie są w stanie zgromadzić środków pieniężnych na sfinansowanie swojego udziału w danym postępowaniu sądowym. Związane to jest z okolicznością, że osoba prawna jako podmiot prowadzący zwykle działalność gospodarczą winien tak planować związane z nią koszty, by nie obciążać ogółu społeczeństwa potrzebą pokrycia za niego należności publicznoprawnych. Działalność gospodarcza jest tymczasem immanentnie związana z koniecznością ponoszenia kosztów ewentualnych sporów sądowych. Rzeczą przedsiębiorcy jest, więc zabezpieczenie niezbędnych w tym celu środków. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że przedsiębiorca w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinien liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej. Tym samym w przypadku wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, z bieżącej działalności lub zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne, czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.02.2013 r. II GZ 42/13, z 26.08.2016 r. I FZ 190/16, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O możliwościach płatniczych Spółki świadczy fakt, że pomimo powoływania się przez nią na stratę oraz prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne, w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. W informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego odnoszącego się do Spółki brak jest, bowiem wpisów dotyczących prowadzenia wobec niej postępowania upadłościowego, jej rozwiązania, czy choćby zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej. To zaś, że aktualnie Spółka ma faktycznie pewne problemy finansowe, o czym świadczą liczne postępowania egzekucyjne z jej udziałem, nie może stanowić samo w sobie przyczyny uwzględnienia jej żądania. Strata, na którą się powołuje nie przesądza w żadnej mierze o braku środków finansowych, a wskazuje tylko, że koszty uzyskania przychodu są od tego przychodu wyższe. Należy zwrócić uwagę na dwie wskazane przez Spółkę wielkości tj. kapitał zakładowy oraz środki trwałe. Wysokość każdej z nich tj. odpowiednio [...] zł oraz [...] zł wielokrotnie przewyższa wartość wpisu w niniejszej sprawie ([...] zł), zwłaszcza jeśli chodzi o te ostatnie, przy czym nie ma znaczenia, że w większości zostały zajęte w toku egzekucji. Istotna jest także okoliczność, że Spółka jest aktualnie reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika tj. radcę prawnego, który zresztą działał jej imieniem również w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczenia wymaga zaś, że dostęp do sądu nie jest na tym etapie (tzn. wnoszenia skargi) ograniczony powinnością działania za pośrednictwem takiego profesjonalnego pełnomocnika. Oczywiście fakt ustanowienia przez Spółkę takiego zastępcy jest kwestią jej wyboru, który nie może jednakże przekładać się na decyzję o przyznaniu jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy także podkreślić, że wbrew twierdzeniu Spółki, do jej wniosku o prawo pomocy nie zostały dołączone obrazujące jej sytuację materialną dokumenty finansowe, a jedynie dokumenty dotyczące prowadzonych przeciwko skarżącej postępowań egzekucyjnych. Z podanych względów (ciągła aktywność gospodarcza, działanie za pośrednictwem zawodowego zastępcy prawnego, wysokość kapitału zakładowego i środków trwałych) uznano, że uwzględnienie wniosku Spółki stanowiłoby jej niczym nieuzasadnione uprzywilejowanie. Z przedstawionych powyżej przyczyn na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.