II SA/Bd 150/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-12-02
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak, Jerzy Bortkiewicz, Joanna Janiszewska-Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uwzględnić skargę w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) poprzez uchylenie własnej decyzji i decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania, mimo że skarżący domagał się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., jest związany żądaniem skarżącego i musi uwzględnić skargę w całości, co oznacza uznanie za zasadne zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej i wniosków. Nie może wybiórczo uwzględniać skargi ani dokonywać rozstrzygnięcia niezgodnego z jej treścią. W przypadku, gdy organ nie zamierza lub nie może uwzględnić skargi w całości, powinien zrezygnować z trybu autokontroli i przekazać sprawę do rozpoznania sądowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji fotowoltaicznej. Po uchyleniu pierwotnej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i ponownym jej wydaniu przez organ I instancji, skarżący zarzucili pominięcie okoliczności uchylenia decyzji środowiskowej przez WSA. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w trybie autokontroli, uchyliło własną decyzję i decyzję organu I instancji oraz umorzyło postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Kolegium nie zastosowało prawidłowo art. 54 § 3 p.p.s.a., ponieważ nie uwzględniło skargi w całości zgodnie z żądaniem skarżącego, a umorzenie postępowania było wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2025 r. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. o. z siedzibą w W. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariusz Pawełczak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. o. z siedzibą w W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] listopada 2023r., nr [...], Burmistrz T. ustalił warunku zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji fotowoltaicznej o mocy 100 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działki nr ewid.[...] obręb ewidencyjny S. oraz na częściach działek o nr ewid[...] obręb ewidencyjny W. [...], gm. T.. Decyzja ta została wydana na wniosek S. z siedzibą w W. zgłoszony [...] maja 2023r. Do wniosku tego spółka dołączyła decyzję Burmistrza T. z [...] stycznia 2023r. nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia wyżej opisanego.
Decyzja ustalająca warunki zabudowy, na skutek uwzględnienia odwołań wniesionych przez: K. R., R. K. i M. Z., została uchyloną mocą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2024r., które przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Po ponownym przeprowadzeniu postepowania wyjaśniającego oraz uzupełnieniu wniosku przez spółkę, Burmistrz T. decyzją z [...] czerwca 2024r. ponownie ustalił warunki zabudowy dla planowanej (w.w.) inwestycji.
Odwołania od powyższej decyzji wniosły K. R. oraz M. Z., zarzucając pominięcie przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego w zakresie dostępu do drogi publicznej jednej z działek wchodzących w skład terenu inwestycyjnego.
Decyzją z dnia [...] października 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza T. z [...] czerwca 2024 r., nie podzielając zarzutów odwołania z uwagi na uzyskanie w postepowaniu przed organem I instancji opinii zarządcy drogi gminnej co do terenu inwestycji przyległego do pasa drogowego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła K. R.. Skarga została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy pod sygn. akt II SA/Bd 9/25. W skardze tej zarzucono naruszenie:
- art. 61 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm. – dalej powoływanej jako: "u.p.z.p.") poprzez nieprawidłowe uznanie, że planowana inwestycja spełnia warunki do wydania decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji kiedy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornej inwestycji wydana [...] stycznia 2023r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 23 października 2024r. w sprawie o sygn.. akt II SA/Bd 660/23 ( a zatem przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy),
- art. 6, art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na pominięciu okoliczności uchylenia decyzji środowiskowej w wyniku kontroli sądowej,
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego wymaganego do wydania decyzji o warunkach zabudowy (do czasu wydania nowej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji).
Formułując powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, wskazując jednocześnie na konieczność zawieszenia postępowania prowadzonego w przedmiocie warunków zabudowy.
Po wniesieniu ww. skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało (z zachowaniem terminu) decyzję z [...] stycznia 2025r. nr [...], którą orzekło o:
1. uwzględnieniu skargi w całości,
2. uchyleniu decyzji własnej nr [...] z [...] października 2024r. w całości,
3. uchyleniu decyzji Burmistrza T. nr [...] z [...] czerwca 2024r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w całości i jednocześnie o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości,
4. uznaniu, że decyzja zaskarżona skargą nie została wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
W podstawie prawnej wydania powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na: art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm. – dalej : "p.p.s.a.") w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024r., poz. 112 ze zm. - dalej: "u.i.o.ś."). W uzasadnieniu zaś decyzji Kolegium wyjaśniło, że skoro w chwili wydawania decyzji z [...] października 2024r. w przedmiocie warunków zabudowy nie funkcjonowała w obrocie prawnym ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanej inwestycji zachodziła konieczność uchylenia decyzji własnej oraz decyzji Burmistrza T. Nr [...]. oraz umorzenia postepowania administracyjnego z uwagi na niedopuszczalność ustalenia warunków zabudowy. Kolegium wskazało bowiem na art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz art. 72 ust. 3 u.i.o.ś. i wyjaśniło, że dla planowanej decyzji wymagane było uprzednie uzyskanie decyzji środowiskowej, która powinna zostać dołączona do wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Kolegium podkreśliło, że niedołączenie do wniosku ostatecznej decyzji środowiskowej stanowi o braku formalnym wniosku, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Kolegium wyraziło także pogląd, zgodnie z którym brak w obiegu prawnym ostatecznego rozstrzygnięcia o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji czyni niedopuszczalnym skutecznie wniesienie wniosku i tym samym uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Tym samym Kolegium nie podzieliło stanowiska skargi co do prejudycjalnego charakteru postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej – w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji S. w W., działająca przez zawodowego pełnomocnika (radcę prawnego) wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 u.i.o.ś. przez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że uchylenie decyzji środowiskowej nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powoduje, że wnioskodawca nie dysponuje ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji,
- art. 61 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 3 u.p.z.p. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie spełnia przesłanek do jej wydania i w sprawie zachodzi podstawa do jej uchylenia oraz umorzenia postepowania w sprawie,
- art. 16 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchylenie decyzji środowiskowej nieprawomocnym wyrokiem skutkuje wyeliminowanie jej z obrotu prawnego oraz pozbawieniem cechy ostateczności, podczas gdy decyzja środowiskowa nadal funkcjonuje w obrocie prawnym,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności brak prawidłowego zbadania czy w trakcie składania wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego na skutek tego wniosku, decyzja środowiskowa była ostateczna i czy była nadal wiążąca dla organów administracji publicznej, a także czy jej uchylenie nieprawomocnym wyrokiem może stanowić podstawę uchylenia przez organ decyzji o warunkach zabudowy.
W uzasadnieniu skargi powołano argumentację na poparcie ww. sformułowanych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Oceniając zasadność skargi, w powyżej zakreślonych granicach, należy w pierwszej kolejności i przede wszystkim odwołać się do przepisu regulującego tryb wydawania decyzji autokontrolnych, a więc art. 54 § 3 zd. 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
Norma wynikająca z art. 54 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. reguluje instytucję samokontroli (autokontroli), której kwintesencją jest umożliwienie organowi administracji publicznej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) z prawem. Przepis ten daje organowi administracji publicznej możliwość dokonania autokontroli aktu, który został zaskarżony do sądu administracyjnego. Celem autokontroli jest, by sprawa, która w toku instancyjnym została rozstrzygnięta ostateczną decyzją, nie powracała na drogę postępowania administracyjnego w sytuacji przekazania sprawy ze skargą do sądu administracyjnego. Autokontrola prowadzi zatem do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Jednak nie może odbyć się ona z naruszeniem reguł wyznaczonych przepisem art. 54 § 3 p.p.s.a. Warunkiem skorzystania przez organ administracji publicznej z instytucji autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zawartych w skardze zarzutów, podstawy prawnej i wniosków (zob.m.in.: ww. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1575/07 – dostępne w bazie Lex nr 525966). Organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. jest związany treścią żądania skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. Uwzględnienie skargi w całości sprowadza się do skorygowania zaskarżonego działania w kierunku pożądanym przez skarżącego. Organowi korzystającemu z art. 54 § 3 p.p.s.a. wolno uczynić tylko to, co wynika z treści skargi i jej żądania. Zadośćuczynienie skardze w całości, w rozumieniu tego przepisu, to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniami strony wynikającymi z treści skargi. Oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia. Natomiast w razie niepodzielenia przez organ niektórych zarzutów, zakwestionowania przedstawionej w skardze oceny prawnej naruszeń bądź nieuwzględnienia w całości jej wniosków, organ winien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać skargę do rozpoznania sądowi, który w przeciwieństwie do organu nie jest związany granicami skargi na gruncie art. 134 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 581/07 - Lex nr 355665). Skoro organ administracji rozważa możliwość uwzględnienia skargi, to powinna ona odpowiadać kryteriom stosowanym przez sąd administracyjny. Te więc kryteria mogą być brane pod uwagę przez organ administracji publicznej w ramach autokontroli. Jednakże, oceniając w trybie autokontroli wydany uprzednio przez siebie akt, organ tylko wówczas może zastosować przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., gdy uznaje za uzasadnione zarówno zarzuty, wnioski jak i wskazaną w niej argumentację. Organ wydający akt na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. winien podzielić zarzuty skargi i zadośćuczynić żądaniom skarżącego w całości.
W świetle powyższego stanowiska za zasadne należy uznać wnioski skargi.
Otóż, jak wynika z treści skargi wniesionej do tut. Sądu i zarejestrowanej pod sygnaturą akt II SA/Bd 9/25 – K. R. zaskarżyła w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2024r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2024r. ustalającą warunki zabudowy. Sformułowała ona szereg zarzutów zarówno natury procesowej jak i materialnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. K. R. w skardze zarejestrowanej pod sygnaturą akt II SA/Bd 9/25 zarzuciła pominięcie przez organ odwoławczy okoliczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji środowiskowej dla spornej inwestycji mocą wyroku WSA w Bydgoszczy z 23 października 2024r. (sygn. akt II SA/Bd 660/23). W ocenie wnoszącej skargę okoliczność ta skutkuje wadliwością decyzji ustalającej warunki zabudowy jako opartej na uchylonym rozstrzygnięciu organów administracji publicznej. Skarżąca ww. sprawie wyraziła oczekiwanie uchylenia zaskarżonych decyzji oraz zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia.
W ocenie Sądu skarga ta w sposób oczywisty zmierzała do ponownego przeprowadzenia postępowania przed organem pierwszej instancji i wydania decyzji co do meritum z uwzględnieniem wyników postępowania prowadzonego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla spornej inwestycji. Organ odwoławczy jednak przyjął własną koncepcję rozstrzygnięcia sprawy, uchylił wydane w sprawie własną decyzję z [...] października 2024r. oraz decyzję Burmistrza T. z [...] czerwca 2024r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu kontrolowanego rozsztrzygnięcia autokontrolnego Kolegium uznało za trafny zarzut pominięcia skutków wyroku WSA w Bydgoszczy z 23 października 2024r., nie podzieliło jednak argumentacji zaprezentowanej w skardze co do prejudycjalnego charakteru decyzji środowiskowej w odniesieniu do decyzji ustalającej warunki zabudowy, uznając brak ostatecznej decyzji środowiskowej (jej brak w obiegu prawnym) jako przeszkodę w znaczeniu formalnoprawnym do procedowania wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Kolegium powołało się przy tym na art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 3 u.i.o.ś.
Pomijając kwestię braku przymiotu prawomocności powoływanego wyżej wyroku w dacie rozstrzygania przez Kolegium w trybie autokontroli to przede wszystkim nie było dopuszczalne konwalidowanie w tym trybie dostrzeżonych naruszeń prawa procesowego (nawet oceniając je jako w pełni uzasadnione) jeżeli nie było to zgodne z żądaniem, wnioskami i zarzutami skargi. Organ powinien zrezygnować z zastosowania instytucji autokontroli, gdy nie zamierza bądź nie może uwzględnić skargi, tu: zawierającej żądanie wydania decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia celem otwarcia nowego toku instancji. Nieuwzględnienie wszystkich zarzutów i wniosków zawartych w skardze nie wypełnia treści normatywnego pojęcia "uwzględnienie skargi w całości".
Sąd uznał zatem, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja autokontrolna nie odpowiada wymogom przepisom prawa, tj. art. 54 § 3 p.p.s.a.
W tej sytuacji niejako już ubocznie Sąd chciałby zwrócić uwagę także na wadliwość zastosowania przez organ odwoławczy art. 105 § 1 k.p.a.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego - takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Sprawa zawisła przed organem administracji jest, lub stała się bezprzedmiotowa jeżeli organ stwierdzi, że bądź brak przedmiotu sprawy administracyjnej tj. sprawy która ma, czy może być załatwiona w formie decyzji (rozstrzygnięcia) organu administracji (bezprzedmiotowość przedmiotowa), bądź podmiot który domaga się takiego rozstrzygnięcia nie może być adresatem decyzji czy innego rozstrzygnięcia organu administracji (bezprzedmiotowość podmiotowa) bądź nie istnieje norma prawna, która dany stan faktyczny nakazuje lub pozwala rozstrzygnąć w formie decyzji organu administracji. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Organ nie może uchylić się od wydania decyzji merytorycznej.
Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 9 marca 2000 r. w sprawie sygn. akt IV SA 12/98 (LEX nr 77609) stwierdził: "Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Natomiast bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy."
W niniejszej sprawie nie można mówić o tym, że postępowanie prowadzone przed organem I instancji stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie zostało wszczęte, są strony tego postępowania oraz jego przedmiot – roszczenie o ustalenie warunków zabudowy.
Kolegium przyjmując bezpodstawność prowadzenia postępowania administracyjnego na wniosek Skarżącej spółki zgłoszony [...] maja 2023r. wyszedł z błędnego założenia, że brak ostatecznej decyzji środowiskowej (której uzyskanie jest konieczne przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – art. 72 ust. 3 pkt 3 u.i.o.ś.) stanowi w sprawie brak formalny wniosku o ustalenie warunków zabudowy i podlega uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Stanowiska tego nie sposób podzielić w okolicznościach sprawy. Po pierwsze należy bowiem zauważyć, że zarówno w dacie składania wniosku o ustalenie warunków zabudowy, jak i w dacie orzekania przez organ I instancji decyzja środowiskowa (decyzja Burmistrza T. z [...] stycznia 2023r.) pozostawała w obrocie prawnym i co ważniejsze - posiadała przymiot ostateczności. W tej sytuacji, nawet przy przyjęciu za trafną argumentację Kolegium, to nie zachodzą w sprawie podstawy do przyjmowania, że wniosek Skarżącej z [...] maja 2023r. był dotknięty brakami formalnymi. Do wniosku Skarżąca dołączyła bowiem ostateczną decyzję środowiskową. Okoliczność późniejszego uchylenia decyzji środowiskowej stanowić powinno przesłankę wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji objętej wymogiem uprzedniego uzyskania decyzji w przedmiocie jej środowiskowych uwarunkowań – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Po drugie - w doktrynie i orzecznictwie, na tle art. 64 § 2 k.p.a., przyjmuje się, że wyznaczenie granic formalnych, a także wymogów materialnych ma podstawowe znaczenie. Braki formalne dają, w razie ich nieusunięcia, podstawy do pozostawienia podania bez rozpoznania, braki materialnoprawne - do odmowy przyznania uprawnienia. NSA w wyroku z 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/16, podkreślił, że "Przepis ten dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Stosowanie tego przepisu nie może bowiem zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, treść tego przepisu nie może też być wykładana szeroko. To nie rzeczą organu, a strony jest formułowanie zamierzeń, jakie chce podjąć w postępowaniu czy też wywołać składanym wnioskiem. Powołanie się przez organ na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku". NSA w wyroku z 5 czerwca 2025r. w sprawie II OSK 111/25 (dostępny na stronie:www.orzeczenia.nsa.gov.pl) sformułował tezę, zgodnie z którą: "Stosownie do art. 52 ust. 2a w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dołącza się decyzje, których obowiązek dołączenia wynika z odrębnych przepisów, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 72 ust. 3 u.i.o.ś. Powyższe rozważania, a także przyjęte rozwiązania normatywne w u.p.z.p. (art. 53 ust. 5 ba w zw. z art. 64 ust. 1 b u.p.z.p.) zdają się potwierdzać, że ustawodawca traktuje wymóg uzyskania takiej decyzji (o środowiskowych uwarunkowaniach) przed ustaleniem warunków zabudowy, jako wymaganie o charakterze materialnym, a nie formalnym wniosku".
Z tym stanowiskiem należy się w pełni zgodzić i przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że co prawda brak uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na brak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. tj. zgodności z przepisami odrębnymi - to jednak w okolicznościach sprawy nie było podstaw do stosowania art. 105 § 1 k.p.a. Istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji środowiskowej dla inwestycji objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy (na dzień jego złożenia), a także pominięcie przez organ odwoławczy ustalenia, czy na dzień dokonania "autokontroli" wyrok WSA w Bydgoszczy wydany w sprawie II SA/Bd 660/23 był prawomocny - uzasadniają konieczność uwzględnienia zarzutów skargi.
Reasumując - zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a. polegającym na zastosowaniu wskazanego nim trybu autokontroli mimo braku spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Stąd też na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji (punkt 1 wyroku).
Uprawomocnienie się niniejszego wyroku spowoduje przywrócenie bytu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2024r., zaskarżonej w sprawie sygn. II SA/Bd 9/25. W ramach tej sprawy sądowej możliwa będzie merytoryczna kontrola rozstrzygnięcia organu administracji z uwzględnieniem zarzutów sformułowanych w skardze.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 1935) zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które składały się wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło