II SA/Bd 1511/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-04-05
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych jest zasadna, gdy brojlery te zostały już uśmiercone lub zutylizowane?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych jest zasadna, gdy brojlery te zostały już uśmiercone lub zutylizowane. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe, ponieważ brak jest materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji merytorycznej. Organ nie może orzekać o zakazie wprowadzenia do obrotu zwierząt, które już nie istnieją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych, które były karmione paszą z domniemanym dodatkiem przetworzonego białka zwierzęcego. Po serii decyzji organów weterynaryjnych i uchyleń przez WSA, ostatecznie organy umorzyły postępowanie, argumentując jego bezprzedmiotowość z uwagi na fakt, że brojlery zostały już ubite lub zutylizowane. Skarżący kwestionował zasadność umorzenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i nieuwzględnienie wskazań sądu, a także podnosząc kwestię wadliwości badań i potencjalnego zniszczenia dowodów przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w B. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...](3) Powiatowy Lekarz Weterynarii w I. (zwany dalej "Powiatowym Lekarzem Weterynarii) na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych rasy R. [...], wiek 8 tygodni, w ilości 16 933 szt., znajdujących się w kurniku nr [...] (K2 hala górna) w dniu [...] lipca 2012 r. przez skarżącego K. W. ul. [...], 88-133 D. B..
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie orzekający organ wskazał, że w związku z czynnościami kontrolnymi w zakresie żywienia brojlerów kurzych w gospodarstwie skarżącego w D. B., w ramach urzędowego nadzoru Powiatowego Lekarza Weterynarii, w dniu [...] lipca 2012 r. pobrano w obecności właściciela bezpośrednio z karmideł, z których żywione były kurczęta brojlery, próbkę mieszanki paszowej pełnoporcjowej typu grower dla brojlerów kurzych z kurnika nr [...] (hala górna) do badania w kierunku wykrywania przetworzonego białka zwierzęcego w paszy (protokół nr [...] r. pobrania próbek pasz do badań). Próbkę paszy pobrano z partii w ilości 1750 kg przedmiotowej mieszanki paszowej (deklarowana data produkcji [...].07.2012 r.), którą w dniu [...] lipca 2012 r. przekazano do badania laboratoryjnego do Zakładu Higieny Weterynaryjnej w B.. W dniu [...] lipca 2012 r. otrzymano wynik badania, z którego wynikało, że w poddanej badaniu laboratoryjnemu próbce mieszanki paszowej pełnoporcjowej typu grower dla brojlerów kurzych, pobranej w dniu [...] lipca 2012 r. z kurnika K2, (właściciel: K. W.) stwierdzono składniki pochodzące ze zwierząt lądowych (sprawozdanie z badań nr [...]/mp z dnia [...] lipca 2012 r.)., co świadczyć miało o tym, że do produkcji zbadanej paszy i żywienia brojlerów kurzych użyto przetworzonego białka zwierzęcego.
W dniu [...] lipca 2012 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał postanowienie nr sygn. PIW-bżp.9250.51.2012(4) dla skarżącego, właściciela stada brojlerów kurzych, które żywione były zakwestionowaną paszą o zakazie wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych rasy R. [...] w ilości 17 566 szt. (stan na dzień [...] lipca 2012 r.), znajdujących się w K2-hala górna, w celu zapobieżenia przeprowadzenia ich uboju i przeznaczenia pozyskanego mięsa do spożycia przez ludzi.
Mając powyższe na uwadze Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał w dniu [...] lipca 2012 r., decyzję [...] zakazującą stronie wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych znajdujących się w kurniku nr [...] (K2-hala górna) rasy R. [...], wiek 8 tyg. w ilości 16 933 szt. w celu przeprowadzenia uboju z przeznaczeniem pozyskanego mięsa do spożycia przez ludzi. Ponadto w pkt 2 decyzji organ w celu ochrony zdrowia ludzi oraz wyeliminowania zagrożenia dla zdrowia ludzi na podstawie art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nadał rygor natychmiastowej wykonalności w celu zapobieżenia wprowadzania na rynek mięsa pochodzącego od tych zwierząt.
Decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2012 r. wydana została na podstawie art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. z 2006 r., Nr 144, poz. 1045 z późn. zm.), art. 54 ust. 1, ust. 2 lit. a, b Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1), § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii z 18 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 2, poz. 20), art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.).
W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania K.-P. Lekarz Weterynarii w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2012 r.
Z kolei w wyniku rozpatrzenia wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Bd 986/12) uchylił zaskarżone decyzje administracyjne organu I i II instancji.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał na okoliczności, które należy wyjaśnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy tj.: kwestię ewentualnego sfałszowania znajdującego się w aktach sprawy protokołu pobrania próbek pasz do badań z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] poprzez przerobienie znajdującego się w nim zapisu K1 na zapis K2, ustalenia czy okoliczność używania przez skarżącego do karmienia zwierząt niedozwolonych białek pochodzenia zwierzęcego potwierdzają faktury VAT oraz kwestię zasadności zbadania próbek tkanek pochodzących ze spornego stada.
Mając na uwadze oceny i wskazania zawarte w ww. wyroku Powiatowy Lekarz Weterynarii przeprowadził czynności zmierzające do uwzględnienia treści tegoż orzeczenia, miedzy innymi przeprowadzono rozprawę administracyjną w celu wyjaśnienia spornych kwestii. Strona, ani jej pełnomocnik pomimo prawidłowego zawiadomienia nie wzięli udziału w rozprawie.
Mając na uwadze ustalenia będące podstawą wydania decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., oraz dodatkowe ustalenia poczynione w związku z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2013 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał w dniu [...] lutego 2015 r. decyzję, mocą której ponownie zakazał skarżącemu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych znajdujących się w kurniku nr [...] (K2-hala górna) rasy R. [...], wiek 8 tyg. w ilości 16 933 szt. w celu przeprowadzenia uboju z przeznaczeniem pozyskanego mięsa do spożycia przez ludzi. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał podstawy prawne oraz przesłanki jakimi kierował się rozstrzygając sprawę.
Na skutek zaskarżenia powyższej decyzji K. - P. Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. (nr [...].p) utrzymał ją w mocy.
W wyniku skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] lutego 2016 r. (sygn. akt II SA/Bd 742/15) uchylił decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone decyzje stwierdzając, że skarga złożona przez stronę zasługuje na uwzględnienie jednakże tylko częściowo z powodów w niej wskazanych. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż organy uzupełniły materiał dowodowy w sprawie zgodnie ze wskazaniami zawartymi w prawomocnych wyrokach celem dokonania istotnych ustaleń co do tego, czy skarżący karmił hodowane w kurniku K2 w dacie kontroli brojlery kurze paszą zawierającą niedozwolone substancje oraz celem ustalenia, czy doszło do zarzucanego przez skarżącego sfałszowania protokołu pobrania próbek o numerze 61/2012 (oświadczenie inspektora A. L., rozprawa administracyjna, w której udziału odmówiła strona i jej pełnomocnik). W konsekwencji zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wszechstronna ocena materiału dowodowego nie daje żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowych i właściwie udokumentowanych stwierdzeń organu, iż w paszy, którą skarżący karmił brojlery kurze rasy R. [...] hodowane w dacie kontroli w dniu [...] lipca 2012 r. w kurniku K2 (hala górna) stwierdzono białka pochodzenia zwierzęcego. Oznacza to, że pasza nie odpowiadała wymaganiom określonym w stosownych przepisach a w konsekwencji organ uprawniony był do zastosowania środków zaradczych, mających na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości. Zdaniem Sądu całkowicie niezasadne okazały się zarzuty i argumenty skarżącego dotyczące wydania decyzji bez podstawy prawnej, czy też z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd stwierdził, iż nieprawdziwe były twierdzenia skarżącego jakoby mimo wspólnego produkowania pasz i karmienia zwierząt jednym ciągiem technologicznym w kurnikach K1, K2, H1 i H2 tylko w jednym kurniku wynik badania próbki paszy na obecność składników pochodzenia zwierzęcego był dodatni, albowiem z akt sprawy wynika obecnie jednoznacznie, że zarówno w próbce pobranej z kurnika K1 w dniu [...] czerwca 2012 r. jak również w próbkach pobranych w kurnikach H1 i H2 w dniu [...] lipca 2012 r. stwierdzono na podstawie badań z użyciem mikroskopu składniki pochodzące ze zwierząt lądowych. Sąd podkreślił również, że we wszystkich kurnikach hodowane w nich brojlery skarmiane były tą samą paszą, a obecność ojca skarżącego podczas kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Weterynaryjną odpowiada dyspozycji art. 19c ust. 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. W uzasadnieniu wyroku znajduje się również stwierdzenie, iż nie budzi wątpliwości to, że próbki paszy z kurnika K2 zostały pobrane i zabezpieczone prawidłowo.
Dodatkowo Sąd z urzędu wskazał, że wadliwość decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2015 r. tkwiła w jej rozstrzygnięciu, gdyż organ I instancji orzekając ponownie w lutym 2015 r. powinien uwzględnić w treści rozstrzygnięcia upływ czasu mający oczywisty wpływ na okoliczności faktyczne sprawy tj. okres odchowu kurcząt brojlerów na fermie drobiu wynoszący kilka tygodni, a nie kilka lat. Ponadto WSA stwierdził, iż w przypadku ponownego stwierdzenia, że istniały przesłanki, aby wobec konkretnego stada brojlerów kurzych nałożyć stosownie do charakteru i wagi stwierdzonej niezgodności adekwatne środki zaradcze, należy uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego. Stwierdził jednocześnie, że nie można wykluczyć, iż nałożenie obecnie obowiązku określonego tak jak uprzednio byłoby bezprzedmiotowe (np. na skutek wykonania już nałożonych wcześniej obowiązków). Zwrócił również uwagę na to, iż organ może rozważyć konieczność zastosowania innych działań określonych w art. 54 lub sformułowania sentencji decyzji w odpowiednim do okoliczności sprawy zakresie, a jeżeli już nie widzi takiej potrzeby w dacie ponownego orzekania, winien rozważyć umorzenie postępowania, jeżeli stało się bezprzedmiotowe.
W toku prowadzonego ponownie postępowania pismem nr [...](8) Powiatowy Lekarz Weterynarii zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy tj. do dnia [...] czerwca 2016 r. Strona powyższe pismo odebrała [...] maja 2016, natomiast pełnomocnik 18 maja2016 r. Wyznaczony termin załatwienia sprawy tj.: uległ przedłużeniu w celu zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzeniu się co do zebranych dowodów i materiałów.
W dniu [...] czerwca 2016 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii pismem nr [...](10) zawiadomił stronę o ponownym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy tj. do dnia [...] lipca 2016 r. Strona powyższe pismo odebrała [...] czerwca 2016 r., natomiast pełnomocnik [...] czerwca 2016 r.
Powiatowy Lekarz Weterynarii postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...](l 1) wyznaczył stronie 7-dniowy termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Strona powyższe pismo odebrała w dniu [...] czerwca 2016 r., natomiast pełnomocnik [...] lipca 2016 r. tak więc ostatni dzień terminu na wypowiedzenie się w przedmiocie zebranych materiałów i dowodów przypada na dzień 5 lipca, natomiast w przypadku pełnomocnika [...] lipca 2016 r. W związku z tym, iż strona oraz pełnomocnik otrzymali postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r. już po upływie terminu załatwienia sprawy tj.: po dniu [...] lipca 2016 r., wyznaczony termin załatwienia sprawy zawiadomieniem nr [...](12) z dnia [...] lipca 2016 r. uległ ponownie przedłużeniu tj. do dnia [...] sierpnia 2016 r. w celu zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów tj. w celu realizacji zasady określonej w art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, jak również w celu wydania przez organ decyzji opierającej się na całym materiale zebranym w sprawie obejmującym także ewentualne stanowisko strony.
W dniu [...] marca 2016 r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii wpłynęło od skarżącego pismo przewodnie wraz z kopiami wyników badań pasz pobranych [...] lipca 2012 r. (protokół pobrania nr [...]). W próbce nr [...] (spr. z badań [...] z dn. [...].03.2016 r.) oraz 61/2012 (spr. z badań [...] z dn. [...].03.2016 r.) nie stwierdzono obecności składników przetworzonego białka zwierzęcego oraz nie stwierdzono obecności produktów amplifikacji charakterystycznych dla białka wołowego, drobiowego i wieprzowego. Ww. badania przeprowadzono w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym Państwowym Instytucie Badawczym ul. [...]. P. , 24-100 P.. Przedłożono raport analityczny nr [...] dot. numeru próbki 114019 z dnia [...] marca 2013 r. w którym opisano próbkę jako "pasza kod H. ", która została dostarczona do laboratorium w dniu [...] marca 2013 r., jednak nie uwzględniono w nim daty pobrania próbki. W formie tabelarycznej zawarto rodzaj zleconych do przeprowadzenia badań jakościowych, jednak nie ujęto wyniku. Powyższy raport z dnia [...].03.2013 r. został wystawiony przez Laboratorium E. ul. [...], 08-530 D.. Ponadto przedłożono raport dotyczący innego nr zamówienia tj.: 1097032/2, numer próbki także inny 368756/2, ale jako kod próbki podano [...]. Z tego raportu wynika iż, "Test gatunku zwierzęcia: bydło, koń, trzoda - nie wykryto metodą PCR". Powyższe dane nie są ze sobą spójne i z tej właśnie przyczyny Powiatowy Lekarz Weterynarii uznał, że nie dają one podstawy do rozstrzygnięcia odmiennego od zawartych w wydanych wcześniej w sprawie decyzjach. Wskazał, że okoliczność przedłożenia przez stronę opisanych w niniejszym akapicie wyników badań ma charakter drugorzędny wobec rozstrzygnięcia zawartego w niniejszej decyzji, tj. wobec umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W ocenie Powiatowego Lekarza Weterynarii w sprawie zachodzą wskazane w art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny fakt, iż do dnia wydania decyzji wszystkie brojlery kurze objęte zakazem zawartym w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. padły lub zostały ubite i zutylizowane. Mając to na uwadze w ocenie organu należy dojść do przekonania, że na chwilę obecną brak możliwości wydania decyzji w sprawie, ponieważ brojlery kurze, których miałaby ona dotyczyć nie istnieją, a tym samym brak materialnego stosunku prawnego uzasadniającego wydanie decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez :
1. naruszenie przy orzekaniu art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy ponownym orzekaniu ocen i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 986/12 oraz w wyroku z dnia z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 742/15 w zakresie braku przeprowadzenia badań szczegółowych, mimo istnienia wyraźnych zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy,
2. naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne ustalenie co do rzekomej bezprzedmiotowości niniejszego postępowania administracyjnego,
3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśnienie istoty sprawy oraz dowolną ocenę zebranych dowodów, zaniechanie przeprowadzenia koniecznych badań kontrprób będących w posiadaniu Inspektora Weterynarii, co skutkowało wydaniem decyzji merytorycznie wadliwej i nie opartej na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym oraz wadliwie uzasadnionej. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, iż przedłożone wyniki badań kontrprób wykonanych najnowszymi technologiami w certyfikowanych laboratoriach są niespójne, a wyniki tych badań mają charakter drugorzędny, gdy tymczasem wskazują one jednoznacznie, że w karmidłach wspólnych dla wszystkich kurników nie było żadnych śladów niedozwolonego białka zwierzęcego, który to fakt potwierdza tezę o przypadkowym znalezieniu się w próbce, jednorodnych tkanek zwierzęcych w postaci włosów.
Odwołujący się zgłosił także zarzut nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o :
1. uzupełnienie postępowania dowodowego zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
K. - P. Lekarz Weterynarii po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy zauważył, iż badania przedłożone przez skarżącego, z których wynikają ujemne wyniki badania próbek, w żaden sposób nie mogą być uznane za wiarygodne, ponieważ nie wiadomo, w jakich okolicznościach te próbki zostały pobrane, przez kogo i czy rzeczywiście znajduje się w nich ta sama pasza, którą badały organy administracji weterynaryjnej. Niewiarygodność tego dowodu wzmacnia okoliczność, iż jak sam skarżący twierdzi, postępowanie toczy się już 4 lata, a kwestie badań, którymi dysponuje, jak również żądanie zbadania próbek archiwalnych, pojawiły się dopiero przy trzecim procedowaniu sprawy przez organy administracji weterynaryjnej. Skarżący nie tylko nigdy wcześniej nie wnosił o przeprowadzenie takich badań z próbki archiwalnej, ale również nie kwestionował wyników badań. Negowanie tych wyników nastąpiło dopiero w momencie, kiedy skarżący zorientował się, jakie konsekwencje prawne pociąga za sobą popełniony przez niego delikt administracyjny. Organy administracji weterynaryjnej, z uwagi na długotrwałość postępowania, nie dysponują już próbkami archiwalnymi. Ponadto próbki archiwalne po takim okresie, nawet gdyby istniały fizycznie, mogłyby nie dać adekwatnego i obiektywnego wyniku z uwagi na zachodzące w tych próbkach procesy fizykochemiczne, dlatego też gdyby skarżący domagał się niezwłocznie przeprowadzenia wyników badań próbek archiwalnych, to takie badania zostałyby przez organy administracji weterynaryjnej przeprowadzone.
Organ II instancji podkreślił, że strona nie kwestionowała wyniku badań i po ich otrzymaniu w 2012 r. nie wnioskowała o zbadanie próbek archiwalnych pasz. Wynik badania stał się ostateczny, mimo prowadzonego postępowania administracyjnego. Nagłe zbadanie po 4 latach jakiejś próbki paszy, zdaniem organu nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie ma w tej chwili możliwości konfrontacji wyników badań z próbką archiwalną przekazaną do PIW. Tej próbki już nie ma, została poddana utylizacji w 2014 r., zważywszy, że nie ma przepisów, które regulują czas przetrzymywania próbek archiwalnych pasz. Próbki te przetrzymuje się do czasu uzyskania wyniku badań, jeżeli pasza produkowana jest na własny użytek do czasu upłynięcia tzw. terminu przechowywania w przypadku pasz wyprodukowanych w wytwórniach pasz i wprowadzanych do obrotu, tj. maksymalnie 6 miesięcy.
W omawianym przypadku zdaniem organu odwoławczego - Powiatowy Lekarz Weterynarii w sytuacji braku wniosku o ponowne zbadanie próbki archiwalnej, miał prawo zniszczyć próbkę archiwalną, co i tak stało się dużo później, tj. po czasie zwyczajowo stosowanym. Organ administracji dodał, że nic nie wiadomo o sposobie i parametrach przechowywania próbki paszy, jej autentyczności i przyczynie zbadania jej 4 lata po badaniu pierwotnym, natomiast próbki laboratoryjne w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii są przechowywane pod specjalnym nadzorem, w zamkniętym pomieszczeniu lub lodówce, według specjalnych procedur.
Niezależnie od powyższych okoliczności organ odwoławczy zwrócił uwagę, że niewłaściwe jest twierdzenie skarżącego, iż obecność włosów w jednej próbce paszy mogła jedynie stanowić podstawę do dalszych czynności dowodowych, ale nie powinna stanowić samoistnej przesłanki do wydania decyzji zakazującej wprowadzania stada do obrotu.
K. - P. Lekarz Weterynarii wyjaśnił, ze prawodawca europejski uznaje za niedopuszczalne i wysoce naganne karmienie brojlerów kurzych paszą z domieszką białka pochodzenia zwierzęcego. W okresie, w którym prowadzono kontrole oraz w którym orzekano o zakazie wprowadzania brojlerów do obrotu, norma prawa europejskiego skonstruowana była w ten sposób, że jakakolwiek postać białka pochodzenia zwierzęcego i w jakiejkolwiek ilości stanowiła sama z siebie delikt administracyjny. Prawodawca europejski nie wiązał jakichkolwiek skutków prawnych z tym, jaka ilość białka w tej paszy się znajdowała, jak również nie wiązał jakichkolwiek skutków prawnych z tym, jaką fizyczną postać owo białko pochodzenia zwierzęcego miało. W konsekwencji cała metodologia badań stanu faktycznego zmierzać musiała wyłącznie do ustalenia, czy w paszy, którą skarżący karmił brojlery, znajdowało się białko pochodzenia zwierzęcego. Lege non distinguente nie ma znaczenia, czy białko to miało postać jednego włosa, czy czterech włosów, ale już samo istnienie tego białka uprawniało organy do wydania stosownej decyzji. Dopiero zmiana tego Rozporządzenia dokonana przez Rozporządzenie Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr [...] w odniesieniu do metod analitycznych oznaczania składników pochodzenia zwierzęcego do celów urzędowej kontroli pasz, wprowadziła parametr ilościowy dopuszczając, aby w paszy, którą karmiono zwierzęta, nie znajdowało się więcej niż 5 cząstek białka pochodzenia zwierzęcego. Jednak okoliczność ta w ocenie organu II instancji nie może mieć w przedmiotowej sprawie znaczenia, gdyż norma prawna prawa europejskiego została zmieniona już po dacie dokonania kontroli i badań.
Zdaniem organu II instancji nieuprawniony jest zarzut strony o niezbadaniu przez organ próbki paszy na zawartość ilościową niedozwolonych białek pochodzenia zwierzęcego. Obowiązująca w 2012 r. wersja Rozporządzenia Komisji (WE) nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. ustanawiającego metody pobierania próbek i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz, pozwalała w zał. VI pkt. 8.2 na podawanie w sprawozdaniu z badań, jeżeli to konieczne, - wskazać oszacowaną ilość znalezionych składników (x %, < 0,1 %,0,1—0,5 %, 0,5-5 % lub > 5 %), dalszą specyfikację typu zwierzęcia lądowego, jeżeli to jest możliwe, oraz zidentyfikowane składniki zwierzęce (włókna mięśniowe, chrząstkę, kości, rogi, sierść, szczecinę, pióra, krew, skorupy jaj, ości ryb, łuski). W omawianym przypadku zapis ten nie ma zastosowania, gdyż w ocenie organu rozporządzenie służy nie tylko do określania wystąpienia lub nie - niedozwolonych białek zwierzęcych. Rozporządzenie wykorzystywane jest również do kontroli zawartości dopuszczalnych białek pochodzenia zwierzęcego takich jak mączka rybna, czy produkty z krwi, w stosunku do deklarowanej na etykiecie, czyli tzw. zgodności z deklaracją producenta. Służy też do kontroli procesu produkcyjnego w zakładach produkujących pasze. Może służyć też w sytuacjach wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości co do uzyskanego wyniku badań, jednak w tym przypadku nie było żadnych wątpliwości, ponieważ zawartość białek niedozwolonych była na tyle duża, że Powiatowy Lekarz Weterynarii nie tylko mógł, ale był zobowiązany do podjęcia działań administracyjnych.
Wbrew temu, co twierdzi skarżący, umorzenie postępowania po powtórnym badaniu sprawy przez orany administracji weterynaryjnej, z uwagi na cykl życia kurcząt, wcale nie było takie oczywiste, jednak w ocenie organu odwoławczego ewentualnej przyczyny umorzenia postępowania nie należy poszukiwać w okolicznościach wprowadzania przez skarżącego białka pochodzenia zwierzęcego do paszy, którą karmił brojlery, ale w okolicznościach związanych z zasadnością orzekania o zakazie na danym etapie postępowania, ponieważ w tym ostatnim przypadku sąd jednoznacznie wskazał, że rozważanie wprowadzenia ewentualnego zakazu ma być poprzedzone zbadaniem nie tyle okoliczności umieszczenia białka pochodzenia zwierzęcego w paszy, ile sensu i celowości orzekania o zakazie wobec nieżyjących brojlerów.
W skardze do sądu K. W. zarzucił wydanie decyzji organu odwoławczego z rażącym naruszeniem prawa, mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez :
1. naruszenie przy orzekaniu art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie przy ponownym orzekaniu ocen i wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] stycznia 2013 r. , sygn. akt II SA/Bd 986/12 oraz w wyroku z dnia [...] marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 742/15 w zakresie braku przeprowadzenia badań szczegółowych, mimo wyraźnych zaleceń kolejnych składów orzekających Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
2. naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne ustalenie co do rzekomej bezprzedmiotowości niniejszego postępowania administracyjnego,
3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśnienie istoty sprawy oraz dowolną ocenę zebranych dowodów, zaniechanie przeprowadzenia koniecznych badań kontrprób będących w posiadaniu Inspektora Weterynarii, celowe zniszczenie istotnego materiału dowodowego oraz nie uwzględnienie przy ustalaniu stanu faktycznego przedłożonych przez skarżącego wyników badań kontrprób, co skutkowało wydaniem decyzji merytorycznie wadliwej oraz wadliwie uzasadnionej,
4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, iż przedłożone wyniki badań kontrprób wykonanych najnowszymi technologiami w certyfikowanych laboratoriach są niespójne, a wyniki tych badań mają charakter drugorzędny, gdy tymczasem ten nowy w sprawie dowód wskazuje jednoznacznie, że mój mandant nie stosował w karmieniu przedmiotowego stada niedozwolonego białka zwierzęcego,
Skarżący zgłosił także zarzut nieważności decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżanej decyzji,
2. ewentualnie o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
3. zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący podniósł, iż organy administracyjne wydając decyzję o umorzeniu postępowania z powodu jego rzekomej bezprzedmiotowości, bez przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych zleconych przez Sąd, dokonały po raz kolejny wyraźnego złamania procedury administracyjnej, ponieważ doszło do kuriozalnej sytuacji, gdyż w toku postępowania wszystkie decyzje merytoryczne organów administracyjnych, na podstawie których doszło do zutylizowania całego stada kurcząt, zostały wyeliminowane z obrotu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzez ich uchylenie, natomiast obecnie organ administracyjny umarza postępowanie z powodu rzekomej bezprzedmiotowości postępowania.
Wskazano, że w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 986/12, organy zostały wyraźnie zobligowane do przeprowadzenia dodatkowych badań, które z racji uwarunkowań niniejszego postępowania, musiały ograniczać się do badania tzw. kontrprób. Kontrpróbami dysponował organ administracyjny, a drugi komplet posiadał skarżący. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał wprost konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o określone dowody - dokonanie wyników posiadanych próbek (kontrpróby) w celu przeprowadzenia szczegółowych badań ilościowych i jakościowych ewentualnych substancji odzwierzęcych (na co pozwalają obecnie stosowane standardowe już metody wykrywania).
Zdumienie skarżącego budzi fakt, że w tak istotnej sprawie nie przeprowadzono przez te wszystkie lata żadnych dodatkowych badań, ale jeszcze większe zdumienie budzi powołany w uzasadnieniu decyzji fakt, że organ rzekomo już nie dysponuje kontrpróbami do kwestionowanych przez całe lata pobrań i badań.
Na okoliczność braku kontrprób organy nie przedstawiły żadnego dowodu i nie wiadomo w jaki sposób organy wyzbyły się posiadania tych próbek. Istotne jest jednak w przekonaniu skarżącego to, że organy powinny były już dawno te próby przebadać, a już na pewno nie powinny się tych prób wyzbywać, albowiem były one najistotniejszym dowodem w sprawie. Zatem jeżeli doszło do ich utraty, to należy to uznać za celowe działanie organów, które - jeżeli te twierdzenia są prawdziwe, pozbyły się świadomie niewygodnego dla nich dowodu i o ile to faktycznie nastąpiło, to po raz kolejny mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w niniejszej sprawie.
Informacje, które zawiera uzasadnienie decyzji organu II instancji w ocenie skarżącego są pełne manipulacji, jak na przykład ta, że w próbach zachodzić mają bliżej nieokreślone procesy fizykochemiczne, które mają mieć bliżej nieokreślony wpływ na próbkę, ponieważ ewentualne tkanki pochodzenia zwierzęcego jak i sama pasza, zamknięte w szczelnym opakowaniu i oznakowane, nie podlegają przez upływ czasu żadnej biodegradacji. Jeżeli tkanki odzwierzęce znajdowały się w próbce w chwili pobrania, to znajdować się tam będą także po upływie nawet kilku lat, przy czym obecnie stosuje się do badania prób metodę opartą na wykrywaniu kodu genetycznego DNA, który nie znika z próbek.
Pozyskane obecnie wyniki badań kontrprób, a zwłaszcza kontrpróby nr [...] zdaniem skarżącego wskazują jednoznacznie, iż badanie mikroskopowe będące podstawą wydania decyzji (sprawozdanie [...] ), było fałszywe, a ponowne badanie próbki potwierdza jednoznacznie, że w paszy nie było niedozwolonych białek pochodzenia zwierzęcego.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że kontrpróby, które posiadał, były próbami pobranymi urzędowo, zabezpieczonymi i to specjalnie dla celów weryfikacji, dlatego te próby mają taką samą wartość dowodową jak analogiczne kontrpróby, które były w posiadaniu przez organy administracji. Skoro w wyniku celowej bezczynności organów uzyskanie wyników kontrprób nie było przez te lata możliwe, to przedkładając wyniki badań takich samych urzędowych kontrprób, skarżący niejako wyręczył organy administracyjne, które wobec własnych zaniechań nie mogą w chwili obecnej ignorować przedłożonych wyników. Te wyniki badań, które są korzystne dla skarżącego są nowym dowodem w sprawie i powinny zostać zdaniem strony skarżącej rozpatrzone, gdyż tworzą nowy stan faktyczny, który negatywnie weryfikuje wcześniejsze ustalenia organów administracji. Skoro zatem w poddanych najnowszym badaniom próbkach nie ma śladu białka zwierzęcego to zdaniem skarżącego znaczy, że teza o stosowaniu w karmieniu kurcząt białka pochodzenia zwierzęcego ostatecznie się nie potwierdziła.
Skarżący podkreślił także okoliczność, że przedmiotem postępowania są określone jego prawa podmiotowe, które zostały naruszone działaniami organów administracyjnych poprzez nieadekwatne i niepełne wyjaśnienie sprawy, jednak te prawa nie wygasły wraz ze śmiercią kurczaków dlatego domaga się realizacji podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasady praworządności i legalności, na naruszenie których wskazywały sądy administracyjne. W tym kontekście powoływanie się na bezprzedmiotowość w ocenie skarżącego jest całkowicie chybione i stanowi wynik instrumentalnej wykładni przepisu art. 105 § 1 k.p.a..
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Natomiast w przypadku gdy skarga nie jest zasadna, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddala.
Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, skutkujące w przypadku zaskarżenia postanowienia – jego uchyleniem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - albo skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, również z przyczyn, które wzięto pod uwagę z urzędu.
Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji K. - P. Lekarza Weterynarii z dnia [...] września 2016 r. nr [...], którą utrzymano w mocy uprzednio zaskarżoną decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...](3) o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych rasy R. [...], wiek 8 tygodni, w ilości 16 933 szt., znajdujących się w kurniku nr [...] (K2 hala górna) w dniu [...] lipca 2012 r., przez K. W. ul. [...] w D. B., z uwagi na fakt, iż do dnia wydania tej decyzji, wszystkie brojlery kurze objęte zakazem zawartym w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. padły lub zostały ubite i zutylizowane w związku z czym brak było materialnego stosunku prawnego uzasadniającego wydanie decyzji.
Zgodnie z art. 104 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie tzn. działający zgodnie z przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i procesowymi kompetencją jest zobligowany do załatwienia sprawy w sposób w tym przepisie określony tzn. decyzją rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji.
Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty następuje poprzez konkretyzację uprawnienia lub obowiązku podmiotu, legitymowanego według kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 k.p.a., którego sytuacja prawna zostaje skutkiem tego ukształtowana w inny sposób. Każda ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych, może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do stosowania których uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą (decyzyjną). Ustawodawca dopuścił jednak inny tzn. niemerytoryczny sposób załatwienia sprawy administracyjnej określając jego warunki m.in. w przepisie art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono w całości albo w części bezprzedmiotowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i niekwestionowanymi poglądami nauki bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązku określonego podmiotu, która obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, (np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983r.; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1996r., sygn. art. Sa/Ka 2493/95 niepubl.). Oznacza ona brak legalnej możliwości ingerowania właściwego organu w sferę prawną jednostki.
W doktrynie i judykaturze rozróżnia się aspekt podmiotowy bezprzedmiotowości, dotyczący sfery podmiotowej danej sprawy administracyjnej (np. strony, organu) i aspekt przedmiotowy, dotyczący szeroko rozumianego przedmiotu sprawy. Jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania o charakterze przedmiotowym będzie sytuacja polegająca na tym, że właściwy organ w okolicznościach faktycznych istniejących w konkretnym przypadku, nie ma podstaw prawnych do działania w formach władczych w sposób merytoryczny.
Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej podporządkowane są ustrojowej zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 k.p.a., która w sposób bezwzględny wymaga od nich działania na podstawie przepisów prawa.
Jednym z aspektów zasady praworządności jest stosowanie prawa materialnego i procesowego, które obejmuje m.in. subsumpcję faktu uznanego za udowodniony pod stosowną normę prawną. Wymaga to uprzedniego stwierdzenia, że dany fakt ustalony przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zawiera się w zakresie uregulowanym stosowaną normą prawną. Inaczej mówiąc sytuacja ustalona przez organ jako zaistniała, czyli rzeczywista - odpowiadająca sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej - uzasadnia wykorzystanie dyspozycji zawartej w tej samej normie (por. J. Wróblewski: Stosowanie prawa przez organy administracji, OMT 1972, Nr 12).
Wobec ustawowych regulacji wskazujących w jakich to okolicznościach właściwy instancyjnie organ jest władny uznać bezprzedmiotowość prowadzonego w ramach posiadanych kompetencji i w związku z tym orzec o jego umorzeniu, należy odnieść się do istniejącego w niniejszej sprawie stanu faktycznego.
Jak wynika bowiem z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 742/15, co słusznie powołują orzekające w sprawie organy inspekcji weterynaryjnych w kontekście unormowania zawartego w art. 153 P.p.s.a., na obecnym etapie postępowania, wszechstronna ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie daje żadnych podstaw, do kwestionowania prawidłowych i właściwie udokumentowanych stwierdzeń organu, iż w paszy którą skarżący karmił brojlery kurze rasy R. [...], hodowane w dacie kontroli w dniu [...] lipca 2012r. w kurniku K2 (hala górna) stwierdzono białka pochodzenia zwierzęcego. Obecność tego rodzaju składników w paszy podawanej zwierzętom gospodarskim oznacza, że pasza nie odpowiadała wymaganiom określonym w powołanych przepisach, a w konsekwencji właściwy organ upoważniony był do zastosowania środków zaradczych, mających na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości.
Faktem powszechnie znanym jest, że okres chowu brojlerów kurzych na fermie drobiu wynosi kilka tygodni, a nie kilka lat (106 § 4 P.p.s.a.). Nadto z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że przedmiotowe brojlery kurze, które znajdowały się w dacie kontroli i pobierania próbek w kurniku K2, najpóźniej we wrześniu 2012r. padły lub zostały ubite i zutylizowane (protokoły kontroli z 19 i [...] września 2012r.). Oznacza to, że niezależnie od ponowionych ustaleń powiatowego lekarza weterynarii co do stwierdzenia, że przedmiotowe brojlery kurze (znajdujące się w lipcu 2012r. w kurniku nr [...] (K2 – hala górna) rasy R. [...], wiek 8 tyg. w ilości 16 933 szt.) były karmione z naruszeniem wskazanych przepisów prawa unijnego oraz krajowego, i że uzasadniało to zastosowanie wobec nich środka zaradczego w określonej pierwotnie postaci (tj. zakazania skarżącemu wprowadzania tych zwierząt do obrotu w celu przeprowadzenia uboju z przeznaczeniem pozyskanego mięsa do spożycia przez ludzi) – orzekając ponownie – winien uwzględnić w treści rozstrzygnięcia upływ czasu mający oczywisty wpływ na okoliczności faktyczne sprawy, gdyż nie ma żadnych logicznych i niesprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego podstaw aby twierdzić, że przedmiotowe zwierzęta znajdowały się w dacie orzekania nadal w kurniku K2.
Oczywistym jest, że zarówno zarzuty odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej jak i skargi na decyzję organu II instancji, dotyczą wprost lub pośrednio wadliwości samych badań oraz istnienia, a właściwie nieistnienia w karmidłach wspólnych dla wszystkich kurników żadnych śladów niedozwolonego białka zwierzęcego, który to fakt w ocenie skarżącego potwierdza tezę o przypadkowym znalezieniu się w próbce, jednorodnych tkanek zwierzęcych w postaci włosów.
W oparciu o takie właśnie zarzuty skarżący zwrócił uwagę, że przedmiotem postępowania są określone, jego prawa podmiotowe, które zostały naruszone działaniami organów administracyjnych poprzez nieadekwatne i niepełne wyjaśnienie sprawy i prawa te nie wygasły wraz ze śmiercią kurczaków, dlatego domaga się realizacji podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasady praworządności i legalności, podnosząc dodatkowo, że została zmuszony do utylizacji zwierząt, a więc poniósł wymierne straty, dlatego zakwestionował decyzję o umorzeniu postępowania i decyzję utrzymująca to rozstrzygniecie w mocy.
Jak już zostało wykazane wcześniej, w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie zapadły dwie decyzje organu I instancji o zakazie wprowadzenia do obrotu brojlerów, zaś na skutek uchylenia w postępowaniu odwoławczym decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. - kolejne decyzje tj. decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w I. z dnia [...] sierpnia 2016 r. i decyzja K. – P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] września 2016 r. posiadają charakter procesowy, ponieważ traktują o umorzeniu postępowania w sprawie.
Rola sądu administracyjnego sprowadza się zatem do oceny prawidłowości umorzenia postępowania w stanie faktycznym i prawnym istniejącym w chwili orzekania, dlatego należy udzielić odpowiedzi na pytanie, czy legalne było podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie z zasadami procedury administracyjnej (art. 105 § 1 k.p.a), decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się wówczas, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Co więcej w przepisie mowa jest o bezprzedmiotowości powstałej z jakiejkolwiek przyczyny. Oczywiście pojęcia tego nie należy traktować dowolnie, lecz trzeba mieć na uwadze fakt, że istotne są przyczyny powodujące brak materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego. Taka sytuacja zaistnieje wtedy, gdy brakuje przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Należy wobec tego podkreślić, że przedmiotem postępowania było orzeczenie o ewentualnym zakazie wprowadzenia do obrotu brojlerów hodowanych w kurniku K-2 (hala górna), w którym to kurniku, na podstawie badań laboratoryjnych stwierdzono ślady niedozwolonego białka zwierzęcego. Na skutek działań skarżącego przedmiotowe brojlery zostały poddane ubojowi, a następnie utylizacji. Przyjąć więc należy, że w dacie podejmowania decyzji pierwszo i drugoinstancyjnej nie istniał już przedmiot postępowania. W prowadzonym postępowaniu przestał istnieć jeden z elementów stosunku materialnoprawnego w postaci jego przedmiotu. Zatem sprawa stała się bezprzedmiotowa na gruncie art. 105 § 1 k.p.a., gdyż w chwili orzekania nie było materialnoprawnych podstaw do ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. Prowadzone postępowanie napotkało więc na przeszkodę, która uniemożliwiała wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Ponieważ brojlery poddano utylizacji, lekarz weterynarii nie mógł orzekać o możliwości wprowadzenia ich do obrotu. Zatem jedyną możliwością zakończenia postępowania było jego umorzenie, a więc wydania rozstrzygnięcia o stricte procesowym charakterze. Brak przedmiotu postępowania uniemożliwiał ocenę zmienionego już stanu faktycznego i wydanie decyzji o dopuszczeniu, czy zakazie wprowadzenia zwierząt na rynek w celu spożycia przez ludzi.
Na tle zarzutów skargi widoczne jest dążenie skarżącego do zanegowania prawidłowości decyzji zakazujących wprowadzania brojlerów na rynek oraz rekompensaty powstałych po jego stronie strat z powodu ich utylizacji. Zauważyć jednak należy, że skarga została wywiedziona na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania, która została wydana w zmienionym stanie faktycznym sprawy, przestał bowiem istnieć przedmiot postępowania. W takiej sytuacji organy administracyjne ograniczyły się do wydania rozstrzygnięcia o charakterze procesowym, które w ocenie składu orzekającego jest prawidłowe. Trudno w toku postępowania sądowoadministracyjnego odnosić się do zagadnień związanych z następstwami decyzji wydawanych w trakcie postępowania, skoro formalnie, ze względu na treść finalnie wydanej decyzji, nie zostały one poddane ocenie samych organów. Za słuszne jednak należy uznać stanowisko organów, które wskazują na wydanie decyzji dotyczących zakazu wprowadzania zwierząt na rynek z przeznaczeniem na spożycie przez ludzi.
Zdaniem Sądu w zaistniałych w sprawie okolicznościach brak było podstaw do orzekania przez organy administracyjne w sposób merytoryczny, gdyż przestał istnieć przedmiot postępowania. Konsekwencją braku możliwości merytorycznego orzekania w sprawie przez organy była konieczność zakończenia postępowania w inny sposób tzn. poprzez orzeczenie niemerytoryczne, czyli umarzające postępowanie.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa – stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło