II SA/Bd 153/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi B. i Z. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 153/10 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W., na podstawie art. 123 k.p.a. oraz art. 1a pkt 12b, art. 2 § 1 pkt 10, art. 6 § 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 22 § 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 2 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), w związku z upomnieniem B. i Z. P., wobec niewykonania obowiązku nałożonego w drodze ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. polegającego na nakazie rozbiórki samowolnie wykonanych elementów budynku gospodarczego, przeznaczonego na magazyn, położonego przy ul. S. [...] we W., wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do B. i Z. P., z uwagi na wymagalność zobowiązania, podlegającego egzekucji w trybie administracyjnym. Jednocześnie organ nałożył na wyżej wskazanych grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 301.878,10 zł, a także nałożył obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej w kwocie 68 zł, wzywając zobowiązanych do zapłaty ogólnej sumy 301.946,10 zł. We wniesionym zażaleniu B. i Z. P. zauważyli, że do tytułu wykonawczego powinien zostać dołączony szkic budowlany, precyzyjnie określający zakres rozbiórki, ogólnikowe stwierdzenie bowiem dotyczące nakazu rozbiórki samowolnie wykonanych elementów budynku, dobudowanych do istniejących przed rokiem 2001, jest w opinii odwołujących się, niewystarczające. Odwołujący się podnieśli ponadto, że zakwestionowane postanowienia nie zawiera uzasadnienia stanowiska organu, w związku z czym uznać należy, iż wynikający z postanowienia obowiązek został nieprawidłowo i nieprecyzyjnie określony. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 123 w związku art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 2 w związku z art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu drugiej instancji, do wydania zakwestionowanego orzeczenia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. z dnia [...] nr [...], utrzymaną w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na B. i Z. P. nałożony został obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanych elementów budynku gospodarczego przeznaczonego na magazyn przy ul. S. [...] we W., tj. konstrukcji stalowej (dźwigary i słupy), pokrycia dachu, części ścian i fundamentów dobudowanych do istniejących przed 2001r. W związku z uchylaniem się przez inwestorów od wykonania nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W., postanowieniem z dnia [...] nr [...], wszczął względem nich postępowanie egzekucyjne, nakładając grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku w wysokości 188.568,00 zł. Z uwagi na złożone przez inwestorów zażalenia w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i odnośnie jego prowadzenia i nie uwzględnienie ich przez PINB postanowieniem z dnia [...] nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dwoma postanowieniami z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienia PINB z dnia [...] (postanowienie nr [...]), a także z dnia [...] (postanowienie nr [...]). Drugie z wyżej wskazanych postanowień zaskarżone zostało przez inwestorów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 6 listopada 2007r., wydanym w sprawie II SA/Bd 635/07, oddalił skargę. W wyniku wniesienia od powyższego wyroku przez skarżących skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 18 marca 2009 r. (II OSK 388/08) uchylił zarówno wyrok WSA jak i postanowienia organu nadzoru budowlanego obu instancji. W związku z powyższym wyrokiem NSA, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Włocławka, po uprzednim upomnieniu inwestorów zobowiązanych do wykonania nałożonego na nich obowiązku, zakwestionowanym w niniejszym postępowaniu administracyjnym postanowieniem nałożył na nich grzywnę w celu przymuszenia. Organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia, wskazując, iż postępowanie w przedmiocie nałożenia grzywny przeprowadzone zostało w sposób rzetelny, a grzywna nałożona została z zgodnie z obowiązującymi zasadami prowadzenia postępowania egzekucyjnego – zasadą celowości, stosowania najłagodniejszego środka w postępowaniu egzekucyjnym oraz stosowania jedynie środków przewidzianych w ustawie. [...] WINB zwrócił uwagę, iż wysokość nałożonej grzywny obliczona została prawidłowo, jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku, lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Przy powierzchni zatem 387,52m² i określonej przez Prezesa GUS do obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych za pierwszy kwartał 2009r. cenie 1m² - 3.895,00 zł, wysokość grzywny obliczona została według następującego wzoru: 1/5 x 3.895,00 x 779,00 dając iloczyn 301.878,10 zł. Na wydane w drugiej instancji postanowienie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnieśli B. i Z. P. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili niezastosowanie się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 18 marca 2009 r. Skarżący podnieśli, iż wymierzona przez organ pierwszej instancji grzywna jest wyższa niż wymierzona pierwotnie, co pozostaje w sprzeczności z treścią wyroku NSA, organ bowiem winien uprzednio określić powierzchnię tej części budowli, w stosunku do której skierowany został nakaz rozbiórki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia i negatywnie odnosząc się do zawartych skardze zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, jednakże Sąd, działając na mocy art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił decyzję organu II instancji. Główny zarzut skargi sprowadza się do niewykonania wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r. W związku z powyższym należy sięgnąć do treści tego wyroku. Z wyroku tego wynika, że niewłaściwa jest taka interpretacja art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która za podstawę obliczenia wysokości grzywny stanowi powierzchnia całego budynku. W ocenie NSA uprawniona jest interpretacja art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która brzmi następująco: "w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni (odpowiednio) zabudowy (całego) budynku (jeżeli cały budynek objęty jest nakazem rozbiórki) lub (powierzchni tylko tej) części (budynku, która objęta jest nakazem przymusowej rozbiórki, jeżeli tylko część budynku objęta jest) nakazem przymusowej rozbiórki. W ocenie Sądu powierzchnia dobudowanej części budynku została określona prawidłowo. Określając powierzchnię organ oparł się na inwentaryzacji powykonawczej, oględzinach i własnej analizie. Przyjęto powierzchnię zabudowy tylko dla tej części budynku, która objęta jest nakazem przymusowej rozbiórki, a więc zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2009 r. sygn. II OSK 388/08. Zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Organ I instancji nie wskazał w postanowieniu sposobu wyliczenia wysokości grzywny. Błąd ten naprawił organ II instancji odnosząc się, w zakresie ceny 1 m 2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, do I kwartału 2009 r. Przepis art. 121 § 5 upea nie wskazuje z jakiego kwartału należy czerpać te dane. Należy zatem przyjąć, że z daty wydania postanowienia. W tym wypadku korzystne jest dla skarżącego przyjęcie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej obowiązującej w dacie wydania postanowienia przez organ II instancji, co jest tym bardziej uzasadnione, że organ II instancji rozpoznaje po raz drugi sprawę merytorycznie i stosuje przepisy aktualnie obowiązujące. Postanowienie organu II instancji zostało wydane [...], a Główny Urząd Statystyczny cenę 1 m2 powierzchni użytkowej dla obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych ogłosił w dniu 25 listopada 2009 r., a więc przed datą wydania postanowienia przez organ II Instancji. Cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego została określona na kwotę 3.783 zł i tą kwotę należało przyjąć w rozliczeniach Rozpatrując ponownie sprawę należy ponownie dokonać przeliczenia nałożonej kary i przyjąć tą kwotę, jako obowiązującą w momencie wydawania postanowienia przez organ II instancji. Należy także skorygować podstawę prawną postanowienia w zakresie właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Podano art. 22 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a powinno być art. 22 § 5 pkt 2. Uzasadnia to na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) postanowienie jak w sentencji.