II SA/Bd 1583/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-02-26

Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając sprawę w trybie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, powinien ocenić przesłanki do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej, czy też w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu orzekania we wznowionym postępowaniu?
Ratio decidendi
W postępowaniu wznowionym organ administracji publicznej ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę administracyjną. Nową decyzję wydaje się tak, jakby sprawa nie była wcześniej rozstrzygana, stosując przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu orzekania. Organ musi przeprowadzić na nowo postępowanie wyjaśniające, uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania we wznowionym postępowaniu, a nie w dacie wydania pierwotnej decyzji ostatecznej. Organy obu instancji istotnie naruszyły przepisy art. 149 § 2 w zw. z art. 151 kpa, weryfikując przesłanki do wydania decyzji w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej, zamiast w oparciu o stan występujący w dniu orzekania.
Stan faktyczny
Skarżący R. T. został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...]. Następnie, w związku z uchyleniem decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...], powołując się na art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że nie odpadła podstawa prawna do uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa, w tym niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. W toku postępowania przed WSA, organ odwoławczy (SKO) uchylił własną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, umarzając postępowanie organu I instancji na podstawie art. 54 § 3 ppsa. WSA uchylił następnie tę decyzję SKO, wskazując na istotne naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji, polegające na ocenie przesłanek we wznowionym postępowaniu w oparciu o stan faktyczny z dnia wydania decyzji ostatecznej, a nie z dnia orzekania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2014r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji uznającej za dłużnika alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R. T. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Decyzją z dnia [...] Wójta Gminy D. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla P. W. na okres od [...] do [...] w kwocie po [...] zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] orzeczono o podwyższeniu tej kwoty i przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie. Decyzją z dniu [...] Prezydent Miasta B. w oparciu o art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) uznał R. T. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Postanowieniem z dnia [...] wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zakończonego decyzją z [...] oraz decyzją z [...] o podwyższeniu kwoty wypłaty świadczenia z funduszu. Podstawą wznowienia były nowe okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej powoływanej jako kpa), tj. informacja, że R. T. przekazał w [...] G. W. - matce P. kwotę [...] zł. W efekcie wznowienia ww. postępowania, w związku z wpłatą, jaką otrzymała wierzycielka G. W. od dłużnika w miesiącu [...] r., Wójt Gminy D. wydał decyzję z dnia [...], którą to uchylił od [...], decyzję z [...] oraz decyzję z [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po [...] zł od [...] do [...] oraz w kwocie po [...] zł miesięcznie za okres od [...] do [...], i przyznał prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od [...] do [...]. Pismem z dnia [...] R. T. złożył oparty na podstawie z art. 145 § 1 pkt 8 kpa wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego, oraz o uchylenie tej decyzji i w następstwie jej uchylenia o umorzenie postępowania. Wnioskodawca powołał się na okoliczność wydania decyzji z dnia [...] w oparciu o decyzję z dnia [...] o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, którą to decyzję uchylono decyzją z [...]. Wskazał, że w efekcie uchylenia decyzji z dnia [...] odpadła podstawa prawna do wydania decyzji uznającej wnioskodawcę za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Postanowieniem z [...] Prezydent Miasta B. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]. Następnie decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B. odmówił, na postawie art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa, uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji ostatecznej z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] uchylono prawo do świadczeń za jeden miesiąc, to jest – [...] i jednocześnie przyznano świadczenia z funduszu od [...]. Wobec powyższego zdaniem organu nie odpadła podstawa prawna do wydania decyzji uznającej R. T. za dłużnika alimentacyjnego. Organ podkreślił przy tym, że decyzja z dnia [...] nie ma również wpływu na fakt, że R. T. pozostaje nadal dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, gdyż jest osobą zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Stwierdził również, że przez okres ostatnich 6 miesięcy tj. od [...] do [..] R. T. nie wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów, jako że w miesiącu [...] r. nie wyegzekwowano żadnej wpłaty. Uznał więc, że w sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a które to uprawniają do nie wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł R. T., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazując w uzasadnieniu odwołania, że Wójt Gminy D. uchylił decyzję z dnia [...] z datą od [...] odwołujący stwierdził, że w efekcie tego odpadła podstawa prawna do uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, określona w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Odwołujący podkreślił, że fakt wydania decyzji w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona, stanowi o zaistnieniu przesłanki z art. 145 § 1 kpa i obliguje do wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji wydanej w oparciu o inna wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzję. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...], powołując się na art. 5 ust. 3, ust. 3a i ust 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzję Prezydent Miasta B. z dnia [...]. Argumentując rozstrzygnięcie organ stwierdził, że podczas trwania egzekucji, tj. w okresie od [...] do [...] od dłużnika alimentacyjnego - jak wynika z zaświadczenia Komornika Sądowego z dnia [...] wyegzekwowano tytułem alimentów: [...] - wpłata [...] zł, [...] – wpłata [...] zł, [...] – wpłata [...] zł, [...] r. – wpłata [...] zł, [...] r. – wpłata [...] , w [...] – wpłata [...] zł. Pomimo wpłaty powyższych kwot okoliczności sprawy uzasadniają, zdaniem organu odwoławczego, uznanie odwołującego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) oraz nakazują wydanie decyzji w tym przedmiocie, co miało miejsce [...], gdyż w okresie ostatnich 6 miesięcy dłużnik nie wywiązał się z zobowiązań, w kwocie nie niższej niż 50% bieżąco ustalonych alimentów. W tym kontekście organ podkreślił, że dokonane w sprawie wpłaty w kwocie [...] zł od [...] nie obejmowały miesiąca [...] co powoduje, że nie została spełniona przesłanka z tego artykułu. Wskazał, że kwota [....] zł wypłacona przez dłużnika została zarachowana na zaległe zobowiązania. Zaznaczył też, że decyzją z dnia [...] uchylono decyzję z [...] od [....] do [...], orzekając jednocześnie o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego od [...] do [...]. Na powyższą decyzję R. T. wniósł pismem z dnia [....] skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy, którą uzupełnił pismem z dnia [...]. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił organowi odwoławczemu rażące naruszenie następujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego: 1. art. 145 § 1 pkt 8 kpa poprzez jego niezastosowanie i rozpoznanie sprawy poza zakresem wynikającym z art. 145 kpa; 2. art. 6 kpa poprzez orzeczenie poza zakresem określonym w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, oraz wskazanie jako podstawy rozstrzygnięcia przepisów art. 5 ust. 3 i ust 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów; 3. art. 7 kpa poprzez wyraźne stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że Prezydent Miasta B. orzekając w przedmiocie uznania danej osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się zobowiązań alimentacyjnych nie ma obowiązku prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego; 4. art. 11 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji, merytorycznych przesłanek niezastosowania przez organy I i II instancji art. 145 § 1 pkt 8 kpa; 5. art. 15 kpa poprzez orzekanie poza zakresem określonym w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, czego skutkiem jest utrata przez stronę dwuinstancyjności postępowania, w trakcie którego powinny być merytorycznie rozpoznane przesłanki wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa; 6. art. 75 kpa poprzez pominięcie dowodów wnioskowanych przez stronę, w szczególności wniosku o zobowiązanie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. C. K. do przedłożenia akt sprawy sygn. akt KMP 97/99 oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy na okoliczność ustalenia faktu istnienia i wysokości rzekomych zaległości alimentacyjnych; 7. art. 107 § 3 kpa poprzez niedokonanie przez organ II instancji oceny uzasadnienia faktycznego decyzji organu I instancji, pod kątem wykazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz niedokonanie przez organ II instancji oceny uzasadnienia prawnego decyzji organu I instancji, pod kątem pominięcia przez organ I instancji merytorycznych przesłanek niezastosowania art. 145 § 1 pkt 8 kpa; 8. art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wszystkich zarzutów strony wskazanych w odwołaniu, zaś w uzasadnieniu prawnym pominięcie merytorycznych przesłanek niezastosowania art. 145 § 1 pkt 8 kpa; 9. art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z oczywistym naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miała istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; 10. art. 155 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie przez organ II instancji, że decyzja Wójta Gminy D. uchylająca własną decyzję z dnia [...] została uchylona cyt. "od dnia [...] do [...]", mimo, że kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje formy uchylenia decyzji administracyjnej "na czas określony" zwłaszcza, że tą samą decyzją Wójt Gminy D. przyznał uprawnionemu świadczenia alimentacyjne za okres od dnia [...] do dnia [...], a zatem wydał co do tych świadczeń nowe merytoryczne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, że organy wadliwie rozpatrzyły sprawę, gdyż nie uwzględniły specyfiki postępowania nadzwyczajnego i nie orzekły w zakresie żądania strony wyznaczonego wskazaną we wniosku skarżącego o wznowienie postępowania przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Zaznaczył, że sam fakt uchylenia decyzji z dnia [...], w oparciu o którą to decyzję wydana została decyzja z dnia [...], przesądza o wystąpieniu w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 kpa i powoduje konieczność uchylenia decyzji z dnia [...] (także z urzędu), jako decyzji następczej i pozostającej w oczywistym związku z decyzją z dnia [...]. Pomimo tego, jak wskazał, organy nieprawidłowo w ogóle nie dokonały oceny przesłanki wznowieniowej z art.145 § 1 pkt 8 kpa, nie wskazały przyczyn jej niezastosowania w sprawie, i całkowicie bezpodstawnie dokonały ponownej analizy kwestii, czy skarżący nadal spełnia warunki do uznania go z dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ odwoławczy wprost zaś stwierdził, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, pomijając przy tym wszystkie wnioski dowodowe skarżącego. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego, wniesiona w sprawie skarga jest całkowicie uzasadniona. W piśmie uzupełniającym skargę strona powołała się na okoliczność umorzenia przez Wójta Gminy D. decyzją z dnia [...] postępowania w sprawie zwrotu przez R. T. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od [...] do [...]. Skarżący podkreślił, że wskazana decyzja wydana została w następstwie decyzji SKO z dnia [...] uchylającej decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] o obowiązku zwrotu przez skarżącego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu, oraz że z decyzji z dnia [...] wyraźnie wynika, iż wszystkie należności na pokrycie świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostały spłacone i że to komornik bezprawnie je przetrzymał przez prawie rok, jako że już w [...] zostały ściągnięte przez Komornika ostatnie wyegzekwowane od skarżącego pieniądze, natomiast komornik przekazał je dopiero w dniu [...]. W związku z wniesieniem powyższej skargi, SKO w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa) decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję własną z [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] i umorzyło postępowanie organu I instancji. Organ wskazał, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzją z dnia [...] zostało umorzone postępowanie w sprawie zwrotu przez R. T. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od [...] do [...]. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] organ wniósł o umorzenie postępowania, wskazując że na podstawie art. 54 § 3 ppsa, decyzją z [...], uwzględnił w całości treść skargi i orzekł co do istoty sprawy. Powyższą decyzję SKO z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił wyrokiem z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 484/13 na skutek rozpatrzenia skargi R. T. Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik skarżącego przedłożył decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...], którą to wskazany organ na podstawie art. 162 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji orzekł o wygaśnięciu decyzji z dnia [...] uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, wskazując na okolicznością wydania decyzji z dnia [...] i w związku z tym bezprzedmiotowość decyzji z dni [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 ppsa, Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja SKO z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...], którą to uznano skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wskazane rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane zostały w następstwie złożenia przez skarżącego, opartego na podstawie z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wniosku z dnia [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] oraz wznowienia postanowieniem z dnia [...] przez Prezydenta Miasta B. tego postępowania zgodnie z żądaniem skarżącego. W związku z tym, iż zaskarżone do Sądu rozstrzygniecie SKO oraz poprzedzająca je decyzja organu I instancji wydane zostało w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznych określonym w art. 145 - 163 kpa, a więc w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, wyjaśnić należy, że w tego rodzaju postępowaniu wyodrębnia się w dwa zasadnicze etapy. W pierwszym tzw. etapie wstępnym (wyjaśniającym) bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego (ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy zachowano termin do złożenia żądania i czy wskazana została przesłanka wznowienia). Etap ten kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 kpa), albo o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). W przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, następuje etap drugi tzw. właściwy (rozpoznawczy), który ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i dokonanie oceny, jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 kpa). Etap ten kończy się wydaniem albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 kpa (decyzji odmywającej uchylenia decyzji ostatecznej), albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 kpa (decyzji uchylającej decyzją ostateczną i rozstrzygającej o istocie sprawy), względnie też decyzji na podstawie art. 151 § 2 kpa (decyzji stwierdzającej wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa i wskazującej okoliczności z powodu których nie uchylono decyzji ostatecznej). Z powołanych przepisów wynika, że celem wznowionego postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej wydaną w postępowaniu zwykłym decyzją ostateczną. Jeżeli postępowanie to było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b §1 kpa, istotą wznowionego postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się zatem, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1854/12, publ. lex nr 1291360; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/10, publ. lex nr 760030). Konsekwencją tego jest zatem obowiązek organu stosowania przy wydawaniu nowej decyzji przepisów prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Organ bowiem rozstrzyga na nowo w sprawie, która była wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Organ musi zatem też przeprowadzić na nowo postępowanie wyjaśniające, w którym wyeliminuje wszystkie wady postępowania wcześniejszego. Organ na tym etapie nie jest więc związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego, dokonanymi podczas wcześniejszego postępowania (patrz: Czesław Martysz, Komentarz Lex do art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego). Wobec poczynionych uwag stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji w sposób istotny naruszyły przepisy art. 149 § 2 w zw. z art. 151 kpa, gdyż w ramach wznowionego postępowania i w związku z tym rozpoznawania na nowy sprawy, która wcześniej została rozstrzygnięta zakwestionowaną decyzją ostateczną z dnia [...] nie dokonały jej oceny w oparciu o stan sprawy (stan faktyczny) istniejący w dacie orzekania o przedmiocie sprawy (w dacie podejmowania jednego z rozstrzygnięć z art. 151 kpa, które wydawane są we wznowionym postępowaniu), lecz nieprawidłowo w oparciu o stan rzeczy (stan faktyczny) istniejący w dniu wydania kwestionowanej przez skarżącego decyzji ostatecznej z dnia [...]. Taki sposób działania organów narusza ww. przepisy i nie uwzględnia specyfiki procedowania organu we wznowionym postępowaniu, która wyraża się w konieczności ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną i tym samym powrotem sprawy do stadium zwykłego postępowania instancyjnego, w ramach którego oceniana jest na nowo sprawa, w kontekście przesłanki wznowieniowej, z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania we wznowionym postępowaniu. W niniejszej sprawie orzekające organy dokonały jednak weryfikacji przesłanek do wydania decyzji z art. 151 kpa w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...]. Oceniły one bowiem na ten moment kwestię wystąpienia warunków z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (wywiązywanie się przez dłużnika alimentacyjnego, przez okres ostatnich 6 miesięcy, w każdym miesiącu, z zobowiązań alimentacyjnych, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów), które to warunki uniemożliwiają wydanie decyzji o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Uchybienie to zdaniem Sądu jest istotne, gdyż prowadzi do zaistnienia sytuacji, w które organy rozstrzygnęły we wznowionym postępowaniu w oparciu o stan sprawy istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej, zamiast prawidłowo w oparciu o ten występujący w dniu orzekania. Nieprawidłowość ta uzasadnia zatem konieczność uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, jako decyzji naruszających ww. przepisy postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią poczynione przez Sąd uwagi i dokonają oceny przesłanek do wydania rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu na postawie stany sprawy istniejącego w dniu orzekania. Wezmą one więc i pod uwagę okoliczność wydania przez Prezydenta Miasta B. decyzji z dnia [...] o wygaśnięciu na podstawie art. 162 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 25 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji decyzji z dnia [...] uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wydanej przez Wójta Gminy D. decyzji z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu przez skarżącego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a także ocenią wpływ tych decyzji na przedmiot sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 oparto na art. 152 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło