II SA/Bd 175/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Wandy Kłosowskiej sprawy ze skargi Arkadiusza M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku aktywizacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej powoływaną jako K.p.a.) orzekł o odmowie przyznania A. M. prawa do dodatku aktywizacyjnego od dnia 30 października 2007 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu podjęcia zatrudnienia, tj. 22 października 2007 r. A. M. nie posiadał prawa do zasiłku dla bezrobotnych i w związku z tym nie spełniał warunków, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na podstawie którego dodatek aktywizacyjny przysługuje bezrobotnemu, jeśli w okresie posiadania prawa do zasiłku podjął z własnej inicjatywy zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Od decyzji tej A. M. złożył odwołanie do Wojewody [...], w którym wniósł o uchylenie decyzji Starosty [...]. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że spełniał warunki określone w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ w dniu rejestracji posiadał prawo do zasiłku, jednakże ze skróconym okresem jego wypłaty wynoszącym 9 a nie 12 miesięcy. Na potwierdzenie swojego wniosku powołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2005 r. (sygn. akt II SA/Wa 2533/04), gdzie Sąd stwierdził, że "okres wyczekiwania na prawo do zasiłku powoduje jedynie skutek w postaci przesunięcia w czasie momentu, w którym uprawnienie do jego wypłaty powstaje." Skarżący podkreślił, że w jego przypadku możliwość fizycznej wypłaty zasiłku powstałaby po okresie 90 od dnia zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy, zatem okres karencji zostałby odliczony od okresu, przez który mógłby w innych okolicznościach ustania stosunku pracy pobierać zasiłek dla bezrobotnych. Ponadto A. M. zaznaczył, że w art. 48 ust. 4 pkt 1 - 3 cyt. ustawy zostały enumeratywnie wymienione sytuacje, w których dodatek aktywizacyjne nie przysługuje, a zdaniem skarżącego przypadków tych nie można odnieść do jego sytuacji, zatem stwierdził, dodatek aktywizacyjny powinien mu zostać przyznany. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podzielił argumenty zawarte w decyzji Starosty [...] i również wskazał, iż w przypadku odwołującego nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem prawo do dodatku aktywizacyjnego przysługuje bezrobotnemu, posiadającemu prawo do zasiłku, który z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Organ powołał również dokumentację, z której wynika, że A. M. z dniem 22 października 2007 r. podjął pracę w [...] Bank [...] w B. i do tego dnia nie nabył jeszcze uprawnień do zasiłku, gdyż w jego przypadku miał zastosowanie art. 75 ust. 1 cyt. ustawy i sankcja zawarta w tym przepisie, w postaci oczekiwania przez okres 90 dni na przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, będąca konsekwencją rozwiązania w okresie 6 miesięcy poprzedzających rejestrację jako bezrobotnego, umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracownika na podstawie ar. 30 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r., Nr 21 poz. 94 dalej powoływana jako K.p.). Ponadto organ zwrócił również uwagę na interpretację Ministerstwa Gospodarki i Pracy zawartą w piśmie z dnia 16 grudnia 2004 r. znak: DRP/075/19-2/MS/04, zgodnie z którą "bezrobotny podejmujący pracę w okresie 90 - dniowej lub 180 - dniowej karencji oczekiwania na zasiłek, nie może nabyć prawa do dodatku aktywizacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. M. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji II instancji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ocenie skarżącego powołana przez organ II instancji wykładnia Ministerstwa Gospodarki i Pracy zawarta w piśmie z dnia 16 grudnia 2004 r. znak DRP/075/19-2/MS/04 nie jest ogólnie dostępna i jako taka nie może stanowić podstawy do wypełniania niejasności prawnych zawartych w powołanej wyżej ustawie i tym samym niekorzystnego dla byłych bezrobotnych stosowania prawa. Zdaniem skarżącego dowolne określanie przez orzekający organ warunków uprawniających bezrobotnego do uzyskania dodatku aktywizacyjnego, w szczególności uzależnianie powstania uprawnienia do jego wypłaty od długości okresu oczekiwania na przyznanie zasiłku dla bezrobotnych nie ma oparcia w przepisach przedmiotowej ustawy. Skarżący, podobnie jak w odwołaniu, podkreślił, że już w dniu rejestracji posiadał prawo do zasiłku ze skróconym okresem jego wypłaty, wynoszącym 9 a nie 12 miesięcy. Ponadto skarżący powołał analogiczną argumentację, którą wcześniej zawarł w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania prawa do dodatku aktywizacyjnego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Na wstępie podkreślenia wymaga ustalenie, iż istota sporu w niniejszej sprawie wynika z wykładni art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w kontekście prawidłowego ustalenia przesłanek uzyskania prawa do dodatku aktywizacyjnego. Przepisy te bowiem stanowią, że: "bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, jeżeli z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową" (ust. 1 pkt 2); "W przypadku o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dodatek aktywizacyjny przysługuje w wysokości do 30 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, przez połowę okresu, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek" (ust. 3). Z cytowanych przepisów wynika, że w ust. 1 pkt 2 określone zostały materialne przesłanki prawa do dodatku aktywizacyjnego, a w ust. 3 ustawodawca wskazał wysokość, do której przysługuje prawo do zasiłku aktywizacyjnego wskazanego w powyższym przepisie. Przesłankami więc nabycia prawa do zasiłku aktywizacyjnego w ujęciu art. 48 ust. 1 pkt 2 są zatem: - posiadanie przez bezrobotnego prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz - podjęcie przez takiego bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W art. 83 ustawy zawarta została delegacja do wydania aktu wykonawczego określającego miedzy innymi szczegółowy tryb przyznawania dodatku aktywizacyjnego. W oparciu o to upoważnienie Minister Gospodarki i Pracy wydał rozporządzenie z dnia 6 października 2004 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 2222), którego przepisy regulują szczegółowy tryb przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, dodatku szkoleniowego, stypendium, dodatku aktywizacyjnego, jednakże przepisy tego rozporządzenia nie mogą być interpretowane jako dopełnienie przesłanek regulujących samo prawo do dodatku aktywizacyjnego. Materialne przesłanki tego prawa, jak już to zostało wyżej wywiedzione, określa ustawa, a rozporządzenie reguluje tryb przyznawania omawianego świadczenia, czyli kwestie związane z postępowaniem w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku aktywizacyjnego. W niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, w której skarżący z dniem 22 października 2007 r. podjął pracę w [...] Bank [...] w B., lecz w tym dniu nie nabył jeszcze uprawnień zasiłkowych, bowiem w jego przypadku została zastosowana sankcja w postaci oczekiwania 90 dni na przyznanie prawa do zasiłku, będąca konsekwencją rozwiązania umowy o pracę z dniem 31 sierpnia 2007 r. z Zespołem Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Ch. oraz umowy o pracę z dniem 15 września 2007 r. z [...] Grupą Farmaceutyczną [...] za wypowiedzeniem przez pracownika na postawie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu Pracy. Zdaniem Sądu, Wojewoda, stojąc na stanowisku, że stronie nie przysługuje dodatek aktywizacyjny dokonał prawidłowej interpretacji art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ co do zasady, warunkiem przyznania dodatku aktywizacyjnego wynikającym z cyt. wyżej przepisu, jest posiadanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, natomiast sytuacje wyłączające możliwość przyznania tego dodatku pomimo posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych – jasno zostały określone w ust. 4 cyt. art. 48 ustawy. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest jednak ustalenie, czy przepisy konstytuujące prawo do dodatku aktywizacyjnego wprowadzają rozróżnienie kwestii posiadania uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych, od jego faktycznej realizacji. W tym względzie odwołać należy się do unormowania zawartego w przepisie art. 75 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, zgodnie z którym prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Powołany przepis wyraźnie nawiązuje do posiadania prawa do zasiłku, bowiem ustawodawca wskazuje, że w przypadku zaistnienia okoliczności określonych w art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, następuje pozbawienie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W konsekwencji przepis art. 75 ust. 2 należy odczytywać jako przepis regulujący moment przyznania konkretnego prawa. Podobnie również zawarte w ust. 2 art. 75 cyt. ustawy, odesłanie do unormowania zawartego w jej art. 7, także należy odczytywać jako odnoszące się do uzyskania uprawnienia do zasiłku. Powyższy wywód prowadzi więc do wniosku, że określony w art. 75 ust. 2 pkt 2 zapis "zasiłek przysługuje" oznacza przyznanie do niego prawa z upływem 90 dni od daty rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, natomiast w żadnym wypadku nie uprawnia do twierdzenia o realizacji uzyskanego wcześniej uprawnienia. W tym też kontekście należy interpretować przywoływany przez skarżącego fragment uzasadnienia do wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2005 r. (sygn. akt II SA/Wa 2533/04), który wskazuje moment powstania uprawnienia do wypłaty zasiłku – po upływie okresu wyczekiwania na przyznanie do niego prawa. Reasumując, stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 48 cytowanej wyżej ustawy, dodatek aktywizacyjny jest pochodną prawa do zasiłku przysługującego bezrobotnemu. Stosownie do ww. przepisu bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny między innymi, jeżeli z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Jakkolwiek skarżący wykazał się inicjatywą, aktywnością i przedsiębiorczością w okresie oczekiwania na zasiłek, to jednak nie uzyskał prawa do dodatku aktywizacyjnego, ponieważ przysługuje on jedynie bezrobotnemu, który podejmując pracę z własnej inicjatywy, posiada już prawo do zasiłku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w sentencji.