II SA/Bd 221/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. P. o przyznanie wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego A. P. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) oraz 28 (dwadzieścia osiem) złotych tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Postanowieniem z dnia 10 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał D. S. prawo pomocy w tym obejmujące ustanowienie radcy prawnego. Wyznaczony radca prawny A. P. powołując się na art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radów prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu wniosła o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego na łączną kwotę 766,00 zł w tym: kwoty 600 zł stanowiącej opłatę za czynności radcy prawnego, powiększonej o 138 zł podatku VAT, kwoty 17 zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego radcy prawnemu P. W. oraz kwoty 11 zł tytułem zwrotu poniesionych przez pełnomocnika wydatków na znaczki pocztowe. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 221/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego A. P. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 55,20 zł oraz 28 zł tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków radcy prawnego. Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. radca prawny A. P. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego, wnosząc o przyznanie wnioskowanej kwoty tj. 738,00 zł. Tytułem wynagrodzenia za udzielona skarżącemu z urzędu pomoc prawną oraz 28,00 zł tytułem zwrotu wydatków. Uzasadniając wskazała m.in., iż referendarz sądowy błędnie zastosował przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radów prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu bowiem w ocenie pełnomocnika postępowanie w sprawie decyzji ustalającej opłatę adiacencką jest postępowania w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Skoro D. S. (skarżący) zaskarżył decyzję ustalającą należność pieniężną, to tym samym zaskarżył należność pieniężną w wysokości w tej decyzji wskazanej (4350 zł), co uzasadniało przyznanie pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia w wysokości wskazanej w § 6 pkt 3 wskazanego rozporządzenia. Ponadto zdaniem pełnomocnika skarżącego, rodzaj pobranego od skargi wpisu sądowego nie jest okolicznością wpływającą na wysokość wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi strony, a sprawa decyzji ustalającej opłatę adiacencką winna być opłacona wpisem stosunkowym niezależnie od tego czy skarżący kwestionuje wysokość opłaty czy sam fakt jej ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 9 stycznia 2015 r. traci moc i sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. W myśl art. 250 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radów prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna - 240 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług. Zwrócić należy uwagę, że wbrew zarzutom pełnomocnika, przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie była decyzja administracyjna ustalająca należność pieniężną. D. S. zaskarżył bowiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014r. uchylającą decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej w wysokości 4350,00 zł i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przedmiot zaskarżenia stanowiła zatem decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], która wszakże ostateczne (w administracyjnym toku instancji) wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej w określonej wysokości. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w sytuacji gdy strona składa skargę na decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, powinna uiścić wpis stały, którego wysokość precyzuje § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyzja kasacyjna nie nakłada, bowiem na skarżącego obowiązku zapłacenia jakichkolwiek należności pieniężnych. Nie sposób tym samym zasadnie twierdzić, że strona dąży do zakwestionowania określonej przez organ kwoty pieniężnej. Kontrola sprawowana przez sąd administracyjny ogranicza się w tym przypadku do zbadania przesłanek warunkujących wydanie przez organ odwoławczy decyzji w trybie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a. ). Decyzja kasacyjna, wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., nie może być traktowana na równi z decyzją organu pierwszej instancji, określającą wysokość opłaty adiacenckiej. Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia oznacza jedynie pośredni związek decyzji odwoławczej z należnością pieniężną. Wobec powyższego w ocenie Sądu w razie złożenia skargi na decyzję kasacyjną, przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne w rozumieniu art. 231 P.p.s.a. Okoliczność, że decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygała sprawę co do istoty nie ma znaczenia, albowiem to rozstrzygnięcie organu odwoławczego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i to jego treść ma znaczenie dla ustalenia charakteru i wysokości wpisu sądowego. W konsekwencji podzielić należy wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że wpis od decyzji kasacyjnej ma charakter wpisu stałego (tak m.in. postanowienie NSA: z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II GZ 438/11, z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, z 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FZ 168/07, z dnia 7 października 2014r. sygn. akt II GZ 512/14, dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach, z uwagi na to, że w niniejszej sprawie została zaskarżona decyzja kasacyjna, od skargi pobiera się wpis stały, zgodnie z treścią § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Tym samym także w odniesieniu do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zauważyć należy, iż wobec tego, że nie jest przedmiotem zaskarżenia należność pieniężna, ale decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zastosowanie ma § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia, a nie jak wskazano w sprzeciwie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Zwrócić należy jednocześnie uwagę, iż przywołane w sprzeciwie orzecznictwo odnosi się do spraw sadowych, w których przedmiot zaskarżenia stanowiły decyzje organów odwoławczych utrzymujące w mocy decyzje ustalające opłatę adiacencką, czyli w istocie przedmiot zaskarżenia w tych sprawach stanowiła sprecyzowana co do wysokości należność pieniężna. Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie. Na marginesie należy podnieść, że przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie referendarz sądowy rozstrzygając o kosztach uznał, że słuszne jest przyznanie wynagrodzenia w stawce minimalnej, co uzasadnia rodzaj i stopień zawiłości sprawy. Przychodzi w tym miejscu zauważyć, że wynagrodzenie przyznaje się za pomoc prawną faktycznie udzieloną stronie, a zatem należy ocenić, czy pełnomocnik podjął czynności stanowiące taką pomoc. Skarżący sporządził i wniósł skargę osobiście. Pełnomocnik z urzędu, ustanowiony w toku postępowania sądowego, sporządził dwa pisma kierowane do skarżącego, pismo procesowe stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu oraz wniósł o umorzenie postępowania sądowego i o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Analizując zatem zakres podjętych przez pełnomocnika czynności stwierdzić przyjdzie, iż wynagrodzenie w stawce minimalnej jest adekwatne do udzielonej w postępowaniu skarżącemu rzeczywistej pomocy prawnej. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 205 § 2 i art. 250 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Sąd orzekł jak w postanowieniu.