II SA/Bd 229/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-09-22

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy 39,79 m2, pełniący funkcję śmietnika, może być uznany za obiekt małej architektury w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji czy jego budowa wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany o powierzchni zabudowy 39,79 m2, nawet jeśli pełni funkcję śmietnika, nie może być uznany za obiekt małej architektury ze względu na swoje rozmiary, które wykluczają jego kwalifikację jako "niewielki obiekt". W związku z tym jego budowa wymaga pozwolenia na budowę, a realizacja bez niego stanowi samowolę budowlaną. Ponadto, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania obiektu od granicy działki uniemożliwia jego legalizację.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku usługowo-handlowego, pełniącej funkcję śmietnika. Obiekt o wymiarach 4,60m x 8,65m i wysokości od 2,52 do 2,84m został zrealizowany na podstawie zgłoszenia zamiaru budowy obiektu małej architektury, od którego nie wniesiono sprzeciwu. Organy uznały jednak, że obiekt ten nie jest obiektem małej architektury, a jego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Ponadto, lokalizacja obiektu naruszała przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i wadliwą ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (PINB) nakazał A. R. – zwanemu dalej "skarżącym" dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanej rozbudowy budynku usługowo-handlowego (dobudowa o wymiarach 4,60m x 8,65m, wysokości od 2,52 do 2,84m) na działce nr geod. [...] w R., usytuowanej ścianą szczytową z otworami wentylacyjnymi po granicy z działką nr geod. [...] oraz ścianą frontową z otworem drzwiowym i wrotami w odległości około 2,5 m od granicy z działką nr geod. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu 10 lipca 2014 r. stwierdził, iż na działce nr [...] między istniejącymi budynkami obudowano przestrzeń w miejscu utwardzonego terenu w celu składowania odpadów. Powstały obiekt o wymiarach 4,60 m x 8,65 m i wysokości 2,52 m-2,84 m, jest murowany i docieplony od zewnątrz styropianem, posiada dach jednospadowy, pokryty blachą trapezową. Obiekt nie jest wyposażony w instalacje. Teren wokół obiektu jest utwardzony. Jak ustalił organ I instancji w toku prowadzonego postępowania przedmiotowy obiekt stanowi dobudowę do istniejącego budynku usługowo-handlowego i posiada dwie własne ściany frontową i szczytową, natomiast od strony istniejącego budynku wykonano słupy o wymiarach 0,25 m x 0,41 m, które połączono ze ścianą ww. istniejącego budynku wieńcem żelbetowym. Przedmiotowy obiekt usytuowany został ścianą szczytową z otworami wentylacyjnymi na granicy z działką nr [...] oraz ścianą frontową z otworem drzwiowym i wrotami (2 szt.) w odległości ok. 2,5 m od granicy działki nr [...]. Ww. działki nie są objęte aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania m. Rypina", uchwalonym przez Radę Miasta Rypina dnia 24.10.2000 r. uchwałą nr XXIV/200/2000, są położone na obszarze przeznaczonym pod istniejące i projektowane usługi: handel, rzemiosło, kultura i administracja (pismo Burmistrza Miasta R. z dnia 07.10.2014 r., znak: [...]). Skarżący w protokole z kontroli z dnia 10.07.2014 r., wyjaśnił, że ww. roboty rozpoczął w dniu 17.06.2014 r., na podstawie zgłoszenia do Starosty R. z dnia 08.05.2014 r. zamiaru budowy obiektu małej architektury dla potrzeb utrzymania porządku - obudowa śmietnika na odpady segregowane w miejscu wygrodzonego placu służącego obecnie tym samym celom. Obiekt ww. zgłoszeniu miał wymiary 4,60 m x 8,50 m i wysokości 2,40 m-2,70 m. Organ I instancji podał, że powyższe zgłoszenie zostało przyjęte przez właściwy organ bez sprzeciwu. Ponadto, organ I instancji ustalił, iż została wydana decyzja Starosty R. z dnia [...] r. nr [...], udzielająca skarżącemu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej działce [...] w R., w miejscu zrealizowanego obiektu o podobnych wymiarach. Jednakże, jak wynika z pisma Kierownika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w R. z dnia [...] r. znak: [...], nie stała się ona ostateczna. Skarżący wyjaśnił w dniu 26.09.2014 r. w PINB w R., że z uwagi na sprzeciw sąsiada p. J. wycofał swoje wnioski o wydanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Zrealizowany obiekt, zgodnie z oświadczeniem inwestora i sąsiadów, potwierdzonych ustaleniami PINB w R. (protokół niezapowiedzianej kontroli z dnia 06.10.2014 r.), służy do składowania odpadów stałych (śmietnik). W wyniku powyższych ustaleń PINB stwierdził, iż rzeczony obiekt nie jest obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), a rozbudową istniejącego budynku usługowo-handlowego, został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, gdyż wymiary wykonanego obiektu różnią się od tego wskazanego w zgłoszeniu z dnia 08.05.2014 r., a jego lokalizacja narusza przepisy § 23 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji. W jego ocenie śmietnik został pobudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powołał się on przy tym na dokumentację w sprawie warunków zabudowy oraz zgłoszenie zamiaru budowy, od którego nie został złożony sprzeciw. Stwierdził, że budowę wykonano zgodnie z załączonym do zgłoszenia szkicem, jednakże w trakcie budowy nastąpiły nieznaczne, kilkucentymetrowe odstępstwa od szkicu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (WINB) decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB wskazał, że organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania. Jak wynika z ustaleń PINB w R., objęty niniejszym postępowaniem obiekt, pełniący funkcję śmietnika, nie jest obiektem małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego. W definicji zawartej w ww. artykule ustawodawca wymienia wprawdzie śmietnik, jednocześnie wskazał, iż mając na uwadze obiekt małej architektury należy przez to rozumieć niewielkie obiekty. Tymczasem w przedmiotowej sprawie zrealizowany został obiekt o powierzchni zabudowy 39,79 m2. Zdaniem WINB już same wymiary tego obiektu wykluczają jego uznanie za niewielki obiekt, jaki wymieniono przykładowo w art. 3 pkt 4 ww. ustawy (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2219/2011). W ocenie WINB nie mają zastosowania przepisy art. 29 ust. 1 pkt 22 oraz art. 30 Prawa budowlanego, zwalniające inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, w myśl którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. WINB ustalił na podstawie akt sprawy, że skarżący dokonał zgłoszenia do Starosty R. z dnia 08.05.2014 r., zamiaru budowy obiektu małej architektury dla potrzeb utrzymania porządku -obudowa śmietnika na odpady segregowane w miejscu wygrodzonego placu służącego obecnie tym samym celom. Jednakże wymiary wskazanego w zgłoszeniu obiektu nieznacznie, ale różnią się od obiektu objętego niniejszym postępowaniem, w zakresie szerokości i wysokości oraz wykonane od strony istniejących budynków słupy mają wymiary 0,41 m x 0,25 m, a w zgłoszeniu zdeklarowano słupy o wymiarach 0,25 m x 0,25 m. WINB dodał, że nieostateczna decyzja Starosty R. z dnia [...] r. nr [...], udzielająca skarżącemu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej działce nr [...] w R., w miejscu zrealizowanego obiektu o podobnych wymiarach, nie uprawniała go do rozpoczęcia rzeczonych robót budowlanych. WINB podał, że zrealizowany budynek jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Posiada on dwie ściany własne frontową i szczytową i został dobudowany do istniejących budynków usługowo-handlowych, a wewnątrz wykonane zostały drzwi umożliwiające komunikację pomiędzy dobudową, a istniejącym budynkiem. Wykonanie rzeczonego obiektu stanowi, w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, budowę, przez co należy rozumieć również rozbudowę. WINB podzielił stanowisko organu I instancji, iż przedmiotowy obiekt zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, w myśl art. 48 Prawa budowlanego, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz to, że lokalizacja przedmiotowej rozbudowy na działce nr [...] w R., narusza przepisy § 23 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. i że powyższe uniemożliwiło jej legalizację. Skarżący złożył do tutejszego Sądu skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ewentualnie decyzji PINB, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania: a. art. 7 KPA w zw. z art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 15 KPA poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności i nie zebranie całego materiału dowodowego polegającym na tym, iż organ II instancji ograniczył się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji nie przeprowadził zaś postępowania we własnym zakresie (dwukrotne badanie sprawy); b. art. 7 KPA w zw. z art. 77 § 1 KPA i w zw. z art. 80 KPA poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie oraz dokonania wadliwej oceny materiału dowodowego tj. przyjęcie iż w rzeczonej sprawie zachodzi rozbudowa obiektu przy ul. N. R. podczas gdy z zebranego materiału dowodowego w szczególności protokołu oględzin z dnia 10 lipca 2014r. jak i protokołu z dnia 6 października 2014r. (oględziny bez uprzedniego powiadomienia inwestora) wnioski takie nie mogły zostać wyprowadzone; c. art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 23 § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie polegające na przyjęciu, że odległość kwestionowanego obiektu od działki sąsiedniej wynosiła poniżej 3 m bez wskazania wiarygodnych i jednoznacznych podstaw poczynienia tego rodzaju ustaleń w tym np. poprzez brak odniesienia się do punktów granicznych poszczególnych działek i posługiwanie się jedynie odległościami orientacyjnymi podczas gdy przepisy wymagają podania precyzyjnych odległości; d. art. 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania, innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że odpowiada ona prawu. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Materialnoprawną podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowił art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy, chociaż w części jest kwestionowany przez skarżącego a dotyczy to ustalenia odległości spornego obiektu od działki sąsiedniej. Skarżący bowiem podważa ustalenia w tym zakresie nie podając przy tym sposobu przeprowadzenia opomiarowania przez organy. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt stanowiący rozbudowę budynku usługowo-handlowego (śmietnik, czy obudowa śmietnika takimi pojęciami posługuje się również skarżący we wniosku o zgłoszenie zamiaru budowy z dnia 8 maja 2014 r. czy też w odwołaniu od decyzji organu I instancji) o wymiarach 4,60 m x 8,65 m i wysokości od 2,52 m do 2,84 m zlokalizowany na działce nr [...] w R., o powierzchni zabudowy 39,79 m2 jest murowany i docieplony od zewnątrz styropianem, posiada dach jednospadowy, pokryty blachą trapezową. Obiekt nie jest wyposażony w instalacje. Został zrealizowany przez skarżącego na podstawie zgłoszenia do Starosty R. z dnia 08 maja 2014 r. zamiarem budowy obiektu małej architektury dla potrzeb utrzymania porządku - obudowa śmietnika na odpady segregowane w miejscu wygrodzonego placu służącego obecnie tym samym celom. Ww. obiekt w zgłoszeniu miał wymiary 4,60 m x 8,50 m i wysokości 2,40 m-2,70 m. Stwierdzić należy, że niewątpliwie przedmiotowy obiekt zrealizowany przez skarżącego wymagał uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę. Zresztą skarżący mógł mieć tego świadomość, ponieważ decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta R. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w R. o parametrach technicznych zbliżonych do dobudowanego śmietnika. Opisywany obiekt nie jest z całą pewnością obiektem małej architektury opisanym w art. 3 ust. 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 r. przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Wymienione obiekty to obiekty małe, w porównywalnej wielkości do posągów, wodotrysków, kapliczek, krzyży, etc. Nie sposób, więc zrealizowanego przez skarżącego obiektu o wymiarach 4,60 m x 8,65 m i wysokości od 2,52 m do 2,84 m i powierzchni zabudowy 39,79 m2 uznać za obiekt zbliżony gabarytami do wymienionych powyżej. Jedną z okoliczności uzasadniających zaliczenie danego obiektu do obiektów małej architektury jest, bowiem rozmiar obiektu. Zwrócono już na to uwagę w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdzie podniesiono, że jako ,,wiatę (...) należy zakwalifikować obiekt wolnostojący, którego rozmiary wynoszą: wysokość ok. 3 m w najwyższym punkcie dachu oraz powierzchnia zabudowy 25 m2 (5 m × 5m). Obiekt o takich gabarytach nie mógł być uznany za obiekt małej architektury, przewidziany w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Powołany przepis, definiuje obiekty małej architektury, jako niewielkie obiekty, których przykłady wymienia. Niezależnie zatem od funkcji, jaką miała pełnić wiata, jej rozmiary wyłączały możliwość zaliczenia jej do kategorii ,,niewielkich" obiektów" (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2008 r. II SA/Po 523/2007). Cytowane orzeczenie dotyczyło, co prawda wiaty, jednakże podniesioną w nim kwestią powierzchni, jak najbardziej można odnieść do przedmiotowej sprawy. Zasadnie, zatem organy przyjęły, że dla legalnego zrealizowania przedmiotowego obiektu konieczne było wcześniejsze uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Samo powoływanie się we wniosku na zamiar budowy obiektu małej architektury jest niewystarczające. Według art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wybudowania obiektu, śmietnik o takich gabarytach nie był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy śmietnik dobudowany przez skarżącego ma powierzchnię zabudowy 39,79 m2. Należy również zauważyć, iż powierzchnia będącego przedmiotem postępowania administracyjnego obiektu jest zbliżona do powierzchni zabudowy małego domku, co również poddaje pod wątpliwość możliwość jego zakwalifikowania jako obiektu małej architektury. Nie ulega wątpliwości, że skarżący obecnie nie legitymuje się pozwoleniem na budowę przedmiotowej budowli. Wprawdzie została wydana decyzja Starosty R. z dnia [...] r. nr [...], udzielająca skarżącemu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na przedmiotowej działce [...] w R., w miejscu zrealizowanego obiektu o podobnych wymiarach. Jednakże, jak wynika z pisma Kierownika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w R. z dnia 17.09.2014 r. znak: [...], nie stała się ona ostateczna. Skarżący przy tym wyjaśnił w dniu 26.09.2014 r. w PINB w R., że z uwagi na sprzeciw sąsiada p. J. wycofał swoje wnioski o wydanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Kolejną kwestią wymagającą poruszenia jest stwierdzenie przez organy obu instancji, że zrealizowany obiekt narusza przepisy, § 23 ust. 1 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie. Jednocześnie organy wskazały, iż powyższe uniemożliwiło legalizację obiektu. Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust. 2 ww. rozporządzenia). Według wyliczeń organów przedmiotowy obiekt usytuowany został ścianą frontową z otworem drzwiowym i wrotami (2 szt.) w odległości ok. 2,5 m od granicy działki budowlanej nr [...] (w protokole z dnia 10 lipca 2014 r. ok. 2,64 m), naruszając warunki techniczne określone w wyżej cytowanym § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Także ściana szczytowa spornej rozbudowy z otworami wentylacyjnymi zlokalizowana jest na granicy z działką nr [...] (służebność drogi przejścia i przejazdu). Ponadto organy wskazały, że lokalizacja ww. obiektu narusza również § 23 ust. 1 ww rozporządzenia, który stanowi, że odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. Jak wynika z akt sprawy zrealizowany obiekt nie stanowi urządzenia i nie styka się z obiektem o podobnym przeznaczeniu na sąsiedniej działce. Należy również zaznaczyć, że wymiary wskazanego w zgłoszeniu obiektu nieznacznie, ale różnią się od obiektu objętego niniejszym postępowaniem, w zakresie szerokości i wysokości oraz wykonane od strony istniejących budynków słupy mają wymiary 0,41 m x 0,25 m, a w zgłoszeniu zdeklarowano słupy o wymiarach 0,25 m x 0,25 m. W tym miejscu należy wyjaśnić, że dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu w żadnym razie nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć postępowania w celu dokonania sprawdzenia, czy inwestycja wykonana na podstawie zgłoszenia nie narusza przepisów prawa. Wynika to wprost z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, który ma zastosowanie także wtedy, gdy inwestycja została już wykonana (art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego). W takim postępowaniu organ nadzoru budowlanego, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, może stosować środki określone w art. 51 Prawa budowlanego. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (II OSK 734/10, CBOSA), w świetle, którego dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu ma tylko takie znaczenie, że inwestorowi, który wykonał roboty objęte zgłoszeniem, nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 49b Prawa budowlanego. Natomiast samo przez się nie oznacza jeszcze niedopuszczalności bądź bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania zmierzającego do sprawdzenia, czy dana inwestycja zrealizowana na podstawie skutecznego zgłoszenia nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, a w przypadku stwierdzenia takich naruszeń - podjęcia działań zmierzających, w miarę możliwości, do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Sąd podziela stanowisko organów, że w niniejszej sprawie jedynym sposobem usunięcia stwierdzonego naruszenia prawa było nakazanie rozbiórki przedmiotowego śmietnika, gdyż niezachowanie wymaganej odległości od działki sąsiedniej nie mogło być w okolicznościach tej sprawy sanowane w inny sposób. W szczególności brak było podstaw do zastosowania, na tym etapie, instytucji odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, uregulowanej w art. 9 Prawa budowlanego, gdyż skorzystanie z tej procedury jest możliwe tylko na etapie postępowania prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, poprzedzającego realizację inwestycji. Natomiast w toku postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego (tzw. postępowań legalizacyjnych/ naprawczych), nie ma już możliwości udzielenia przez właściwy organ zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Takie stanowisko obecnie dominuje w judykaturze i doktrynie na gruncie wykładni art. 9 ust. 1-4 Prawa budowlanego (zob. wyrok NSA z 26 lutego 2013 r., II OSK 2037/11, CBOSA; zob. też W. Piątek (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 1 do art. 9 i tam powołane orzeczenia sądów administracyjnych), a Sąd w niniejszym składzie w pełni stanowisko to podziela. Zasadza się ono na stwierdzeniu, że po stronie organu nadzoru budowlanego nie istnieje kompetencja do wystąpienia z wnioskiem do ministra o udzielenie upoważnienia do wyrażenia zgody na odstępstwo, a kompetencji organu nie można domniemywać, ani stosować w tym celu analogii. Ponadto za taką interpretacją art. 9 Prawa budowlanego przemawia bezpośrednie brzmienie ust. 3 omawianego artykułu, w myśl którego wniosek do ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W piśmiennictwie wskazuje się, że przez takie ukształtowanie treści przepisu (po nowelizacji z 2003 r.) ustawodawca dał wyraz braku zasadności rozszerzenia art. 9 Prawa budowlanego na innego rodzaju postępowania, w których konieczna jest ocena zachowania przepisów techniczno-budowlanych. Zawężająca wykładnia omawianego przepisu podyktowana jest jego charakterem, który dopuszczając odstąpienie od przepisów techniczno-budowlanych ustanowił wyjątek od ogólnej zasady zgodności procesu inwestycyjno-budowlanego z przepisami, o których mowa w art. 7 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA: z 15 grudnia 2012 r., II OSK 2135/10, z 15 lutego 2013 r., II OSK 1946/11; z 26 lutego 2013 r., II OSK 2037/11 - CBOSA; a także W. Piątek (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 1 do art. 9). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie rozbiórkowe w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo budowlane, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnione było zastosowanie w niniejszej sprawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ po pierwsze wskazany w zgłoszeniu zamiar obudowy śmietnika o wskazanej powierzchni nie można zaliczyć do obiektu małej architektury, a co za tym idzie wymagane było pozwolenie na budowę, po drugie zaś nastąpiło naruszenie przepisów techniczno – budowlanych. Z powyższych powodów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło